Pentakosta

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Disambig.svg
Pentakosta
Dirayakaké Katulik, Protestan, Ortodhoks Wétan, Ortodhoks Oriental lan Kristen liyané.
Jinis Kristen
Makna Ngriyayakaké mudéhuné Hyang Roh Suci marang Para Rasul lan para pandhèrèk Yésus liyané.
Prayaan Ibadah kaagaman (gréja), Fèstival panganan, Prosesi, Baptisan, Panegesan, Penahbisan, Kabiyasan tradhisional, Tari-tarian, Mangsa semi lan ritus kayu hutan, Fèstival busana.
Kagiatan

Donga, Vigili, Pasa (pre-festival), Novena, Retret

Komuni Suci, Litani
Magepokan karo Shavuot, sajarah lan sacara simbolik; Septuagesima, Sexagesima, Quinquagesima, Shrove Tuesday, Rebo Awu, Prapaskah, Minggu Palem, Kemis Putih, Jemuwah Agung, lan Setu Suci sing ngarah menyang Paskah; lan Mékrad Dalem, Minggu Tritunggal, lan Corpus Christi ing samburiné.
Taun Liturgi
Gréja Ritus Kulon
Gréja Ritus Wétan

Pentakosta, uga diéja Pantekosta, (saka basa Yunani: Πεντηκοστή [ἡμέρα], Pentēkostē [hēmera], "[dina] kaping-sèket") iku dina riyaya Kristiani sing mèngeti prastawa Hyang Roh Suci diasokaké marang para rasul ing Yerusalem, sing dumadi 50 dina sakwisé Wungu Dalem Gusti Yésus Kristus. Ing dina Pentakosta, Roh Suci diasokaké selaras karo sing dijanjèkaké Yésus sakwisé Mékrad Dalem menyang swarga. Miturut Alkitab, murid-murid Yésus kasil martobataké telung èwu jiwa ing dina kasebut lan iki sing disebut minangka lairé gréja mula-mula (Sumber: kitab Para Rasul bab 2). Sadurungé, Pentakosta iku arupa dina riyaya gedhé wong Yahudi sing banjur diadhopsi déning gréja kulon lan gréja wétan. [1]

Prajanjian Lawas[sunting | sunting sumber]

Artikel utama: Shavuot

Pentakosta iku jeneng Yunani lan Latin lawas kanggo fèstival panèn Yahudi, utawa Fèstival Minggu (Ibrani חג השבועות Hag haShavuot utawa Shevuot, sacara harafiah "Festival of Weeks"), sing bisa ditemokaké jroning Alkitab Ibrani, Shavuot disebut Fèstival Minggu (Ibrani: חג השבועות, chag ha-Shavuot, Pangentasan 34:22, Andharaning Torèt 16:10 ); Fèstival Panèn (Ibrani: חג הקציר, chag ha-Katsir, Pangentasan 23:16 ), lan Dina Woh Pisanan (Ibrani יום הביכורים, Yom ha-Bikkurim, Wilangan 28:26 ).

Prajanjian Anyar[sunting | sunting sumber]

Narasi alkitabiah saka pentakosta, ing ngendi 11 Murid Kristus (Para Rasul 1:13, 26) bebarengan karo watara 109 wong liyané (Para Rasul 1:15), kalebu akèh wanita, ing antarané yaiku Maria Ibu Yésus (Para Rasul 1:14) nampa Baptisan Hyang Roh Suci ing Ruwang nDhuwur, sing bisa dideleng ing bab kaloro saka Kitab Para Rasul. Kayadéné dicritakaké jroning Para Rasul 2:1-6.[2]

Tanggal[sunting | sunting sumber]

Miturut kalèndher Yahudi saiki, dina Pentakosta yaiku sèket dina sakwisé Paskah. Jroning pananggalan Yahudi kuna didhebataké, kayadéné ing Naskah Laut Mati[3] utawa jroning Mishnah.[4]

Jroning tradhisi Kristen, Pentakosta arupa bagéan saka Siklus sing bisa pindhah saka taun gréjawi. Miturut tradhisi Kristen, Pentakosta tibané mesthi pitung minggu sakwisé Minggu Paskah, sing uga ateges, 50 dina sakwisé Paskah (kalebu dina Paskah). Kanthi tembung liya, Pentakosta tiba ing dina Minggu kawolu, diétung saka dina Paskah. Tanggal Paskah bisa diétung kanthi migunakaké prosedhur sing ditepungi minangka Computus.

Wiwit tanggal Paskah diétung béda ing Wétan lan Kulon (delengen Kontrovèrsi Paskah), ing sebagéan gedhé taun kaloro tradhisi ngriyayakaké Pentakosta ing dina sing béda (senajan jroning sapérangan taun, dina riyana bakal padha, kayadéné ing taun 2010, 2011, lan 2014). Ing Kulon, tanggal paling gasik yaiku 10 Mei (kayadéné ing taun 1818 lan 2285), lan tanggal paling telat 13 Juni (kayadéné ing taun 1943 lan 2038). Ing Wétan, kisarané tanggal kamungkinan saiki selaras karo tanggal 23 Mei nganti 26 Juni jroning Kalèndher Gregorian.

Komposisi klasik kanggo Pentakosta[sunting | sunting sumber]

Gréja Lutheran saka Baroque ngamati telung dina Pentakosta. Sapérangan komposer nulis kantata suci kanggo ditampilaké ing ibadah gréja dina-dina iki. Johann Sebastian Bach ngomposisi sapérangan kantata kanggo dina Pentakosta, kalebu Erschallet, ihr Lieder, erklinget, ihr Saiten! BWV 172 nalika taun 1714 lan Also hat Gott die Welt geliebt, BWV 68 ing taun 1725. Gottfried Heinrich Stölzel nulis kantata kayadéné Werdet voll Geistes (Éntuk semangat penuh) nalika taun 1737.[5]

Olivier Messiaen ngomposisi sawijining massa organ Messe de la Pentecôte ing taun 1949/50. Nalika taun 1964 Fritz Werner nulis sawijining karya musik kanggo Pentakosta Veni, sancte spiritus (Rawuha, Hyang Roh Suci) jroning urutan Veni sancte spiritus, lan Jani Christou nulis Tongues of Fire, sawijining oratorio Pentakosta. Richard Hillert nulis sawijining Motet for the Day of Pentecost kanggo padhuan swara, vibraphone, lan siap rekaman èlèktronik ing taun 1969. Violeta Dinescu ngomposisi Pfingstoratorium, sawijining oratorio kanggo Pentakosta kanggo lima solois, dicampur padhuan swara lan orkèstra cilik ing taun 1993.

Réferènsi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ (id) Rasid Rachman. 2009. Hari Raya Liturgi. Jakarta: BPK Gunung Mulia. Hal. 88.
  2. ^ Kisah Para Rasul 2:1-4
  3. ^ Joseph Fitzmyer Tanggepan marang 101 pitakonan ing Ukiran Laut Mati 1992 kaca 87: "Utamané wigati kanggo komunitas Qumran ngriyayakaké Pèsta Minggu ing tanggal 111/15, amarga miturut Pangentasan 19:1 Israel ... Ing tembé wuri pambaruan Covenant teka kanggo diriyayakaké ing Pèsta Minggu (delengen Jubilees"
  4. ^ Menachot 10:3
  5. ^ Kantata kanggo Pentakosta pratilik rekaman 2002 déning Johan van Veen, 2005

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentakosta&oldid=880127"