Jean-Baptiste de Lamarck

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Potret Jean-Baptiste De Lamarck

Jean-Baptiste Pierre Antoine de Monet, Chevalier de Lamarck (lair ing Bazentin, Picardie, 1 Agustus 1744 – tilar donya ing Paris, 18 Desember 1829 kanthi umur85 taun) inggih punika biologiwan Perancis ingkang dipunkenal amargi pamanggihipun wonten ing téori babagan evolusi pagesangan.[1]

Minangka satunggaling ilmuwan, margi gesangipun luar biasa miturut ukuran sakmenika. Piyambakipun miyos minangka putra ragil saking kulawarga miskin lan taksih keturunan bangsawan. Pendidikan dhasar lan menengah dipunlampahi wonten ing sawijining sekolah Jesuit ing Amiens. Sasampuning ingkang rama séda nalika piyambakipun taksih umur 17 taun, piyambakipun dados tentara lan kagungan pangkat letnan wonten ing Perang Pitung Taun. Wonten ing masa kedinasan militer punika piyambakipun wiwit sinau botani, ingkang langsung dipunlajengaken kanthi sinau Kadhokteran lan Botani sadanguning sekawan semèster wonten ing kutha Paris. Kanggé nunjang gesangipun Lamarck nyambut damel minangka asistén penjualan (marketing). Taun 1779 terbit buku kapisananipun, Flore francoise. Buku punika kathah narik kawigatosan para pamimpin Jardin du Roi ("Kebun Kerajaan"), Georges-Louis de Buffon, ingkang lajeng narik piyambakipun dados pembantunipun wonten ing Museum Nasional Paris kanggé Sajarah Alam. Wiwit taun 1786 piyambakipun dados kurator Jardin du Roi lan 1793, sasampuning Revolusi Perancis, piyambakipun dados profesor kanggé kéwan avertebrata. Pagesanganipun kebak lelaku. Piyambakipun kaping wola-wali nindakaken kawin cerai, kemiskinan mesthi ndhèrèkaken sadanguning gesang, lan ugi wiwit taun 1818 piyambakipun wuta total.

Wonten ing karièri piyambakipun sampun nyerat buku ing bidang ingkang lumayan wiyar, wiwit saking zoologi, botani, meteorologi, lan kimia, ananging sajatosipun minat utamanipun inggih wonten ing hubungan antawising makhluk hidup lan lingkunganipun (ékologi). Piyambakipun maringi dhasar klasifikasi énggal kanggé kéwan, kanthi kapisanan misahaken wonten ing kalih kelompok ageng: Kéwan kanthi tulang belakang (Vertebrata) lan ingkang boten gadhah tulang belakang (Avertebrata). Bab punika dipunandharaken piyambakipun wonten ing buku karanganipun "Filsafat Zoologi" (1809).[2]

Pamikiran[sunting | sunting sumber]

Lamarck dipunkenal minangka penggagas sawijining bentuk téori évolusi pagesangan,[3] ingkang lajeng dipunkenal minangka Lamarckisme. Piyambakipun pitados badhé wonten éwah-éwahan linear wonten ing makhluk hidup saking bentuk paling sederhana pinuju bentuk ingkang langkung canggih. Éwadéné mekaten, piyambakipun ndhasaraken wonten ing pamanggih ingkang sampun lumampah wiwit masa Yunani Kuna ingang ngandharaken bilih saben spesies sampun wonten wiwit penciptaan pagesangan. Pamikiran punika tentangan kaliyan kathah pamanggih para sarjana Perancis ingkang satunggal jaman kaliyan piyambakipun, ingkang langkung condong wonten ing perkembangan spesies: spesies-spesies kabentuk wonten ing perkembangan proses pagesangan, boten "langsung dados" mekaten kémawon. Éwah-éwahan kadadosan wonten ing spesies minangka akibat saking réaksinipun tumrap lingkungan (adaptasi). Anggota badan ingkang kalatih badhé samsaya kiyat, déné ingkang boten dipunginakaken bakal samsaya lmah lan ical. Kasil adaptasi punika lajeng dipunwarisaken kanthi turun-temurun dhateng anakipun. [4]

Wiwit Charles Darwin lan Alfred Wallace ngandharaken téorinipun, téori Lamarck asring dipunsitir kanggé nyanggah pamanggih Darwinisme babagan seleksi alam. Pertentangan pamikiran punika saweg tuntas sasanpuning genetika samsaya dipunkenal dening tiyang wonten ing abad kaping 20. Konsép-konsép génétika kathah maringi dhukunung wonten ing Darwinisme.


Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]