Khajuraho

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Khajuraho ing India, salah satunggaling situs warisan donya UNESCO
Kelompok Monumen Khajuraho*
Situs Warisan Donya UNESCO
Negara Bendera_India India
Tipe Budaya
Kriteria i, iii
Referensi 240
Wilayah Asia-Pasifik
Sajarah prasasti
Prasasti resmi 1986  (Sèsi 10th)
* Jeneng resmi jroning Daftar Warisan Donya.
Miturut klasifikasi resmi UNESCO.

Kelompok Monumén Khajuraho inggih punika sekelompok candhi (kuil) Hindu lan Jainisme ingkang dumunung ing Khajuraho (basa Hindi: खजुराहो), sawijining kutha ing Negara bagéyan Madhya Pradesh, distrik Chhatarpur, sakitar sisih tenggara New Delhi. Candhi-candhi punika inggih salah satunggaling daya tarik wisata paling misuwur ing India. Khanjuraho kagungan kathah bangunan kuil Hindu lan Jainisme periodé pertengahan ingkang misuwur amargi patung-patungipun ingkang erotis. Kelompok monumen Khajuraho mlebet ing salebeting Situs Warisan Donya UNESCO, lan dipunanggep minangka salah satunggal saking "pitung keajaiban" India.[1]

Nama Khajuraho asalipun saking nama purba "Kharjuravāhaka", saking tembung ing basa Sanskerta kharjura = kurma lan vāhaka = "tiyang ingkang mbekta".

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Nalika abad ke-27 Kali yuga, bangsa penyerbu Mleccha wiwit nyérang kawasan India utara. Sapérangan Rajput Bargujar ngungsi ing sisih wetan nuju India tengah; bangsa Mleccha kumawasa ing kawasan Timur laut Rajasthan, ingkang dipunsebut Dhundhar, lan dipunsebut Dhundhel utawi Dhundhela nalika jaman purba, adedasar kawasan pamarentahanipun. Lajeng dipunsebut ugi Bundela lan Chandela; panguwasanipun inggih punika kaum Bargujar; ingkang dados vassal Gurjara - Kemaharajaan Pratihara ing India utara, ingkang nalika wekdal 500 dumugi 1300 ingkang nalika jaman keemasanipun kathah monument dipunbangun. Kaum Bargujar ugi mbangun benteng Kalinjar lan kuil Neelkanth Mahadev, ba ngsa punika minangka panyembah Siwa.[2]

Kutha Khanjuraho inggih punika pusat kabudayan Rajput Chandela, sawijining dinasti Hindu ingkang nguwaosi kawasan punika nalika abad ke-10 dumugi ke-12. Ibu kota pamaréntahan kaum Chandela inggih punika Kalinjar. Kuil-kuil ing Khajuraho dipunbangun ing rentang wekdal 200 taun, saking taun 950 dumugi 1150. Lajeng ibukutha Chandela dipunpindhahaken ing Mahoba, lan Khajuraho ngrembaka terus kanggé sapérangan wekdal. Khajuraho boten kagungan benteng amargi raja-raja Chandel boten naté mapan ing kutha budaya punika.[3]

Sedaya kawasan kutha dipunputeri tembok kanthi wolu gerbang, ingkang dipunapit dening wit palma emas. Aslinipun wonten langkung saking 80 kuil Hindu ing kutha punika, sakmenika sisanipun antawis 25 kuil ingkang taksih wonten ing kahahan ingkang saé ingkang kasebar ing kawasan ingkang jembaripun 20 square kilometres (8 sq mi).[3]

Sakmenika, kuil punika dados tuladha seni arsitéktur India ingkang paling kawentar lan samsaya misuwur amargi saperangan patung lan reliefipun nedahaken pagesangan séks masyarakat India kuna. Masyarakat ingkang dumunung ing sakitar kuil punika saben-saben njagi kalestantunanipun kuil-kuil punika. Nalika abad ke-19 penjelajah Inggris manggihaken kuil punika, ananging kathah kathahipun nalika wekdal punika kuil sampun dados alas.[4]


Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

Bahan Waosan[sunting | sunting sumber]

  • Phani Kant Mishra, Khajuraho: With Latest Discoveries, Sundeep Prakashan (2001) ISBN 81-7574-101-5
  • Devangana Desai, The Religious Imagery of Khajuraho, Franco-Indian Research P. Ltd. (1996) ISBN 81-900184-1-8
  • Devangana Desai, Khajuraho, Oxford University Press Paperback (Sixth impression 2005) ISBN 978-0-19-565643-5

Pranala NJaba[sunting | sunting sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Khajuraho&oldid=836170"