Basa Tambora

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Basa Tambora
Dipituturaké ing: Sumbawa, (Indonesia)
Cacah Panutur: -
Ing donya urutan ping:
Rumpun basa
Klasifikasi:

 
  
   
    Basa Tambora

Status Resmi
Basa resmi ing:
Dijabel wiwit taun:
Kodhe Basa

Basa Tambora iku sawijining basa sing mbiyèn dipituturaké ing sakiwa-tengené Tanjung Sanggar pulo Sumbawa. Basa iki istiméwa amerga basa iki kalebu basa Papua lan dituturaké déning sawijining budaya lan negara maritim ing tengah-tengahé Indonésia, wis cedhak karo Bali lan adoh saka sakuloning Papua. Basa iki basa Papua sing ditemokaké paling kulon dhéwé (Donahue 2007), lan iki rada anèh amerga basa iki kalebu basané negara dagang maritim, senadyan ing wektu sing padha uga ana negara-negara Ternate lan Tidore cedhak Halmahera sing uga nganggo basa Papua. Basa Tambora iki karo budayané dadi punah sawisé njeblugé Gunung Tambora ing taun 1815.

Tetembungan[sunting | sunting sumber]

Saka tetembungan basa iki bisa dideleng menawa basa iki dudu basa Austronésia. Ana sawijining pratélan tetembungan sing dilumpukaké sadurungé njeblugé Gunung Tambora. Pratélan iki namung ngamot sithik tembung silihan saka basa Austronésia liyané.

Ing pratélan ngisor iki (Donahue 2007), ⟨ng'⟩ kaanggep minangka transkripsiné [ŋ] lan ⟨dj⟩ []. Banjur garis sambungan iku mbokmenawa nglambangaké tandha hamzah [ʔ]. Ana rong tembung sing cetha menawa iki silihan saka basa Melayu. Zollinger (1850) banjur uga ngandharaké sawetara tembung liyané sing mbokmenawa uga tembung silihan saka basa Austronésia liya; Tambora iku punjer padhagangan lokal, dadi sawetara tembung silihan pancèn wis lumrah. Konèksi karo Timor iku mokmenawa sacara génétis lan dudu déné silihan.[1]

Tambora gloss Tambora gloss
seena (AN?) 'siji' maimpo 'sikil'
kálae 'loro' kiro 'getih'
nih 'telu' kóngkong 'dina'
kude-in 'papat' tádung 'wengi'
kutélin 'lima' kidjum 'turu'
báta-in 'enem' sílam 'mati'
kúmba 'pitu' si-yang (Z: Melayu?) 'putih'
koného 'wolu' naido 'ireng'
láli 'sanga' sámar 'apik'
saróne 'sepuluh' gonóre 'bala'
sisaróne 'rongpuluh' maing'aing 'geni'
simári 'satus' naino (Z: Madura) 'banyu'
doh (Bima) 'manungsa' gónong (Z: Melayu?) 'bumi'
sia-in (Z: Sangar) 'wong lanang' ilah 'watu'
óna-yit 'wong wadon' kíwu 'babi'
homóri 'bapak' kilaíngkong 'manuk'
yelai 'ibu' andik (Z: Jawa) 'endhog'
kokóre 'sirah' karáyi 'iwak'
saing'óre 'mata' ingkong 'srengéngé'
saing kóme 'irung' mang'ong 'wulan'
búlu (Melayu) 'wulu, rambut' kingkong 'lintang'
sóntong 'untu' mákan (Melayu) 'mangan'
sumóre 'weteng' hok-hok (Z: Jerman?) 'lungguh'
taintu (Timor?) 'tangan' moríhoh (Sanskrit?) 'Hyang'

Cathetan sikil[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Mark Donohue, 2007. The Papuan language of Tambora. Oceanic Linguistics 46(2):520–537.

Kapustakan[sunting | sunting sumber]

  • Mark Donohue, 2007. The Papuan language of Tambora. Oceanic Linguistics 46(2):520–537.
  • Stamford Raffles, 1817, 1830. History of Java, vol. 2, app. F, 198–199.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Basa_Tambora&oldid=833677"