Kalimantan Lor

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados


Kalimantan Lor yaiku pérangan Lor saka pulo Kalimantan (Borneo) kang kelebu Sabah, Sarawak, Brunei lan Kalimantan Wétan sebelah Lor (Karasikan).[1] Ana ing sujarahé negara-negara ing pérangan lor pulo Kamlimatan iki yaiku panggonan sing ana sesambungan kalian Kasultanan Brunei lan Kasultanan Sulu.[1] Raja sing sepisan saka Kasultanan Bulungan ing Kalimantan Wetan sebelah lor asalé saka Brunei.[1] Nanging rikala jaman Hindu lor Kalimantan Wetan nganti tekan Sabah kuwi bekasé Berau.[1]

Kalimanan Wetan sebelah lor kuwi bekasé panggonan Kasultanan Bulungan.[2] Daerah Kasultanan Bulungan kuwi bekasé panggonan duwèké Kerajaan Berau sing ucul.[2] Krajaan Berau miturut hikayat Banjar kelebu ing pengaruh mandala Kasultanan Banjar wiwit jaman biyèn, rikala Kasultanan Banjar jenengé isih Krajaan Negara Dipa/ Krajaan Negara Daha.[2] Tahun 1853, Bulungan wis dilebokaké ing panggonan kang ana pengaruh Belanda.[2] Nganti tahun 1850, Bulungan/Kaltara ana ing ngisore kakuwasaan Kasultanan Sulu.[2] Tanggal 13 Agustus 1787, Kasultanan Banjar lan vazal-vazale ing Kalimantan pecah dadi daerah protektorat VOC Belanda, mula Kompeni Belanda nggawe wates-wates wilayah ing Borneo miturut wates-wates bekas Kasultanan Banjar yaiku panggonan paling kulon Sintan lan panggonan paling wetan Berau.[2] Miturut peta Hindia Belanda tahun 1878 rikala semono nuduhake posisi perwatesan luwih ngalor saka perwatesan Kalimantan Wetan-Sabah saiki, amerga kelebu kampunge suku Tidung sing anan ing wilayah Tawau.[2]

Pambagiyan Wilayah[sunting | sunting sumber]

Kalimantan Wetan bagiyan lor utawa Kalimantan Lor diperang dadi 5 wilayah 1 kutha lan 4 kabupaten.

Kutha Tarakan[sunting | sunting sumber]

Kutha Tarakan kuwi pusate perekonomian lan jasa paling gehde ing wilayah lor Kalimantan Wetan. Cacahe penduduk 239.787 jiwa rikala tahun 2011 ing pulo cilik sing ambane 250,80 km² lan padete arep tekan 1.000 jiwa per/km². Tarakan uga dadi pusate transportasi udara lan laut ing Kalimantan Lor, Bandar Udara Juwata dadi bandara kang statuse internasional paling gedhe ing wilayah Kalimantan lor kang rata-rata penumpang saben tahune nganti 1 yuta penumpang, lan Pelabuhan Malundung kuwi pelabuhan paling gedhe ing Kalimantan Lor kang dikelola dening PT. Pelindo IV. Kutha Tarakan uga duwe pelabuhan-pelabuhan cilik, kaya Pelabuhan Tengkayu I lan II sarta Pelabuhan Ferry Juata Laut.

Kabupaten Bulungan[sunting | sunting sumber]

Kabupaten Bulungan kuwi dadi induk kanggo kabeh wilayah ing Kalimantan Lor sadurunge tahun 1997 kang mekar saka Kutha Tarakan lan tahun 1999 mekarake Kabupaten Malinau lan Kabupaten Nunukan sarta 2007 pamekaran pungkasan yaiku Kabupaten Tana Tidung. Kabupaten cilik kang ambane 18.010,50 km² lan duwe penduduk kang cacahe 135.915 jiwa ing tahun 2011 sarta pusate ing Kecamatan Tanjung Selor. Bulungan uga dadi dhaerah kang disebut ibukota calon propinsi Kalimantan Lor, nanging fasilitas kang diduweni isih akeh kang kurang, saengga ndadekake Kecamatan Pulo Bunyu kang ngrasa kurang diperhatekake lan pengen misah sarta nggabung karo Kutha Tarakan kang dianggep luwih cedhak karo Pulo Bunyu.

Kabupaten Malinau[sunting | sunting sumber]

Kabupaten Malinau kuwi kabupaten kang paling amba sak Kalimantan Lor kang ambane 39.799,90 km² sarta penduduke palik sithik nomer loro sawise Kabupaten Tana Tidung yaiku 62.423 jiwa. Pusate Malinau yaiku ing Kecamatan Manau Kutha kang penduduke sekitar 50% saka cacah penduduk total. Kabupaten Malinau panggonane ana ing Pedalaman kang umume panggonane suku Tidung lan tangga negara yaiku Malaysia. Kabupaten kasebut uga duwe Bandara domestik yaiku bandara Kolonel Robert Atty Bessing lan akeh bandara perintis perwatesan salah sijine yaiku Bandara Long Apung.

Kabupaten Nunukan[sunting | sunting sumber]

Kabupaten Nunukan kuwi kabupaten paling gedhe nomer loro sawise Kutha Tarakan. Penduduke 140.842 jiwa ing tahun 2010, amba wilayhe 14.493km² kang pusate ana ing Pulo Nunukan Wetan utamane ing Kecamatan Nunukan. Kabupaten Nunukan kuwi kabupaten kang watesan karo negara bagiyan Malaysia yaiku Sabah lan Sarawak, saben dinane ing Pelabuhan Tunon Taka kang dadi pelabuhan kang dikelola BUMN utawa PT. Pelindo IV mesthi dikebaki penumpang kang umume bakul lan TKI kang lelungan menyang Tawau, Sabah, Malaysia Wetan. Nunukan uga duwe bandara domestik kang dicalonke dadi bandara internasional yaiku Bandara Nunukan.

Kabupaten Tana Tidung[sunting | sunting sumber]

Kabupaten Tana Tidung kuwi kabupaten paling enom, paling cilikk lan penduduke palik sitik ing Kalimantan Lor kang ana ing pinggiran Kali Sesayap lan cacahe penduduk ana 22.503 jiwa ing tahun 2011 lan amba wilayahe 4.828,58 km². Tana Tidung padha karo Kabupaten Malinau kang umume penduduke Suku Tidung nanging arang banget Suku Dayak malah anane mung Suku Berushu.

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d (id)Kalimantan Utara Propinsi ke 34 (dipunundhuh tanggal 27 Oktober 2012)
  2. ^ a b c d e f g (id)Kalimantan Utara Resmi jadi Propinsi (dipunundhuh tanggal 27 Oktober 2012)
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalimantan_Lor&oldid=837660"