Wong Ruténia

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Wong Ruténia
Rusini1836.jpg
Potrèk saka taun 1836 ngenani "wong Ruténia" saka Karpathia wewengkoné Galisia lan Podolia.
Basa
Sadurungé basa Ruténia;
ing wektu iki basa Ukraina utawa (basa Rusyn)
Agama
Ortodoks Wétan, Katulik Yunani, Katulik Roma, Protèstan
Golongan ètnik magepokan
wong Ruslan, wong Ukraina, wong Bélarus, wong Rusyn lan liyané wong Slav

Wong Ruténia lan wong Ruténé ya iku éksonim abasa Inggris kuna kanggo wong-wong sing ing jaman tengahan karan para Rus' (utawa Русь) ing manéka warna péranganing Éropah Wétan. Saka Abad ka-9, prajaing ("land of the Rus'"), sing sawisé karan Kievan Rus' diapali ing Éropah Kulon kanthi jeneng sing manéka warna sing purwané saka Rus'. Awit Abad ka-12, Rus' lumrahé diapali ing Éropah Kulon mawa jeneng sing dilatinisasi ya iku Ruténia. Ing panganggo sing luwih bawéra, "wong Ruténian" utawa "Ruténé" dinggo ngrujuk wong Bélarus, wong Ruslan, anggota saka minoritas Rusyn lan wong Ukraina.

Ing pungkasaning Abad ka-18, basa Ukraina modhèren wiwit dikodhifikasi.[1] Éksonim sing lumrah dianggo déning wong Ukraina ing wekto iku, kaya Ruslan Cilik (Малороссия; Malorossiya) lan Ruténia, dianggep ora lowung/ora ilok déning para nasionalis Ukrainia, lan akèh wong sing nuli ngarani dhiriné wong Ukraina,[2] sawijining jeneng alternatif sing wis ana suwené munjuli saparo milénium.

Sanajan mangkono, ing wektu bebarengan, akèh wong Rusyn (Rusyn: Русины, Rusiny; Ukrainian: Русини/Руські , Rusyny/Rus'ki; Belarusian: Русіны , Russian: Русины , Rusiny) ora sarujuk marang julukan wong Ukraina utawa nganggep dhiriné minangka wong Ukraina, mligi wong-wong sing ana ing Ruténia Karpathia lan Rusyn Pannonia. Anané gepkan marang basa tanggané, kaya déné basa Slowakia, basa Polski, basa Honggari, basa Rumeni lan basa Jerman uwis njalari sigar basa antara basa Rusyn lan basa Ukraina. Ngancik tengahaning Abad ka-19, wong Rusyn saka Galisia lan Lodomerfia uwis ngodhifikasi basané.[3] Akèh wong-wong sing dianggep wong Rusyn saiki nganggep dhiriné minoritas. Mayoritasé wong-wong iki ndunungi Ukraina Kidul-Kulon, Slowakia Wétan, Polen Kidul-Wétan, Honggari Lor-Wétan, lan Rumeni Lor-Kulon.[4] Wong-wong sing magepokan, ya iku wong Rusyn Pannonia (utawa Ruténe Pannonia) sing dumunung ing laladan rangkah ing Sèrbi lan Kroasia.

Istilah wong "Ruténia" lan "Ruténe" saiki arang digunakaké karo wong Rusyn utawa wong Ukraina. Sering ana kabingungan nalika jeneng Rutènia utawa Ruténé dianggo, mliginé amarga telung bab:

  • jeneng "wong Rusyn" lan "wong Ruténia" asringé bisa dienggo gonta-ganti, saperlu nandhesaké yèn dhèwèké iku wong Rusyn;
  • "wong Ukraina" lan "wong Ruténia" kala-kala bisa dienggo gonta-ganti, saperlu nandhesaké yèn dhèwèké iku wong Ukraina, lan;
  • pamaréntah nasional uwis nulak, kanggo ngakoni wong-wong sing ngaggep dhiriné minangka "wong Ruténia", "wong Rusyn" lan/utawa "wong Ukraina".

Waca uga[besut | besut sumber]

Rujukan[besut | besut sumber]

  1. ^ Andrii Danylenko" (2016), "Iazychie and Surzhyk: Mixing Languages and Identities in the Ukrainian Borderlands"; in Tomasz Kamusella, Motoki Nomachi & Catherine Gibson.
  2. ^ Ruthenians at Encyclopedia of Ukraine
  3. ^ Moser, Michael (2016). ""Rusyn"". In Tomasz Kamusella, Motoki Nomachi & Catherine Gibson. The Palgrave Handbook of Slavic Languages, Identities and Borders. Basingstoke UK: Palgrave Macmillan. p. 125.
  4. ^ "Ruthenian: also called Rusyn, Carpatho-Rusyn, Lemko, or Rusnak". Status since the end of World War II. Encyclopedia Britannica. Today the name Rusyn refers to the spoken language and variants of a literary language codified in the 20th century for Carpatho-Rusyns living in Ukraine (Transcarpathia), Poland, Slovakia, Hungary, and Serbia (the Vojvodina).