Pangeran Eugene saking Savoia

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Pangeran Eugene saking Savoia
Prinz-Eugen-von-Savoyen1.jpg
Pangeran Eugene saking Savoia déning Jacob van Schuppen
Rerincèn priangga
Lair (1663-10-18)18 Oktober 1663
Hôtel de Soissons, Paris
Pati 21 April 1736(1736-04-21) (umur 72)
Wina
Jasa militèr
Kasetyan Wangsa Habsburg
Perang Perang Turki Agung
Perang Zenta
Perang Sembilan Tahun
Perang Suksesi Spanyol
Perang Carpi
Perang Chiari
Perang Blenheim
Perang Turin
Perang Toulon
Perang Oudenarde
Pengepungan Lille
Perang Malplaquet
Perang Denain
Perang Austro-Turki taun 1716–18
Perang Petrovaradin
Perang Belgrade
Perang Suksesi Polen

Pangeran Eugene saking Savoia (François Eugène; 18 Oktober 1663 – 21 April 1736), minangka salah sijining komandan militèr sing paling suksès ing sajarah Éropah modern, sing munggah ing tingkat paling dhuwur nagara ing pura kraton Wina. Lair ing Paris saka kulawarga aristokrat Wangsa Savoia, Eugene urip ing kiwa-tengené pura Raja Prancis Louis XIV saking Prancis. Adedasar fisik lan sikape sing ringkih, Pangeran wiwité disiapaké kanggo makarya ing njero gréja, ananging ing umur 19 taun panjenengané mutusaké kanggo makaryo ing babagan militèr. Ditolak déning Louis XIV kanggo kerja ing wadyabala Prancis, Eugene pindah ing Austria lan pindah loyalitas menyang Wangsa Habsburg.

Gambar Eugene saking sekolah Godfrey Kneller, 1712.

Ana enem dekade, Eugene nglayani 3 Kaisar Romawi Suci: Leopold I, Joseph I, lan Charles VI. Panjenengané sing kapisan ndeleng aksi nglawan Turki ing Perang Wina nalika taun 1683 lan salanjuté Perang Turki Agung, sadurungé makarya ing Perang Sangang Taun, mèlu perang bareng karo seduluré, Adipati Savoia.

Silsilah Pangeran Eugene. Eugene ora nikah lan ora duwé keturunan.

Ananging, ketenaran Pangeran diamanaké kanthi kamenangan wigati nglawan Turki ing medan Perang Zenta nalika taun 1697, sing ngasilaké ketenaran ing kab Éropah. Eugene majukaké karire sasuwéné Perang Suksesi Spanyol lan panjenengané gabung karo Adipati Marlborough ngamanaké kamenangan nglawan Prancis ing medan Perang Blenheim (1704), Perang Oudenarde (1708), lan Perang Malplaquet (1709); panjenengané ngentukaké jenjang kasuksesané luwih lanjut ing perang minangka Komandan Karajan ing Italia lor, luwih-luwih ing Perang Turin (1706). nggawé rasa anyel nglawan Turki ing Perang Austro-Turki taun lan nggawé konsolidasi kanggo reputasiné kanthi kamenangan-kamenangan ing medan Perang Petrovaradin (1716), lan Pengepungan Belgrade (1717) ing Belgrade (1717).

Sasuwéné pungkasaning taun 1720 prabawa lan kauletan diplomasi Eugene wes kasil ngamanake kakuasaan Kaisar ing masalah dinastiné karo kakuasaan Bourbon; ananging ringkihe fisik lan mentalé nalika mangsa tuané nggawé panjenengané dadi kurang suksès minangka kepala komandan wadyabala ing mangsa konflik sing pungkasan, ya iku Perang Suksesi Polen. Ananging ing Austria reputasi Eugene tetep ora bisa ditandingi. Sanadyan pirang-pirang opini bedha, ananging kanggo karakter ora ana pradul masalah prestasi sing gedhé: panjenenané nulung kanggo nylametaké Karajan Habsburg saka Prancis; panjenengané mecahaké kulon lan nyurung Turki, mbebasaké Éropah Tengah sawisé seabad setengah penjajahané Turki; lan panjenengané minangka salah sijining pelindung seni paling élok sing warisan bangunané bisa dideleng tekan dina iki ing Wina. Eugene tilar donya nalika turu ing griyané tanggal 21 April 1736, yuswa 72 taun.

Wiwitaning urip (1663–99)[besut | besut sumber]

Hôtel de Soissons[besut | besut sumber]

Pangeran Eugene lair ing Hôtel de Soissons, Paris tanggal 18 Oktober 1663. Sanadyan panjenengané salah sijining pangikut Raja Louis XIV saking Prancis, wong tuwané Eugene asalé saka kulawarga Italia: ibune, Olympia Mancini, minangka salah sijining ponakan Kardinal Mazarin sing panjenengané gawa menyang Paris saka Roma nalika taun 1647 kanggo panjenengané, lan ing tingkat sing luwih endek, kepengenan panjenengané kabèh. Kulawarga Mancini digedhèkaké ing Palais-Royal bareng karo Louis XIV sing enom, kanthi Olympia sing mbina gayutan sing cedhak. Panjenengané kapeksa ngrasakaké kuciwa nalika kesempatané dadi ratu mung liwat, lan ing taun 1657 Olympia nikah karo Eugene Maurice, Pangeran Wangsa Savoia, salanjute Pangeran Soissons. Bareng panjenengané duwé 5 putra (Eugene ya iku putra sing ragil) lan 3 putri, ananging ora ana saka wong tuwané sing ngentèkaké wektu bareng karo anak-anaké: bapaké, salah sijining prajurit sing gagah ing njero wadyabala Prancis sing ngentèkaké wektuné kanggo kampanye, lan semangat Olympia kanggo intrik pura sing artiné anak-anak mung éntuk perhatian sing cilik saka ibuné.[1]

Hôtel de Soissons, papan kalairan Eugene. Diukir déning Israèl Silvestre sakiwa-tengené taun 1650.

Raja tetep kaiket kanthi kuat ing Olympia saingga akèh sing percaya manawa panjenengané kabèh ya iku pasangan sing pada senengé;[2] ananging kalicikané akhiré nyèrèt ing arah tilar donyané. Sawisé kelangan rasa percaya saka pura Olympia sing mbalik ing Catherine Deshayes (sing dikenal minangka La Voisin), lan seni-seni ngèlmu ireng lan astrologi. Hubungan iku fatal. Anggoné mèlu ing njero affaire des poisons lan rasa was-was saiki teka nalika prastawa tilar donyané garwané sing rikat ing taun 1673, lan uga anggoné mèlu ing salah sijining komplotan kanggo matèni raja piyambak. Apa waé sing bener saka Olympia, ketimbang ngadepi hukum, panjenengané akhiré mlayu menyang Prancis ing daerah Brussel nalika wulan Januari 1680, ninggal Eugene ing momongané ibu lan bapaké, Marie de Bourbon, lan putriné, Puteri Pewarisé Baden, ibu Pangeran Louis saking Baden.[3]

Max Emanuel (1662–1726) déning Joseph Vivien. Pamilih Bayern guru kapisan Eugene sadurungé dadi lawané ing medan Perang Suksesi Spanyol.
Perang Zenta déning Jacques Parrocel.

Wiwit panjenengané umur 10 taun Eugene digedèkaké kanggo makarya ing njero gréja; pilihan pribadi Raja, miturut putusan amarga ringkihe fisik lan mentalé. Wés genah penampilan Eugene ora ana sing dibanggakaké – "Panjenengané ora duwé rai sing apik …" tulis Adipati Wanita Orléans, "Dibenaraké manawa matané ora elek, ananging irungé ngrusak rainé; panjenengané duwé rong untu sing gedhé lan ketok terus."[4] Ing wulan Fèbruari 1683, Eugene nggawé kulawargané kaget nalika panjenengané mbiwara niaté gabung ing militèr. Saiki Eugene sing umuré 19 taun nglamar langsung menyang Louis XIV kanggo dadi kepala salah sijining kantor Prancis, ananging Raja sing ora duwé rasa percaya tumrap keturunan Olympia wiwit panjenengané mlayu, nolak lamaran mau. "Kepenginan iku prasojo, ora njaluk banget" lanjuté. "Ora ana wong sing naté ndeleng aku kanthi tatapan sing kemaki kyo mangkono."[5] Ditolak kanggo makarya ing Prancis, Eugene mutusaké kanggo makarya ing luar nagari. Salah sijiné sadulur Eugene, Louis Julius, wés gabung ing servis militèr taun sadurungé, ananging panjenengané tilar donya amarga dipateni nalika paprangan nglawan Turki ing taun 1683. Nalika berita babagan tilar donyané tekan ing Paris, Eugene mutusaké lungo menyang Austria kanthi pengarep bisa njupuk alih komando seduluré. Babagan mau udu minangka putusan sing biyasa: seduluré, Louis saka Baden, wés dadi jenderal pemimpin ing wadyabala Karajan, mangkono uga sadulur adohe, Maximilian Emmanuel, Pamilih saka Bayern. Ing salah sijining wengi tanggal 26 Juli 1683, Eugene ninggal Paris menyang étan.[6]

Gambar Kastil Buda ing taun 1686 déning Gyula Benczúr.
Photo Pangeran Eugene saking Savoia (1663–1736) sakiwa-tengené taun 1700. Flemish School.
Pangeran Eugene nyeberangi Alpen ing taun 1701. Ukiran tembaga sing nduwé warna.
Adipati Marlborough nemoni Pangeran Eugene saking Savoy, sawisé kamenangan ing Blenheim déning Robert Alexander Hillingford.
Pangeran Eugene ing Perang Austro-Turki. Artis: Jacob van Schuppen.
Eugene ing Paprangan Belgrade 1717. Artis: Johann Gottfried Auerbach. Paprangan mau minangka kamenangan sing pungkasan Eugene.
Sawisé kamenangan ing lor Italia, Eugene perang luwih-luwih ing Nagara-nagara Ngisor sasuwéné Perang Suksesi Spanyol.

Perang Suksesi Polen[besut | besut sumber]

Nalika taun 1733 Raja Polen lan Pamilih Sachsen, Augustus II tilar donya. Ana rong calon pewarisé: kapisan, Stanisław Leszczyński, bapak maratuwa Louis XV; kaloro, putra Pamilih Sachsen, Augustus, sing didukung déning Rusia, Austria, lan Prusia. Suksesi Polen wés mènèhi kepala menteri Louis XV, Fleury, kesempatan kanggo nyerang Austria lan njupuk Lorraine saka Prancis Stephen. Kanthi upaya kanggo ngentukaké dukungan Spanyol, Prancis njurung suksesi putra-putra Elisabeth Farnese ing wewengkon-wewengkon Italia luwih adoh.[7]

Pangeran Eugene déning Jan Kupecký.
Artikel baku: Perang Suksesi Polen
Adipati Marlborough (1650–1722) déning Adriaen van der Werff. Eugene dadi kepala komandan Sakuthu sawisé Marlborough dibubaraké taun 1711.

Eugene anggoné mèlu Perang Suksesi Polen minangka Présidhèn Kanselir Perang Karajan lan kepala komandan wadyabala, ananging panjenengané cacat ing kualitas pasukané lan kekurangan dana; saiki nalika yuswané 70 taun, Pangeran uga diwènèhi tanggungan ya iku keselé fisik sing rikat lan kakuwatan mental. Prancis mbiwara perang karo Austria tanggal 10 Oktober 1733, ananging tanpa dana saka Kekuatan Maritim – sing kanthi Perjanjian Wina, tetep netral ing sasuwené perang –Austria ora bisa nyéwa wadyabala sing dibutuhaké kanggo mbiayai serangan kampanye. "Bahaya kanggo monarki," sing ditulis Eugene kanggo Kaisar ing wulan Oktober, "ora digedhek-gedhekake".[8] Ing pungkasan taun wadyabala Prancis-Spanyol wes ngrebut Lorraine lan Milan; ing wiwitaning taun 1734 wadyabala Spanyol wés njupuk Sisilia.

Mapane Eugene ing Stadtpalais, Wina, papan sing dinggo nglakoni pirang-pirang usaha bisnisé.

Eugene mimpin ing Rhine nalika wulan April 1734, ananging jumlahé kalah gedhé lan panjenengané kapeksa mbela dhiri. Ing wulan Juni Eugene mangkat kanggo mbrantas Philippsburg, ananging semangat rjuang lan energine saiki wés ilang. Sing ngancani Eugene ya iku Frederick sing Agung sing enom, sing dikirim déning bapake kanggo sinau seni perang. Frederick sinau akèh saka Eugene, ngelengaké manawa ing dina salanjuté utangé sing gedhé tumrap guru Austriané, ananging pangeran Prusia kaget tumrap kahanan Eugene, sing salanjuté nulis, "awake isih ning kunu ananing jiwane wes lunga."[9] Eugene nlakoni kampanye liyané ing taun 1735, pisan manèh nguyak strategi defensif sing mlebu dinalar ing sumber daya sing kawates; ananging memoriné sing cendek saiki ora ana, lan prabawa pulitike ilang kabèh – Gundaker Starhemberg lan John Bartenstein saiki dominasekake konferènsi ing papane. Ananging untungé Charles VI Fleury duwé tekad kanggo mbatesi lingkup perang, lan ing wulan Oktober 1735 panjenengané diwenèhi wiwitaning prastawa damai kanggo Kaisar.[10]

Charles VI (1685–1740), déning Johann Gottfried Auerbach. Eugene nglayani Kaisar Charles VI sasuwéné 25 taun ing pungkasaning uripé.

Kauripan pribadi lan tilar donyane[besut | besut sumber]

Gambar Pangeran Eugene saking Savoia déning Jan Kupecký. Kethok ing pungkasan abad tengah.

Sasuwéné 20 taun sing pungkasan saka uripé, Eugene duwé gayutan karo salah sijining wanita sing jenengé, Eleonora Batthyány.[11] Akèh saka kenalan panjenengané kabèh tetep spekulatif (Eugene ora naté nyebutaké panjenengané ing saben-saben surat-suraté nalika panjenengané isih urip), lan ora ana tanda gayutan sèksual, sanadyan panjenengané kabèh urip kanthi pisah diplomat asing yakin manawa Eleonora gundiké. Eugene lan Eleonora ya iku kanca konstan, ketemuan kanggo mangan wengi, resepsi lan main kertu mèh pendak dina tekan tilar donyané. Kanca-kanca liyané Eugene kaya ta duta kepausan, Silvio Domenico Passionei, sing kaya kulawarga isih ora cukup. Ponakan siji-sijiné sing isih urip, Emmanuel, putra seduluré Louis Thomas, Eugene ngatur prastawa nikahané karo salah sijining putri Pangeran Liechenstein, ananging Emmanuel tilar donya amarga cacar ing taun 1729. Kanthi tilar donyané putra Emmanuel taun 1734, ora ana kerabat cedhak lanang sing éntuk warisan gelaré. Amarga iku sadulur cedaké ya iku salah sijining putri sing nikah karo Louis Thomas, Putri Anna Maria Victoria saking Savoia, sing ora naté ketemu karo Eugene, lan mung berita èlèk sing dirungokaké tumrap panjenengané, panjenengané ora duwé usaha kanggo nglakoni apa-apa.[12]

Eugene bali ing Wina saka Perang Suksesi Polen ing wulan Oktober 1735, kesel lan lemes; nalika Maria Theresa lan Francis Stephen nikah ing wulan Fèbruari 1736 Eugene lara lan ora bisa teka. Sawisé main kertu ing papan Pangeran Wanita Batthyány ing wektu soré tanggal 20 April panjenengané bali ing griyané ing Stadtpalais. Nalika pelayané nyoba nangekaké ing wektu ésuk, tanggal 21 April 1736, Pangeran Eugene tinemu tilar donya sawisé keselek ing tenggorokane, kemungkinan kena lelara Radang paru-paru. Ati Eugene dikubur bareng kulawargané ing Turin. Jenazahé digawa kanthi perjalanan sing suwé menyang Katedral Santo Stephanus, ing kunu panjenengané dikubur ing njero Kreuzkapelle.[13]

Nglindungi seni[besut | besut sumber]

Opah Eugene amarga kamenangané, bagiané saka rampasan, pendapatané saka biara ing Savoy, lan penghasilan tetepé saka kantor-kantor Imperial lan gubernur, nggawé panjenengané bisa mènèhi kontribusi lanskap arsitèktur barok.[14] Eugene ngentèkaké sapérangan gedhé uripé ing Wina ing Pura Mangsa Rendengé, Stadtpalais, sing diyasa déning Johann Bernhard Fischer von Erlach. Pura mau minangka papan resmi lan griyane, ananging kanthi alesan spekulatif sing nyebabaké gayutan antarané Pangeran lan Fischer mandek sadurungé yasan iku rampung, ora njurung Johann Lukas von Hildebrandt minangka arsitek mliginé.[15] Eugene sing kapisan nggunakaké Hildebrandt kanggo ngrampungaké Stadtpalais sadurungé mrintahaké panjenengané kanggo nyiapaké rencana pura ing pulau Danubia ing Ráckeve. Wiwit taun 1701 gedung iki mbutuhaké wektu 20 taun kanggo ngrampungaké, ananging, mungkin amarga pemberontakan Rákóczi, Pangeran kethok mung nekani panjenengané pisan-sawisé prastawa pengepungan Belgrade ing taun 1717.[16]

Belvedere sing dhuwur, Wina.

Anggoné dibiji[besut | besut sumber]

Monument Eugene ing Heldenplatz, Wina, déning Anton Dominik Fernkorn.

Napoleon I mbiji Eugene minangka salah siji saka pitu komandan sing élok ing sajarah.[17] Sanadyan salanjuté para kritikus militèr ora setuju kanthi biji iku, Eugene bisa diarani jenderal gedhé dhéwé Austria.[18] Panjenengané dudu salah sijining inovator militèr, ananging panjenengané nduwénèni bakat kanggo nggawé sistem kerja sing apik. Panjenengané pinter minangka panyelenggara, strategi dln taktik, percaya keunggulan paparangan lan kemampuané kanggo ngrebut ing wektu sing pas kanggo nggawé serangan kanthi sukses.[18] "Babagan sing wigati." sing ditulisaké déning Maurice de Saxe ing njero Reveriesé, ya iku kanggo ndeleng kesempatan lan ngerteni piyé cara migunakaké. Pangeran Eugene duwé kualitas mau luwih-luwih ing seni perang lan sing wong sing paling dhuwur pikirané utawa jenius."[19] Fluiditas iki ya iku kunci menangé perang ing Italia lan perang nglawan Turki. Ananging ing Nagara-nagara ngsior, luwih-luwih sawisé paprangan Oudenarde ing taun 1708, Eugene, kaya seduluré Louis saka Baden, luwih main aman lan nggawé strategi kanthi konservatif ngepunga lan nahan ing jalur pasokan. Sawisé upaya ing Toulon taun 1707, panjenengané uga dadi waspada kanthi gabungan/operasi laut. Déning sajarawan Derek McKay, kritik mliginé minangka salah sijining jenderal ing njero warisané ya iku-panjenengané ora ninggal sekolah perwira utawa tentara sing bisa duwé fungsi tanpa panjenengané.[18]

Patung Eugene ing Kastil Buda, Budapest, Hongaria.

Uga delengen[besut | besut sumber]

  • Prinz Eugen, der edle Ritter
  • Several ships have been named in Eugene's honour: Prinz Eugen.
  • A commemorative coin (Euro gold and silver commemorative coins (Austria)) using the effigy of Prince Eugene as the main motif was issued in 11 September 2002.
  • World War II Schutzstaffel division: 7th SS Volunteer Mountain Division Prinz Eugen.

Silsilah[besut | besut sumber]

Cathetan sikil[besut | besut sumber]

  1. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 9–10
  2. ^ Somerset: The Affair of the Poisons: Murder, Infanticide and Satanism at the Court of Louis XIV, 252
  3. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 9
  4. ^ Henderson: Prince Eugen of Savoy, 9
  5. ^ Heer: The Holy Roman Empire, 228. This was a clear infringement of taboo which Louis could not tolerate. Other reasons are also speculated. Louvois, Louis' secretary of State for War, detested Eugene's mother after she had rejected a proposed marriage between her daughter and his son.
  6. ^ Heer states Eugene's departure date was 21 July.
  7. ^ Simms: Three Victories and a Defeat: The Rise and Fall of the First British Empire, 231; McKay & Scott: The Rise of the Great Powers: 1648–1815, 141
  8. ^ Henderson: Prince Eugen of Savoy, 278
  9. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 239
  10. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 240
  11. ^ There was one reference to another woman before Batthyány. The Swedish minister in Vienna makes reference to Countess Maria Thürheim. There is, however, no evidence for or against this suggestion.
  12. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 203
  13. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 243
  14. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 189. Eugene's presidency of the Imperial War Council was probably worth 100,000 gulden a year, while his governorships of Milan and the Netherlands were likely to have brought in 150,000 gulden annually.
  15. ^ There is no indication of a quarrel with Erlach, just a desired change in style. Hildebrandt had accompanied Eugene in Italy as his siege engineer in 1695–96 and made Imperial court engineer in 1701.
  16. ^ McKay: Prince Eugene of Savoy, 193
  17. ^ Henderson: Prince Eugen of Savoy, xi. The others were Alexander the Great, Hannibal, Julius Caesar, Gustavus Aldolphus, Turenne, and Frederick the Great.
  18. ^ a b c McKay: Prince Eugene of Savoy, 246–47
  19. ^ Saxe, Maurice de. Reveries on the Art of War, 119

Réferènsi[besut | besut sumber]

Kapisan[besut | besut sumber]

Kaloro[besut | besut sumber]

Wacanan salanjute[besut | besut sumber]

  • Arneth, Alfred. (1858–64). Prinz Eugen von Savoyen. 3 Volumes. Vienna
  • Braubach, Max. (1963–65). Prinz Eugen von Savoyen. 5 Volumes. Vienna