Tari Bali

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Tari Bali

Tari Bali inggih punika tarian ingkang asalipun saking Bali.[1]

Tari Bali boten namung gumantung saking alur cariyos.[1] Ancas ingkang utama penari Bali inggih saperlu narikaken saben tahap gerakan lan rerangkén kanthi ékprési ingkang total.[1] Kecantikan tari Bali katingal ing gerakan-gerakan ingkang abstrak lan éndah.[1] Tari-tari Bali ingkang paling misuwur antawisipun Tari Pendet, tari gabor, baris, tari sanghyang lan Tari Legong.[1]

Tari Bali sapérangan ageng kagungan makna religius.[2] Wiwit taun 1950-an, kanthi perkembangan pariwisata ingkang cepet, manéka tarian sampun dipuntampilaken ing pawiyatan-pawiyatan njawi keagamaan kanthi manéka modifikasi.[1]

Kategori[sunting | sunting sumber]

Tari Bali saged dipunkategorikaken dados tigang jinis, wali (sakral) utawi bebali (upacara) saha balih-balihan (hiburan).[1] Tari wali saha bebali saged dipuntarikaken ing papan saha wekdal tartamtu.[1] Tari wali dipunpentasaken ing plataran bagéyan lebet pura lan tari bebali ing plataran tengah (jaba tengah).[1] Déné kosok wangsulipun tari balih-balihan dipuntarikaken ing plataran njawi (jaba sisi) wonten ing acara ingkang sipatipun namung hiburan.[1]

Wali[sunting | sunting sumber]

Tari Rejang
Tari Baris
Tari Pendet
Tari Sanghyang

Tari wali, minangka tarian sakral, dipunpentasaken ing plataran bageyan lebet Pura (jeroan).[2] Jinisipun:

  • Rejang, tarian ingkang dipuntampilkan dening wanodya kanthi kelompok ing plataran Pura nalika wonten upacara.[3] Tari rejang kagungan gerakan ingkang sederhana saha lemah gemulai.[3]
  • Baris, jinis tarian kakung, dipuntarikaken kanthi gerakan ingkang maskulin.[4] Alalipun saking tembung baris ingkang tegesipun prajurit, tarian punika dipunbektakaken kanthi kelompok, ingkang saben kelompok isinipun 8 dumugi 40 penari.[4]
  • Tari Pendet, minangka tarian pambuka upacara ing pura. Penari ingkang kasungsun saking para wanita dewasa menari sinambi bekta piranti sesajen.[2] Gerakan Tari Pendet langkung dinamis tinimbang Tari Rejang.[5] Sakmenika, Tari Pendet sampun dipuntarikaken saperlu hiburan, utaminipun minangka tari penyambutan.
  • Sanghyang Dedari minangka tari ingkang nglebetaken unsur-unsur "kerasukan" saperlu ngibur dewa-dewi, nyuwun berkah saha tolak bala.[2]
  • Barong minangka seni tari ingkang nyariosaken paprangan antawising kabecikan kaliyan kanisthan.[2] Tokoh utama inggih punika barong, kewan mistik ingkang dipunperanaken kalih penari kakung, satunggaling tiyang dolanan sirah kaliyan suku ngajeng, satunggal malih dados suku wingking lan buntut.[6]

Bebali[sunting | sunting sumber]

Bebali minangka jinis tarian upacara, biasanipun dipunpentasaken ing plataran tengah pura.[2] Tari punika sipatipun ing antawising sakral lan hiburan.[2]

  • Gambuh, minangka sendratari Bali ingkang paling sepuh.[1] Musik, literatur lan kosakata ingkang dipungiinakaken ing tarianipun dipunandhapaken saking periode Majapahit ing Pulo Jawa.[1] Pertunjukkan punika biasanipun dipuntampilaken ing pura nalika dinten-dinten riyaya saha upacara.[1]

Balih-balihan[sunting | sunting sumber]

Balih-balihan minangka jinising tarian ingkang sipatipun non-religius lan langkung dados panglipur.[2] Dipuntampilaken ing plataran ngajeng ngajeng utawi njawi pura.[2] Jinis-jinisipun:

  • Janger inggih punika tari pergaulan ingkang dipunbektakaken dening penari kakung punapa dene wanita.[7] Penari putri ngangge mahkota kanthi bentuk merak awerni emas lan hiasan godhong klapa garing.[8] Saperangan ageng tarian dipuntampilaken kanthi posisi lenggah, kanthi gerakan tangan, bahu, saha mripat.[2]
  • Kebyar utawi kekebyaran saged dipuntarikaken kanthi solo, duet, trio, kelompok utawi ing sendra tari.[9] Tari punika dipuniringi kanthi dolanan gamelan gong kebyar.[9]
  • Legong minangka tarian ingkang dipunciptakaken dening Pangeran Sukawati kanthi dhasar mimpi ningali widadari.[2] Penari legong ingkang cacahipun 3 penari ndherekalunan gamelan semar pagulingan.[1]
  • Kecak minangka tarian ingkang rame ingkang dipunbektakaken ing wayah dalu muteri "api unggun".[2] Dipuntampilaken dening setunggal atus utawi langkung tiyang kakung sinambi lelenggahan, ingkang dipunpandegani dening pendeta ing tengah-tengah. Tari kecak boten diiringi musik, ananging namung tepukan telapak tangan ingkang nggebuk bageyan-bageyan badan saperlu ngasilaken swara. Sinambi ngucapaken tembung-tembung "cak, cak, cak" saperlu ngasilaken sawijining swara unik.[10]

Tari topeng[sunting | sunting sumber]

Ing Bali, topeng dipunanggep sakral, kadosta topeng barong ket (singa), barong macan, (macan), barong bangkal (babi alas), barong lembu (banteng) lan barong landung (raksasa). Narikaken tari topeng dipuntindakaken saperlu maenaken cariyos pagesangan nenek moyang, kisah Ramayana utawi riwayat sajarah.

Tari topeng ingkang misuwur antawisipun Topeng Pajegan. Tari punika dipunpentasaken nalika upacara akil balig (metatah), palakrami, saha perayaan ing salebeting pura. Cariyos Topeng Pajegan adhedhasar saking Babad Bali ingkang nyariosaken kisah raja-raja Bali lan menteri-menterinipun.


Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Tari Bali ing Wikimedia Commons.
  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n Indonesian Heritage - Performing Arts. Singapore: Archipelago Press. 1998. pp. 78-79. ISBN 981-3018-35-6.
  2. ^ a b c d e f g h i j k l (en)Dance, Music, and Theaters of Bali, indo.com. Akses:9-12-2012.
  3. ^ a b (en)Rejang, babadbali. Akses:17-12-2012.
  4. ^ a b (en)Baris, babadbali. Akses:17-12-2012.
  5. ^ (en)Pendet, babadbali. Akses:17-12-2012.
  6. ^ (en)Tari Barong, taribarong. Akses:17-12-2012.
  7. ^ [1](dipunundhuh tanggal 17 Desember 2012)
  8. ^ [2](dipunundhuh tanggal 17 Desember 2012)
  9. ^ a b (en)Kebyar, babadbali. Akses:17-12-2012.
  10. ^ (en)Cak, babadbali. Akses:17-12-2012.

Delengen Uga[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Tari_Bali&oldid=835738"