Kriptid

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Replika monster Loch Ness ing Muséum Nessie wonten ing Skotlandia. Monster Loch Ness kalebet salah satunggaling kriptid ingkang kondhang.

Wonten ing kriptozoologi lan kriptobotani, satunggaling kriptid (saking basa Yunani: κρύπτω ingkang ateges "ndelik") menika makhluk utawi tuwuhan ingkang mitosipun wonten ananging boten dipunmangertosi déning konsensus ilmiah lan asring angel dipunpitadosi.[1] Tuladha kriptid ingkang kondhang menika Yeti ing Himalaya lan monster Loch Ness ing Skotlandia. Kadangkala kriptid dipunsebat ugi "UMA", akronim saking Unidentified Mysterious Animals (Kéwan Aneh Misterius).

Ikhtisar[sunting | sunting sumber]

Istilah kriptid dipunmedalaken dening John E. Wall taun 1983 wonten ing satunggalung serat marang Perkumpulan Kriptozoologi Internasional (International Society of Cryptozoology).[2] Wiwitanipun, kriptid dipundinakaken kanggé anggota subfamili Cryptinae inggih menika familia tawon pemburu (ichneumon wasp). Kathahipun Cryptinae dipunwastani minangka idiobiont ectoparasitoids ingkang ateges parasit ingkang menghalangi tuwuhiopun inang bibar njangkiti lan ngembang ing njawinipun awak inang, kadangkala awakipun nempel ing jaringan awak inang. Wuwuhan "crypt-" asalipun saking Basa Yunani ingkang ateges "ndelik" utawi "wadi".

Istilah 'kriptid' ugi dipunginakaken déning para kriptozoolog marang kéwan ingkang kawontenanipun diakoni déning komunitas ilmiah, ananging langkung dipunremeni ing kriptozoologi, tuladhanipun coelacanth ingkang dpunpitadosi naté punah lan okapi ingkang naté dipunanggep makhluk ing angen-angen kemawon.[3] Makhluk wonten ing legenda kados unicorn dan naga kadangkala dipunwastani kriptid, ananging kathah kriptozoolog boten mastani mekaten.[4] Sanajan mekaten satunggaling prakawis saged damel naga lan griffin dados makhluk ingkang saèstu kriptid. Jeannine Davis-Kimball, Ph.D., nyerat wonten ing Warrior Women (2002) bilih menapa ingkang katingal minangka makhluk fantastis saged mawi dhasar samubarang ingkang ngemu nalar : ahli folklor Adrienne Mayor nglacak pangembangan sejarah babagan legénda kalih makhluk kasebut lan mendhet dudutan bilih kalih menika asalipun saking pepanggihan kuno atusan fosil Protoceratop lan Psittacosaurus ing Bukit Berapi Turkestan lan ngandhap bukit Tien Shan.

Klasifikasi Eberhart[sunting | sunting sumber]

Ilustrasi naga laut ingkang dipuntingali déning Hans Egede, uskup Greenland, taun 1734 ing Samodra Atlantik. Dumugi samenika kawontenan naga laut dèrèng saged kebukti kanthi ilmiah.

George M. Eberhart saking American Library Association (Perkumpulan Pustakawan Amerika),[5] ingkang nyerat kanggé Journal of Scientific Exploration, damel klasifikasi sedasa macem kéwan misterius ingkang dipunteliti ing kriptozoologi:

Pirsani ugi[sunting | sunting sumber]

Cathetan suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Carroll, Robert T. (09-02-23). "Cryptozoology". The Skeptic's Dictionary. http://skepdic.com/crypto.html.
  2. ^ "John E. Wall of Manitoba coined it [the word "cryptid"] in a letter published in the summer 1983 issue of the ISC Newsletter (vol. 2, no. 2, p. 10), published by the International Society of Cryptozoology." Coleman, L. in Cryptomundo.com
  3. ^ Sharps, Matthew J., Justin Matthews & Janet Asten. 2006. Cognition and Belief in Paranormal Phenomena: Gestalt/Feature-Intensive Processing Theory and Tendencies Toward ADHD, Depression, and Dissociation. The Journal of Psychology: Interdisciplinary and Applied. 140 (6), pp. 579–590 DOI: 10.3200/JRLP.140.6.579-590
  4. ^ Cryptozoology A to Z: The Encyclopedia of Loch Monsters, Sasquatch, Chupacabras, and Other Authentic Mysteries of Nature by Loren Coleman and Jerome Clark (NY: Simon and Schuster, 1999, ISBN 0-684-85602-6).
  5. ^ Eberhart, George M. "Mysterious Creatures: Creating A Cryptozoological Encyclopedia." 2005. Journal of Scientific Exploration. Vol. 19, No. 1, pp. 103–113].

Pranala njawi[sunting | sunting sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:
  • Cohen, Daniel (1970). A Modern Look At Monsters. Cornwall, New York: The Cornwall Press, Inc. ISBN 0-396-06200-8.
  • Cohen, Daniel (1989). Encyclopedia of Monsters: Bigfoot, Chinese Wildman, Nessie, Sea Ape, Werewolf and many more.... London: Michael O'Mara Books Ltd. ISBN 0-948397-94-2.
  • Mackal, Roy P. (1980). Searching For Hidden Animals: An Inquiry into Zoological Mysteries. USA: Self published. ISBN 0-385-14897-6.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kriptid&oldid=845375"