Setatsiyun Samarang

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
(Kaelih saka Semarang NIS)
Loncat ke navigasi Loncat ke pencarian
Samarang NIS Abad 19, Koleksi Troppen Museum

Semarang NIS (Landa: Samarang NIS) ya iku stasiun sepur pisanan ing Indonésia ya iku Setatsiyun Kemidjén Semarang. Miturut penelusuran sajarah saka komunitas Indonesia Railway Preservation Society (IRPS) Semarang, Samarang Nederlanche Indische Spoorweg (NIS) saiki wis owah dadi permukiman warga sing dijuluki Kampung Spoorland (Jawa: dalan sepur) ana ing Kalurahan Kemijén, Kacamatan Semarang Wétan [1].

Omah ning Kampung Spoorland, Koleksi Warta Jateng
Kampung Spoorland Saiki, Koleksi Warta Jateng

Sajarah[besut | besut sumber]

Miturut panuturun sajarah Tjahjono Raharjo, salah sijiné anggota IRPS Semarang, Setatsiyun Samarang NIS dibangun déning perusahaan sepur Walanda jenengé Nederlanche Indische Spoorweg Maatschappij [2] Setatsiyun Samarang NIS diresmiké tanggal 10 Agustus 1867. Perésmiané iku nuduhaké yèn jalur sepur pisanan ing Indonésia saka Semarang-Tanggung sing dawané 25 kilométer kang uga dibuka kanggo umum.

Panemuné Tim IRPS Semarang iku béda karo sajarah sepur pisanan ing Indonésia ya iku Kemidjén. Sejarahé Setatsiyun Kemidjén iki diamot ana ing buku Sajarah Perkeretaapian Indonésia karangané Tim Telaga Bakti Nusantara taun 1997 lan tulisan ing Musiyum Transportasi Taman Mini Indonésia Indah.

Tim IRPS mastiké yèn setatsiyun sepur pisanan ing Indonésia ana ing Kampung Spoorland. Diwiwiti kanthi kacurigan anggota IRPS Semarang bab jenengé setatsiyun sepur pisanan ing Indonésia sing ora lumrah dijenengi désa dudu kutha. Saiyané iku, gambar Setatsiyun Kemidjén malah luwih mirib “rumah signal” tinimbang setatsiyun lumrahé. Lan sing luwih marakaké curiga manèh, ya iku papan panggonan Setatsiyun Kemidjén sing ana ing tengah jalur Semarang-Demak dudu Semarang-Yogjakarta.

Peta kuna Kutha Semarang taun 1866, 1869, 1909, 1917, 1925, 1935, lan 1938 lengkap kanthi letak koordinat setatsiyun sepur pisanan ing Indonésia dikumpulaké déning tim IRPS Semarang kanggo ngecèk posisi setatsiyun sing paling bener. Koordinat lokasi setatsiyun mau uga dicoba dilacak lan dicocokaké kanthi bantuan GPS. Wasana, Tim IRPS Semarang nemu papan panggonan setatsiyun sing bener ana ing kampung padat penduduk ya iku Kampung Spoorland [3]

Tjahjono Raharjo lan Tim IRPS Semarang banjur nekani sesepuh lan mantan pegawé setatsiyun ing kampung iku kang jènèngé Ramelan. Tim IRPS Sèmarang kagét, nalika Ramelan nuduhaké tilas yasan setatsiyun wis owah dadi omah warga. Separo yasan wis rata karo lèmah, kari sithik sisané yasan setatsiyun sing isih katon, kaya déné témbok lan payon setatsiyun [4].

Kaanan Saikiné[besut | besut sumber]

Sawisé ngerti papan panggonan setatsiyun sing bener, banjur tim IRPS nglapor marang pihak PT. KAI Laladan Operasional IV Semarang lan Pamaréntah Kota Semarang njaluk supaya minimal laladan iku diwènèhi tandha yèn ana yasan bersejarah mapan ing kono, nanging nganti saiki durung ana tindakan sing nyatal. Tim IRPS Semarang mung njaluk pengakuan supaya sisa yasan bersejarah iki dilindungi lan nglurusaké sajarah sing ngrembaka yèn setatsiyun pisanan ing Indonesia iku dudu Setatsiyun Kemidjén.

Tim IRPS Semarang miturut panuturané Tjahjono Raharjo, wis wiwit diwiwiti kagiyatan supaya bukti Samarang NIS iki tetep kajaga, ya iku nganakaké sosialisasi karo warga Kampung Spoorland lan seminar ana ing panggonan mapan setatsiyun sing pisanan ing Indonésia iku. Humas PT. KAI, Sapto Hartoyo wis ngakoni yèn Samarang NIS iku pancèn setatsiyun pisanan ing Indonésia. Setatsiyun Kemidjén iku mung halte setatsiyun kanggo para penumpang ngénténi sepur sing teka, nanging patemon iku isih kudu ditliti pihak PT. KAI manèh. Pihak PT. KAI kudu njaluk kesepakatan lan kesepahaman saka para sutresna sepur liyané sing ana, supaya ora ana perdebatan sajarah ing masarakat. Kampung Spoorland iku sajatiné wis awit suwé mlèbu asét PT. KAI, mulané warga kampung padha kena biaya séwa amarga mapan ana ing lemah asèté PT. KAI.[5]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. Indonesian Railway Preservation Society. Bulletin Internal Organisasi Pelestari Kereta Api Indonesia. Edisi IV. Januari 2010. Hlm. 1-3
  2. Djoko Suryo. 1989. Sajarah Sosial Pedésaan Karesidenan Semarang 1830-1900. Yogyakarta: Pusat Antar Universitas Studi Sosial Universitas Gadjah Mada. hlm. 21-22.
  3. "Samarang NIS, Stasiun Pertama di Indonesia (1): Kampung Spoorland Ungkap Samarang NIS". Warta Jateng, 6 Agustus 2012.
  4. "Samarang NIS, Stasiun Pertama di Indonesia (2): Tak Lagi Difungsikan Setelah Menjadi Gudang". Warta Jateng, 7 Agustus 2012
  5. "Samarang NIS, Stasiun Pertama di Indonesia (Habis): Sajarah Stasiun Pertama Tetap Harus Diluruskan". Warta Jateng, 8 Agustus 2012