Latèks

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
(Dilih saka Lateks)
Latèks lagi didèrès saka wit para.

Latèks yiku tlutuh kentél, mèh kaya susu, kang dikasilaké akèh wit-wita lan mbeku nalika kena angin bèbas. saliyané wit-witan, pira-pira hifa jamur uga dingertèni bisa ngasilaké cuwèran kenthél kaya latèks. Pada wit-witan, latèks diproduksi déning sèl-sèl kang minangka alah sijiné pembuluh déwé, ingaran pembuluh latèks. Sel-sèl iki ana ing sakiwo tengene pembuluh tapis (floem) lan duwé inti akih lan mroduksi butiran-butiran cilik latèks ing perangan sitosole. Manawa jaringan pembuluh sèl iki mbukak, kaya ta amarga keratin, bakale dadi prosès pelepasan butiran-butiran iki ana ing pembuluh lan metu minangka getah kentel. Latèks iku ana perangane ya iku partikel karèt lan bahan dudu karèt (non-rubber) kang terdispersi ana ing banyu [1]. Latèks uga dadi satunggaling larutan koloid kanthi partikel karèt lan dudu karèt kang tersuspensi ing satunggaling médhia kang ngandhut werna-werna zat [2]. Ana ing latèks ngandhut 25-40% bahan karèt menteh (crude rubber) lan 60-75% serum kang duwéni perangan saka banyu lan zat kang kalarut. Bahan karèt menthe ngandhut 90-95% karèt murni, 2-3% protein, 1-2% asam lemak, 0.2% gula, 0.5% jinis uyah saka Na, K, Mg, Cn, Cu, Mn lan Fe. Partikel karèt tersuspensi utawa nyebar sacara rata ana ing serum latèks kanthi ukuran 0.04-3.00 mikron kanthi wujud partikel bunder nganti lonjong.[3].

Komponen Latèks[besut | besut sumber]

Gambar:Komponen latèks.jpg

Latèks iku arupa emulsi kompleks kang ngandhut protein, alkaloid, pati, gula, (poli) terpena, lengo, tanin, resin, lan gom. Ana ing wit-witan latèks racaké wernané putih, ananging ana uga kang wernané kuning, jingga utawa abang. Susunan bahan latèks bias dipantha dadi rong komponen. Komponen wiwitan ya iku perngan kang mendispersikan utawa mancarake bahan-bahan kang kakandhut sacara rata kang kasebut serum. Bahan-bahan kang dudu karèt kalarut ana ing banyu, kaya ta protein, uyah mineral, enzim lan liyané kalebu ana ing serum. Komponen kaping lara ya iku perangan kang didispersikan, kasusun saka butir-butir karèt kang diubengi lapisan tipis protein. Bahan kang dudu karèt kang jumlahe relatip cilik pranyata duwéni peran wigati nalika ngendalikake kestabilan sipat latèks lan karete [3]. Latèks iku arupa suspense koloid saka banyu lan bahan-bahan kimia kang kakandhut ing sajerone. Perangan-perangan kang kakandhut kasebut ora larut sampurna, ananging kapencar sacara homogen utawa rata ing banyu [4]. Partikel karèt ing latèks kasusun ora kajejer cepak, ananging saling ngadoh amarga asing-masing partikel duwéni momotan listrik. Gaya tolak menolak momotan listrik iki nimbulake obah brown. Ana ing latèks, isoprene dislimuti déning lapisan protein saéngga partikel karèt bermuatan listrik [5]

Nggumpalaken Latèks[besut | besut sumber]

Latèks kebun dadi gumpal utawa mbeku sacara alami ana ing wektu sawetara jam sawisé dikumpulake. Penggumpalan alami utawa spontan bias kasebabake déning metune asam-asam amarga terruraine bahankaret kang ana ing latèks akibat aktivitas mikroorganisme. Babagan iku uga kang nyebabaken kenapa ta lump asil penggumpalan alami mambu bosok. Saliyané iku, penggumpalan uga disebabake déning metune anion saka asam lemak asil hidrolisis lipid kang ana ing latèks. Anion asam lemak iki saperngan gedhé bakal bereaksi kaliyn ion magnesium lan kalsium ing latèks kabentuk sabun kang ora larut, kalorone nyebabaké ora mantepe latèks kang ing pungkasané bakal ddi pembekuan [6]..

Prakoagulasi ya iku pembekuan pendahuluan kang ora dipengini ngasilaké lump utawa gumpalan-gumpalan ing cuwèran getah sadapan. Kedadean kaya ngene racaké kedean nalika latèks ana ing tangki nalika pengangkutan pinuju pabrik pengolahan. Hasil sadapan kang mengalami prakoagulasi amung bisa diolah dadi karèt kanti mutu endek kaya karèt remah jinis SIR 10 lan SIR 20. Prakoagulasi bisa kadadéan amerga kemantapan bagiyan koloidal kang terkandung ing jero latèks berkurang akibat aktivitas baktèri, guncangan sarta suhu lingkungan kang terlalu tinggi. Bagiyan-bagiyan koloidal kang arupa partikel karèt iki banjur nggumpal dadi siji lan minangka komponen kang ukurane luwih gedhé lan membeku. Kanggo nyegah prakoagulasi, pengawetan latèks kebun mutlak diperlokake, luwih-luwih yèn jarak antarané kebon karo pabrik pengolahan rodok adoh. Zat kang digunakaké minangka bahan pengawet ingaran kanti zat antikoagulan. Syarat zat antikoagulan ya iku kudu duwéni pH kang duwur utawa sipat basa. Ion OH- ing jero sipat zat antikoagulan bakal netralake ion H+ ing latèks, saéngga kestabilane bisa tetep kajaga lan ora dadi penggumpalan. Ana pira-pira jinis zat antikoagulan kang lumrahé digunakaké déning pakebonan gedhé utawa pakebonan rakyat ing antrane ya iku amoniak, soda utawa natrium karbonat, formaldehida sarta natrium sulfit [4] Latèks para (Hevea brasiliensis) kang digaringaké duwèni distribusi bobot molekul kati rong pucuk ing Mr 1.2xE+5 dan 2xE+6. Latèks para, biyasa ingaran karèt, saliyané ngandung senyawa kang ingaran ing duwur uga ngandung politerpena kang kas kang nyebapake duwéni sipat-sipat kang béda saka akèhé latèks wit-witan liya. Latèks iki saiki bisa uga digawe sacara sintetis déning polimerisasi salah siji monomer kang wis diemulsi déning surfaktan.

Cathetan sikil[besut | besut sumber]

  1. ^ Balai Penelitian Perkebunan Sembawa. 1981. Penyadapan Tanaman Karet. Seri Pedoman No.1. Badan Peneliti dan Pengembangan Pertanian, Palembang.
  2. ^ Tim Penulis PS. 2005. Karet ; Strategi Pemasaran Budidaya dan Pengolahannya. Penebar Swadaya, Jakarta.
  3. ^ a b Triwijoso, Sri Utami. 1995. Pengetahuan Umum Tentang Karet Hevea. Dalam Kumpulan Makalah : In House Training, Pengolahan Latèks Pekat dan Karet Mentah. No : 1. Balai Penelitian Teknologi Karet Bogor, Bogor.
  4. ^ a b Tim Penulis PS. 2005. Karet ; Strategi Pemasaran Budidaya dan Pengolahannya. Penebar Swadaya, Jakarta.
  5. ^ Zuhra, Cut Fatima. 2006. Karet. Karya Tulis Ilmiah. Departemen Kimia Fakultas Matematika dan Widya Alam. Universitas Sumatra Lor. Medan.
  6. ^ Triwijoso, Sri Utami dan Oerip, Siswantoro. 1989. Pedoman Teknis Pengawetan Dan Pemekatan Latèks Hevea. Balai Penelitian Perkebunan Bogor, Bogor.

Uga delengen[besut | besut sumber]