Artocarpus

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Artocarpus
Artocarpus altilis (sukun)
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
divisio: Magnoliophyta
kelas: Magnoliopsida
ordo: Rosales
kulawarga: Moraceae
Genus: Artocarpus
J.R.Forster lan G.Forster
Spesies
Pirsani teks

Artocarpus iku jeneng marga tetanduran kanthi anggota watara 50 spesies wit, sing akèh antarané ngasilaké woh sing bisa dipangan, kayata nangka, cempedak lan sukun. Marga sing kagolong sajroning suku Moraceae iki duwé wilayah asal-usul saka Asia Kidul, Asia Kidul-Wétan, Papua lan Kapuloan Pasifik kidul.

Akèh-akèhé anggotané yaiku wit-wit kanthi kualitas kayu sing becik, sauntara sebagéyan manèh arupa perdu. Lembar godhongé rada atos arupa kulit, mawa wulu-wulu alus utamané ing sisih ngisoré, variasi saka sing ukuran cilik lan pinggirané rata (contoné ing cempedak) nganti sing ukurané gedhé lan kabagi njero kayata ing sukun lan mentawa. Pucuk pang katutup sepasang godhong panumpu (stipulae) sing lancip. Kabèh bagéyan, yèn ditanoni, ngetokaké tlutuh sing lengket lan putih kaya susu.

Artocarpus asifat monoesis (monoecious, omah siji) ing ngendi kembang jantan lan betina ana ing sakwit. Kembang jantan uga betina kasusun jroning bulir. Sawisé dibuahi, kembang betina bakal tuwuh dadi woh majemuk (syncarp), cilik uga gedhé nganti gedhé banget (dawané tekan 90 cm ing woh nangka).

Etimologi[sunting | sunting sumber]

Jeneng 'Artocarpus' asalé saka basa Gerika artos sing tegesé roti lan karpos sing tegesé woh, utamané ngrujuk ing sukun sing ngasilaké woh tanpa wiji sarupa roti. Jeneng iki diwènèhaké déning Johann Reinhold Forster lan J. Georg Adam Forster, bapak lan anak ahli botani sing mèlu kapal HMS Resolution ing pelayaran James Cook sing kapindho.

Karagaman jinis[sunting | sunting sumber]

Marga Artocarpus wis dirévisi watara taun 1950an déning F.M Jarret (Smith dkk. 1992) lan miturut panjenengané kapérang saka rong anak marga, yaiku Artocarpus lan Pseudojaca. Awal taun 2000an marga iki wis dipriksani manèh déning N.C. Zerega.

Sapérangan conto anggota marga Artocarpus, antara liya:

  • Artocarpus altilissukun, timbul, kulur
  • Artocarpus anisophyllus - mentawa
  • Artocarpus elasticusbenda, bendo
  • Artocarpus heterophyllusnangka
  • Artocarpus integer - cempedak
  • Artocarpus odoratissimus - terap

Bahan wacan[sunting | sunting sumber]

  • Smith, N.J.H, J.T. Williams, D.L. Plucknett, and J.P. Talbot. 1992. Tropical Forest and Their Crops. Cornell Univ., Ithaca. ISBN 0-8014-8058-2.
  • Verheij, E.W.M. dan R.E. Coronel (eds.). 1997. Sumber Daya Nabati Asia Tenggara 2: Buah-buahan yang dapat dimakan. PROSEA – Gramedia. Jakarta. ISBN 979-511-672-2.
  • Zerega, Nyree Conrad - Dissertation Topic : Phylogeny of the genus Artocarpus (Moraceae), with a focus on the systematics, genetics, conservation, and biogeography of breadfruit
  • Zerega, NJC and TJ Motley. 2001. Artocarpus (Moraceae) molecular phylogeny and the systematics and origins of breadfruit, Artocarpus altilis. Presented at the Botanical Society of America annual meeting, Albuquerque, NM, August 12 – 16, 2001.
  • Possible subgenera of Artocarpus

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Jackfruit, Breadfruit and Relatives

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Artocarpus&oldid=822107"