Pambrontakan Boxer

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Pambrontakan Boxer
Boxer tianjing.jpg
Tentara Boxer.
Tanggal 2 November 1899 - 7 September 1901
Papan Cina
Asil Kamenangan Sekutu
Casus belli Perjanjian kang ora adil, planggeran Kulon lan Jepang kang terus-terusan marang Dhinasti Qing
Pihak sing kalibat
Aliansi 8 Negara

Flag of Japan.svg Kakaisaran Jepang
Flag of Russia.svg Kakaisaran Rusia
Flag of the United Kingdom.svg Britania Raya
Flag of France.svg prancis
Flag of the United States.svg Amérika Sarékat
Flag of the German Empire.svg Kekaisaran Jerman
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Kerajaan Italia
Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Austria-Hongaria

China Qing Dynasty Flag 1889.svg Dinasti Qing
Komandhan
Flag of the United Kingdom.svg Edward Seymour
Flag of the German Empire.svg Alfred Graf von Waldersee
China Qing Dynasty Flag 1889.svg Ci Xi
Kakuwatan
20.000 wiwitan 49.000 total 50.000-100.000 Boxer
70.000 Pasukan kerajaan
Cacahé korban
2.500 tentara,
526 wong asing/Kristen Cina
Kabèh Boxer,
 ? Pasukan kerajaan
Pedunung = 18.952+

Pambrontakan Boxer (義和團之亂 atau 義和團匪亂) iku pambrontakan ing Cina wiwit November 1899 nganti 7 September 1901, marang kakuwasan manca ing sèktor perdagangan, pulitik, agama, lan tèknologi. Boxer miwiti minangka anti-manca, anti-imperialis lan dadi pergerakan sing dipelopori déning among tani ing Cina lor. Para among tani iki nyerang wong manca sing mbangun jalur sepur lan nglanggar Feng Shui, lan uga wong Kristen sing dianggep tanggung jawab marang anané dominasi mancanegara ing Cina. Ing sasi Juni 1900, Boxer nyerang Beijing lan mrejaya 230 wong non-Tionghoa. Akèh Tionghoa Kristen, wong Katulik kaprejaya ing provinsi Shandong lan Shanxi minangka bagéyan saka pambrontakan. Kanthi slogan "扶清灭洋" ("Dhukung Qing, jur Barat").

Diplomat, pedunung, tentara manca, sarta sawetara Tionghoa Kristen mlayu menyang Legation Quarter lan manggon sajroning 55 dina nganti Aliansi Delapan Negara teka kanthi 20.000 tentara kanggo ngleremaké pambrontakan.

Protokol Boxer tanggal 7 September 1901 mungkasi pambrontakan lan nibakaké sanksi abot marang Dinasti Qing, arupa ganti rugi sing gedhéné 450 yuta tael. Dinasti Qing tansaya ringkih, lan pungkasané dijatuhkan liwat sawijining révolusi ing taun 1911.

Nalika taun 1900, pambrontakan diwiwiti ing Cina sisih lor mungsuh kabeh wong manca, utamane wong Kristen. Aksi iki dipimpin dening kelompok rahasia kang disebut Society of Harmonious Fist utawa Boxer, kang sacara rahasia didhukung Dhinasti Manchu.

Pungkasane Dhinasti Manchu[sunting | sunting sumber]

Nalika taun 1900, kaum Boxer nyerang kadutaan Eropa ing Beijing. Kaum Boxer merjaya pati akeh wong Eropa, utamane para misionaris, klebu wong Cina Kristen. Kaum Boxer nyandhera kadutaan Eropa sasuwene rong wulan. Pasukan internasional digabungake saka pasukan Amerika Serikat, Inggris, Prancis, Jerman, Jepang, lan Rusia. Kawitane, unit cilik pasukan kanthi senjata kang sithik ora bisa nguwasani Beijing. Nalika musim panas pasukan nomer loro sukses mbebasake kadutaan.[1]

Sawise ngrampungake pemberontakan, pamerintah Cina ora mampu nyegah campur tangan kekuwatan saka manca. Cina dijaluk kanggo ngukum para pejabat kang melu pembrontakan, mbayar ganti rugi, lan ngizinake pasukan manca manggon ing kadutaan. Golongan wong pinter "terdidik" Cina wiwit nyusun rencana kanggo nggulingake Dhinasti Manchu.[1]

Taun 1905, Sun Yat Sen madegake Parte Nasionalis Cina utawa Kuomintang. Ana rencana sesidheman (rahasia) lan pambrontakan diatur dening kelompok liya. Pamarentah Dhinasti Manchu kelangan kendhali marang negara. Nalika taun 1911, sawijine jendheral kang nduweni kakuwasaan, Yuan Shikai, aweh dhukungan marang kaum nasionalis. Kakuwasaan Dhinasti Manchu ambruk, lan pamarentahan republik didheklarasikake.[1]

Dhaftar pustaka[sunting | sunting sumber]

  • Eva Jane Price. China journal, 1889-1900: an American missionary family during the Boxer Rebellion, (1989). ISBN 0-684-19851-8; see Susanna Ashton, "Compound Walls: Eva Jane Price's Letters from a Chinese Mission, 1890-1900." Frontiers 1996 17(3): 80-94. Issn: 0160-9009 Fulltext: in Jstor

Cathetan Sikil[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c (id)[Tim Kingfisher, (2009), Ensiklopedia Sejarah dan Budaya, Jakarta: Lentera Abadi]
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Pambrontakan_Boxer&oldid=882418"