Raja pati Desember

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa

Raja pati Desember utawa Prastawa Patènan Desember iku sawijining prastawa sing kadadéan ing tanggal 8 Desember 1982. Nalika iku ana 15 wong tahanan pulitik sing padha dipatèni déning rezim militèr sing kuwasa ing Suriname. Prastawa iki ninggalaké tilas sing jero ing Suriname lan saantara komunitas Suriname ing Walanda. Pamaréntah Walanda megat dhuwit pitulungé marang Suriname.

Prastawa raja pati[besut | besut sumber]

Limalas korban iki ditémbak mati déning para militèr ing tlatahé bètèng Fort Zeelandia ing kutha krajan Paramaribo. Para militèr iki dikepalani déning panglima militèr kala iku Desi Bouterse. Antara para korbané ana pangacara, wartawan lan pangusaha. Sawetara korban iki ana sing lagi waé dicekel, sawetara ana sing wis dikunjara pirang-pirang sasi. Situasi lan kondisi kepriyé limalas wong iki téwas, nganti sepréné durung cetha. Para prawira militèr sing kala iku nyekel kuwasa nyatakaké manawa limalas wong iki, sing sabagéan lagi dicekel wengi iku, "ditémbak mati nalika nyoba mlayu". Nanging uga ana sing nyatakaké manawa wong-wong iki disiksa, dipatèni lan dièksekusi tanpa diadili. Lan uga ana sing nyatakaké manawa Desi Bouterse uga ana ing papan Fort Zeelandia nalika prastawa iki dumadi. Bouterse dhéwé sélak manawa dhèwèké dhéwé ana nalika prastawa iki dumadi. Nanging Bouterse ngakoni manawa dhèwèké iku mèlu tanggung jawab sacara resmi.

Para korban[besut | besut sumber]

Wong kaping nembelas sing dicekel, ya iku pamimpin sarékat buruh Fred Derby, ujug-ujug diuculaké. Dhèwèké nglapuraké pangalamané ing tanggal 8 Desember 2000.

Dampak lan prosès kukum[besut | besut sumber]

Lagi bareng wis taunan, pamaréntah Suriname lagi ngurusi prakara Raja pati Desember iki sacara resmi. Sawisé para korban dipatèni, kabèh padha dikubur tanpa diotopsi luwih dhisik. Saliyané iku uga ora tau dilakoni sawijining invèstigasi kukum.

PBB[besut | besut sumber]

Ing taun 1983 para waris wolung korban raja pati iki padha pradul marang Komité HAM PBB. Para waris iki nyatakaké manawa èksekusi iki nglanggar katentoan Prajanjian Internasional ngenani Hak-Hak Sipil lan Pulitik (PIHHSP). Saliyané iku para waris iki uga nyatakaké manawa ing Suriname ora ana piranti kukum manèh kanggo nuntut sing tanggung jawab. Pamaréntah Suriname ndhesek PBB supaya tuntutan iki dianggep ora absah, nanging Komité HAM PBB nyatakaké manawa Suriname iku nglanggar pasal 6 PIHHSP lan "15 korban iki dipatèni sacara sembarangan". Komité HAM PBB uga ngakon Suriname miwiti invèstigasi lan ngadili wong-wong sing tanggung jawab.

Para tersangka[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]