Cenote

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Cenote Angelita)
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Cenote kramat ing Chichén Itzá, Mexico.
Sabacché-Tecoh-cenote-1.jpg
Nyilem ing cenote

Cenote inggih punika papan ingkang wonten ing semenanjung Yucatan Meksiko

Panggenan cenote[sunting | Owah sumber]

Papan panggenan cenote madhep segara Karibia lan gadhahi jarak kirang langkung 12 Km saking pesisir Laut Karibia, dumunung kirang langkung 17 Km ing sisih kidul kitha Talum, ing pantai wetan semenanjung Yukatan, Meksiko. Cenote Angelita dumunung ing wana tropis ingkang kathah semak-semak rambat, epifit (bromeliads), angrek, lan kembang tillandisias, palm, copal (kemenyan) lan ficus, lan wonten sato jaguar, tejons (coati), peccaries, tapir, lan jenis rusa alit.

Tembung Cenote saking basa suku Indian Maya purba D'zonot ingkang ateges bolongan/guwa ing siti kang wonten toyanipun dados papan ingkang dipunsuciaken, lan Angelita ingkang ateges malaikat alit, dados Cenote Angelita ateges Guwa Suci Malaikat Alit. Tembung Cenote (natural sink hole) dipunmaksudaken dados goa-goa ing siti ingkang cacahipun uwean ing semenanjung Yucatan, Mexico. tatanan goa-goa jero siti punika kahubung kalian laut Karibia saking sistem hidrogeologi kawasan gamping ingkang kasebat karst. Kawentukipun cenote amargi prastawa- prastawa geologi lan iklim global wala dangu.

Tembung Cenote punika dipunagem ing Australia lan Cuba kagem guwa-guwa vertikal (sinkhole) ingkang kawentuk ing kawasan karst. Guwa cenot kathah dipuntungali ing semenanjung Yukatan kanthi cacah langkung saking 2.500 cenote.[1]

Galeri[sunting | Owah sumber]

Sejaran Dados Cenote[sunting | Owah sumber]

Semenanjung Yukatan-Mexico sakderengipun jaman Cretacious (Karbon) inggih punika laut cethèk kang wonten terumbu koral ngantos 1300 meter. Ing jaman Tersier kawentuk malih terumbu koral ingkang melampar (limestone platform) 1000 meter kados ngantos sapunika ing semenanjung Yukatan. Pangangkatan sawekdal Pliocene ngawentuk daratan lamparan terumbu koral dados daratan wewatunan gamping semenanjung Yukatan. Nginggilipun kandutan carbon dioksida ingkang wonten ing atmosfer wekdal punika, dadosaken udan asam, kados punika toya jawah ingkang wonten ing lamparan gamping punika dadosaken palarutan wewatunan gamping ngawentuk bolong-bolongan infiltrasi. Tatanan Carrillo Puerto ingkang gadhahi ukuran Miocene-Pliocene (23,8 - 1,8) yuta taun ingkang dangu dados wewatunan gamping ing semenanjung Yukatan, lan ing pantai semenanjung Yukatan wonten endapan Quarter ingkang umuripun langkung enèm.

Proses milinipun toya jawah miyos bolongan infiltrasi miwiti ngawentukipun sistem lepen lan guwa ngandhap siti lan kathah toya jawah ingkang mrembes ing siti kados punika saged dipuntingali wonten lepen toya ing daratan semenanjung Yukatan lan sebageyan toya jawah ing lumahing dados milinipun lumahing (runoff).

Ing jaman interglasisasi wonten prastawa fluktuasi lumahing toya laut amargi proses beku lan cairipun gunung-gunung es ing kutub. Perioda pasca glasiasi amargi pamandhapan toya laut ingkang signifikan amargi wonten ilinan mangsa toya laut ageng-ageng kutub-kutub bumi ingkang dados wentuk gunung-gunung es. Prastawa alam punika ingkang dadosaken sistem lepen ngandhap siti dados garing ngawentuk guwa-guwa garing.


Ngrembakanipun guwa-guwa gamping punika dados sistem karst gamping angampingan (kapur) kaliyan ornamen karst ingkang unik inggih punika stalaktit, stalagmit ingkang nyambung, tirai, teras, lan tiang. Sapanunggalipun punika, proses panglarutan jangka panjang ing tembok-tembok guwa dadosaken guwa ngandhap siti punika dados wiyar lan panjang.

Pranala Njaba[sunting | Owah sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:

Cathetan Suku[sunting | Owah sumber]

  1. ^ (id)www.mgi.esdm.go.id(dipuntingali tanggal 23 Desember 2011)

Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Cenote&oldid=933456"