Wong Sundha
| Gunggung cacah jiwa | |
|---|---|
| (± 42 yuta (cacah jiwa 2020)) | |
| Tlatah mawa cacah jiwa akèh | |
| Jawa Kulon: 31 yuta Banten: 6,7 yuta Jakarta: 1,4 yuta | |
| Basa | |
| Sundha, Indonésia | |
| Agama | |
| Islam (mayoritas), Kristen, Hindhu, Buda, Sundha Wiwitan | |
| Golongan ètnik magepokan | |
| Wong Jawa, Betawi |
Wong Sundha (Basa Sundha: Urang Sunda) iku sawijining kelompok ètnis Austronésia sing manggon ing sisih kulon pulo Jawa, Indhonésia, kanthi istilah Tatar Pasundan sing nyakup sebagian gedhé wilayah administratif provinsi Jawa Kulon, Banten, Daerah Khusus Ibukota Jakarta, lan sisih kulon Jawa Tengah. Wong Sundha rada mèmper wong Jawa budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik. Populasi wong Sundha sing signifikan uga bisa ditemokake ing provinsi liya ing Indonesia, lan minangka kelompok etnis paling gedhe nomer loro ing Indonesia[1] lan paling gedhe nomer papat ing Asia Kidul-wétan.[2]
Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku basa Sundha.
Identitas sing nyawijikake wong Sundha yaiku basa lan budayane. Wong Sundha dikenal amarga sipate sing optimis, ramah, sopan, ceria lan ora sombong.[3] Wong Portugis nyatakake ing Suma Oriental yen wong Sundha iku jujur lan wani. Wong Sundha uga minangka kelompok etnis pisanan sing duwe hubungan diplomatik sing padha karo negara liya. Sang Hyang Surawisesa utawa Raja Samian iku raja pisanan ing Nusantara sing duwé hubungan diplomatik karo bangsa liya ing abad kaping 15 karo Portugis ing Melaka, Malaysia. Asil diplomasiné dijlentrehake ing Prasasti Perjanjian Sunda-Portugal.
Asal usul
[besut | besut sumber]Teori migrasi
[besut | besut sumber]Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka Taiwan. Wong-wong mau migrasi ngliwati Filipina lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.[4] Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk Sagara Jawa, Selat Melaka lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.[5] Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo wong Jawa lan Bali, nduweni campuran sing signifikan saka leluhur Austroasia lan Austronésia.[6]
Mitos asal-usul
[besut | besut sumber]Kapercayan Sundha Wiwitan ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung bathara (dewa) ing Sasaka Pusaka Buana (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing Jawa Kulon. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman Mesolitikum, paling ora 20.000 taun kepungkur.[butuh sitiran] Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; "Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe". Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.
Basa
[besut | besut sumber]Umume, wong Sundha nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.
Uga delengen
[besut | besut sumber]Cathetan suku
[besut | besut sumber]- ↑ GoodStats. "10 Suku dengan Populasi Terbanyak di Indonesia, Jawa dan Sunda Mendominasi". GoodStats (ing basa Indonesia). Dibukak ing 5 April 2026.
- ↑ Kirana, Siti Adisya (31 Maret 2024). "5 Etnis Terbesar di Asia Tenggara, Jawa Menduduki Peringkat Pertama?". www.viva.co.id (ing basa Indonesia). Dibukak ing 5 April 2026.
- ↑ "Sundanese Culture". Diarsip saka sing asli ing 29 Sèptèmber 2022. Dibukak ing 2 April 2026.
- ↑ Taylor (2003), p. 7.
- ↑ Oppenheimer, Stephen (1998). Eden in the east: the drowned continent. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-81816-3.
- ↑ "Pemetaan Genetika Manusia Indonesia". Kompas.com (ing basa Indonesia).
Pranala njaba
[besut | besut sumber]- Gamelan Sunda di Pittsburgh University Archived 2008-03-19 at the Wayback Machine.
| Artikel iki minangka artikel rintisan. Kowé bisa ngéwangi Wikipédia ngembangaké. |