Perang Vietnam
| Perang Vietnam | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bagéan saka Perang Dingin | |||||||||
|
|||||||||
| Pihak sing kalibat | |||||||||
 Républik Vietnam Amerika Serikat.svg){kind=small} Koréa Kidul Thailand Australia Selandia Baru
|
 Républik Demokratik Vietnam Front Nasional Kamardikan Vietnam Kidul Republik Rakyat Cina Korea Utara |
||||||||
| Kakuwatan | |||||||||
| ~1.200.000 (1968) | ~520.000 (1968) | ||||||||
| Cacahé korban | |||||||||
| RV mati: 230.000 cidra: 300.000 Amerika Serikatmati: 58.209 cidra: 153.303 Koréa Kidulmati: 5.000 cidra: 11.000 Australiamati: 520 |
RDV/FNKV mati: 600.000 cidra: 600.000 Republik Rakyat Cinamati: 1.100 cidra: 4.200 |
||||||||
| Sipil (warga Vietnam): 1.000.000 | |||||||||
Perang Vietnam, uga disebut Perang Indochina Kapindho, yaiku sawijining perang sing dumadi antarané taun 1957 lan taun 1975 ing Vietnam. Perang iki arupa bagéan saka Perang Dingin.
Rong kubu sing perang yaiku Républik Vietnam (Vietnam Kidul) lan Républik Demokratik Vietnam (Vietnam Lor). Amérika Sarékat, Korea Kidul, Thailand, Australia, Selandia Anyar lan Filipina sekuton kaliyan Vietnam Kidul, éwadéné USSR lan Tiongkok ndhukung Vietnam Lor sing arupa negara komunis.
Cacahing korban sing mati diprakiraaké 280.000 ing pihak Kidul lan 1.000.000 ing pihak Lor.
Perang iki njalari eksodus gedhé-gedhéan warga Vietnam nuju negara liya, utamané Amérika Sarékat, Australia lan negara-negara Kulon liyané, saéngga ing negara-negara kasebut bisa ditemokaké komunitas Vietnam sing cukup gedhé.
Sawisé perang iki rampung, kaloro Vietnam kasebut manunggal taun 1976.
Salah siji korban paling misuwur saka Perang Vietnam yaiku Kim Phuc
Latar wuri [sunting]
Vietnam dijajah déning Tiongkok wiwit taun 110 SM nganti mardika taun 938. Sawisé bébas saka wewengkon panjajahan Tiongkok, Vietnam ora mandheg nentang serangan pihak asing.
Ing abad kaping 19, Vietnam dadi wilayah jajahan Prancis. Prancis nguwasani Vietnam sawisé nglakoni sapérangan perang kolonial ing Indochina wiwit saka taun 1840-an. Ekspansi kakuwasaan Prancis amarga pepénginan kanggo nyaingi kabangkitan Britania Raya lan kabutuhan kanggo ngèntuki asil bumi kaya rempah-rempah kanggo nggerakaké indhustri ing Prancis kanggo nyaingi panguwasan indhustri Britania Raya.
Samngsa pamréntahan Prancis, golongan rakyat Vietnam diobong semangat nasionalisme lan péngin kamardikan saka Prancis. Sapérangan pambrontakan dilakokaké déning akèh klompok-klompok nasionalis, nanging upaya iku gagal. Ing taun 1919, samangsa Prajanjèn Versailles dirundhingaké, Ho Chi Minh njaluk bebarengan nggawé perundhingan supaya Vietnam bisa mardika. Panjalukké ditolak lan Vietnam sarta kabèh Indochina terus dadi jajahan Prancis.
Klompok Viet Minh pungkasané antuk dhukungan populér lan kasil ngusir Prancis saka Vietnam. Sakwéné Perang Donya II, Vietnam dikuwasani déning Jepang. Pamréntah Prancis Vichy bekerjasama kaliyan Jepang lan ngeteraké tentara nuju Indochina minangka pasukan sing kuwasa sacara de facto ing kawasan kasebut. Pamréntah Perancis Vichy tetep nglakokaké pamaréntahan kaya biasa nganti taun 1944 nalika Perancis Vichy tiba sawisé tentara sekutu naklukaké Prancis lan jendral Charles de Gaulle diangkat minangka pamimpin Prancis.
Sawisé pamaréntah Perancis Vichy ambruk, pamaréntah Jepang nggalakaké kebangkitan pergerakan nasionalis ing kalangan rakyat Vietnam. Ing pungkasané Perang Donya II, Vietnam diwènèhi kamardikan déning pihak Jepang. Ho Chí Minh bali manèh ing Vietnam kanggé mbébasaken negarané supaya ora dijajah déning kakuwasaan asing. Panjenengané nampa bantuan klompok OSS (sing bakal malih dadi CIA mengkoné).
Ing pungkasané Perang Dunia II, pergerakan Viet Minh sangisoré pimpinan Ho Chí Minh kasil mbébaskan Vietnam saka tangan panjajah, nanging mangsané mung singkat. Pihak Jepang nyekel pamréntah Prancis lan mènèhi Vietnam sawijining bentuk “kamardikan” minangka sabagéan saka rancangan Jepang kanggo "mbébasaké" bumi Asia saka panjajahan kulon. Akèh bangunan dipasrahaké dhateng klompok-klompok nasionalis. Nalika Prancis nyoba ngrebut manèh kakuwasan sawisé Jepang takluk, Prancis dilawan déning pasukan Vietnam yaiku Vietminh. Vietminh diadegaké ing taun 1941 déning partai komunis lan dipimpin déning Hồ Chí Minh. Ing sasi Juli 1954, Prancis lan Vietminh napak astani Pasetujon damai Jenewa. Vietminh dadi pamaréntah Vietnam Lor lan klompok Vietnam sing anti komunis, utamané kaum katulik, "nglompok" ing kidul dipimpin déning Bao Dai, tilas kaisar Vietnam sing wis dicopot ing taun 1945.
Amérika Sarékat ndhukung pamaréntahan anti-komunis ing Vietnam Kidul, lan wiwit ngirim penasihat militer kanggo mbiyantu nglatih lan ndhukung pasukan Vietnam Kidul. Vietnam Kidul wiwit merangi Viet Cong ing taun 1957. Ing taun1959, Vietnam Lor sacara gedhèn-gedhènan mbantu Vietcong, lan wiwit nyerang satuan-satuan militer Vietnam Kidul.
Sapérangan prastawa [sunting]
- 9 Februari 1965 - Pasukan kombat AS sepisanan dikirim menyang Vietnam Kidul.
- 30 Januari 1968 - Serangan Tet
- 5 Februari 1968 - Peperangan Khe Sanh diwiwiti.
- 11 Februari 1973 - Tahanan perang AS sepisanan dibébasaké déning Viet Cong.
- 27 Februari 1973 - Persetujuan Damai Paris sacara resmi mungkasi Perang Vietnam.
- 29 Maret 1973 - Pasukan pungkasan Amérika Sarékat ninggalaké Vietnam Kidul.
Pranala jaba [sunting]
- (en) [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3798581.stm The herbicide Agent Orange has left a lasting legacy on Vietnam
- Virtual Vietnam Archive - Texas Tech University
- The U.S. Army in Vietnam the official history of the United States Army
- Vietnam war timeline comprehensive timeline of the Vietnam War
- War, propaganda, and the media: Vietnam
- Vietnam Casualties database searchable by first name, last name and location
- Battlefield Vietnam PBS interactive site
- Vietnam War Bibliography covers online and published resources
- Casualties - U.S. vs NVA/VC
- The Effects of Vietnamization on the Republic of Vietnam's Armed Forces, 1969–1972
- UC Berkeley Library Social Activism Sound Recording Project: Anti-Vietnam War Protests
- Stephen H. Warner Southeast Asia Photograph Collection at Gettysburg College
- American Ethnography – On collecting engraved Zippos from the Vietnam War
- Documents Relating to American Foreign Policy-Vietnam primary sources on U.S. involvement
- Timeline US - Vietnam (1947-2001) in Open-Content project History of US Interventions, by Derek, Mitchell
- Complete text of the Gravel Edition of the Pentagon Papers with supporting documents, maps, and photos
- Sober thoughts on 30 April : The South Vietnam Liberation Front and Hanoi, Myth and Reality Speech by the former Minister of Information of the Republic of Vietnam.
