Insang

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Jump to navigation Jump to search
Insang
Tuna Gills in Situ 01.jpg
Insang Iwak Tuna

Insang inggih punika piranti ambegan ulam (iwak) (Pisces).[1] Kajawi kanggé piranti ambegan, insang ugi gadhah mupangat kanggé piranti ekskresi sarem, nyaring panganan, piranti ijol ion, kaliyan osmoregulator.[1] Sawetawis jinis ulam gadhah labirin ingkang saged miyaraken insang manginggil kaliyan mbentuk lempitan-lempitan, saéngga rongga-rongganipun boten tumata.[1] Labirin punika kaginanipun nyimpen sèrepan oksigen, saèngga ulam tahan ing kahanan ingkang kirang oksigen.[1] Ulam ingkang balungipun sajati (Osteichthyes), insangipun dijangkepi tutup insang ingkang dipunwastani operkulum.[2] Déné ulam ingkang balungipun rawan (Chondrichthyes), insangipun boten gadhah tutup insang.[2]

Pérangan insang[besut | besut sumber]

Wujud insang punika awujud lembaran-lambaran tipis werninipun abrit enèm kaliyan kahananipun mesthi anyep.[1] Pérangan paling jawi saking insang gegayutan sanget kaliyan toya, déné pérangan paling lebet gegayutan kaliyan kapiler-kapiler getih.[1] Saben lembaran kawangun saking sepasang filamen, saben filamen ngandhut kathah lapisan tipis ingkang dipunwastani lamela.[1] Ing Filamen wonten pembuluh getih ingkang gadhah kathah kapiler, saéngga saged kadadosan difusi oksigen ingkang mlebet kaliyan karbon dioksida ingkang medal sakaing badan ulam.[1]

Insang ulam balung sajati[besut | besut sumber]

Salah satunggaling tuldhanipun ulam ingkang gadhah balung sajati inggih punika iwak mas.[2] Insang ulam mas kasimpen ing salebeting rongga insang ingkang dipunayomi déning tutup insang (operkulum).[2] Insang kawangin saking lengkung insang ingkang kasusun saking balung rawan awerna pethak, rigi-rigi insang ingkang migunani kanggé nyaring toya ambegan lumantar insang, ugi filamen utawi lembaran insang.[2] Filamen insang punika kasusun saking jaringan empuk, wangunipun kados jungkat lan werninipun abrit enèm amargi gadhah kathah kapiler getih kaliyan minangka cabang saking arteri insang.[2] Ing panggènan punika kadadosan ijolan gas oksigen kaliyan karbondioksida.[2] Oksigen dipunpendhet saking gas oksigen ingkang larut ing toya lumantar insang kanthi cara difusi.[2] Saking insang, oksigen dibeta getih lumantar pembuluh getih tumuju sadaya jaringan badan.[2] Saking jaringan badan, karbondioksida diangkud getih menyang jantung.[2] Saking jantung tumuju unsang kanggé nindakaken ijolan gas.[2] Prosès punika kadadosan terus kaliyan dipunbolan-balèni.[2] Mekanisme ambegan ulam dipuntindakaken lumantar menkanisme inspirasi kaliyan ekspirasi.[2] Ing fase inspirasi, oksigen kaliyan toya mlebet ing insang banjur oksigen dipuntalèni déning kapiler getih kanggé dibeta tumuju jaringan-jaringan ingkang mbetahaken.[2] Kosok wangsulipun ing fase ekspirasi, karbondioksida ingkang dibeta déning getih saking jaringan badhé wangsul malih ing insang. Saking insang dipunwedalaken saking badan lumantar operkulum.[2]

Insang ulam balung rawan[besut | besut sumber]

Insang ulam ingkang balungipun rawan boten gadhah tutup insang (operkulum), kados ta hiu.[2] Mlabet kaliyan medalipun hawa saking rongga tutug, amargi wonten éwah-éwahan tekanan ing rongga tutug ingkang dipuntuwuhaken déning éwah-éwahan volume rongga tutug ingkang dipunjalari wontenipun obah minggah mandhapipun rongga.[2] Manawi dhasa tutug éwah mandhap, volume rongga nambah saéngga tekanan rongga langkung alit tinimbang tekanan toya ing sakupengipun.[2] Toya mili tumuju rongga tutug lumantar celah tutug ingkang ing pungkasanipun kadadosan prosès inspirasi.[2] Manawi dhasar tutug minggah, volume rongga tutug alit, tekananipun minggah, celah tutug nutup, saéngga toya mili tumuju njawi lumantar celah insang kaliyan kadadosan prosès ekspirasi karbondioksida.[2] Ing wekdal punika kadadosan ijolan gas oksigen kaliyan karbon dioksida.[2]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ a b c d e f g h Alat Pernafasan Hewan(dipunundhuh 28 Oktober 2012)
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Sistem Pernafasan Ikan(dipunundhuh 28 Oktober 2012)