Genosida

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Genosida iku tindakan pambantaian gedhèn-gedhènan sacara sistematis marang sawijining suku bangsa utawa klompok kanthi maksud numpes (agawé tumpes) bangsa kasebut. Tembung iki pisanan digunakaké déning siji ahli hukum Polandia, Raphael Lemkin, ing taun 1944 jroning bukuné Axis Rule in Occupied Europe sing dibabar ing Amérika Sarékat. Tembung iki dijupuk saka basa Yunani γένος genos ('ras', 'bangsa' utawa 'rakyat') lan basa Latin caedere (rajapati).

Genosida kuwi salah siji saka papat Pelanggaran HAM abot sing ana jroning yurisdiksi International Criminal Court. Pelanggaran HAM abot liyané yakuwi Kejahatan marang kamanungsan, Kejahatan perang, lan kejahatan Agresi.

Miturut Statuta Roma lan Undhang-Undhang no. 26 taun 2000 bab Pengadilan HAM, genosida kuwi Lelaku sing diayahi kanthi angkah kanggo ngajuraké utawa numpes kabèh utawa sapérangan klompok bangsa, ras, klompok ètnis, klompok agama kanthi cara matèni anggota klompok; ngakibataké siksa fisik utawa mental sing abot marang anggota klompok; nyiptakaké kondhisi kauripan klompok sing agawé kamusnahan sacara fisik sebagéan utawa sakabèhané; nglakoni tindakan nyegah kalairan jroning klompok; mindahaké sacara peksa bocah-bocah saka sawijining klompok menyang klompok liya.

Ana uga istilah genosida budaya sing maknané pembunuhan peradaban kanthi nglarang penggunaan basa saka sawijining klompok utawa suku, ngowahi utawa ngajuraké sajarahé utawa ngajuraké simbul-simbul peradabané.

Conto genosida[sunting | sunting sumber]

  • Pembantaian bangsa Kanaan déning bangsa Yahudi ing milenium pisanan sadurungé Masèhi.
  • Pembantaian bangsa Helvetia déning Julius Caesar ing abad kaping-1 SM.
  • Pembantaian suku bangsa Keltik déning bangsa Anglo-Saxon ing Britania lan Irlandia wiwit abad kaping-7.
  • Pembantaian bangsa-bangsa Indian ing bawana Amerika déning para penjajah Eropah wiwit taun 1492
  • Pembantaian bangsa Aborijin Australia déning Britania Raya wiwit taun 1788
  • Pembantaian Bangsa Armenia déning sawetara klompok Turki ing pungkasan Perang Donya I
  • Pembantaian wong Yahudi, wong Gipsi (Sinti lan Roma) lan suku bangsa Slavia déning kaum Nazi Jerman jroning Perang Donya II.
  • Pembantaian suku bangsa Jerman ing Eropah Wétan ing pungkasan Perang Donya II déning suku-suku bangsa Ceko, Polandia lan Uni Soviet ing sisih wétan garis tapel wates Oder-Neisse.
  • Pembantaian luwih saka rong yuta jiwa rakyat déning rezim Khmer Merah ing pungkasan taun 1970-an.
  • Pembantaian bangsa Kurdi déning rezim Saddam Hussein Irak ing taun 1980-an.
  • Efraín Rios Montt, diktator Guatemala wiwit 1982 nganti 1983 wis matèni 75.000 Indian Maya.
  • Pembantaian suku Hutu lan Tutsi ing Rwanda taun 1994 déning utamané kaum Hutu.
  • Pembantaian suku bangsa Bosnia lan Kroasia ing Yugoslavia déning Serbia antara 1991 - 1996. Salah sijiné yakuwi Pembantaian Srebrenica, kasus pisanan ing Eropah sing dinyatakaké genosida déning kaputusan hukum. [1]
  • Pembantaian kaum kulit ireng ing Darfur déning milisi Janjaweed ing Sudan taun2004.

Cathetan Sikil[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Institute for War and Peace Reporting, Tribunal Update: Briefly Noted (TU No 398, 18-Mar-05) [1]
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Genosida&oldid=881579"