Dhialèk Arèkan

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Loncat ke navigasi Loncat ke pencarian
Bahasa Arekan
Basa Suroboyoan
AsalJawa Timur (seluruh wilayah Gerbangkertosusila, Malang, Pasuruan, dan sebagian besar wilayah Tapal Kuda)
LaladanJawa Timur, Indonesia
Panyatur asli
20-25 juta (tanpa surya)
Status resmi
Basa resmi ing
Indonesia, Gerbangkertosusila, Malang, dan sebagian kawasan Tapal Kuda.
Diatur déningSuroboyoan
Kodhe basa
ISO 639-3

Carabasa Arekan utawa luwih moncar minangka jeneng Arekan (basa Jawa: Basa Arekan) utawa basa Surabaya yaiku carabasa Jawa sing dianggo ing Surabaya lan sakupenge. Dhialèk iki dikembangaké lan dipigunakaké déning sawatara wong ing Surabaya lan sakupengé. Basa Struktural, basa Surabaya bisa diarani basa paling kasar ing tlatah Jawa.

Dianggo[besut | besut sumber]

Wates laladan carabasa Surabayaan ora cetha banget. Iki amarga pipindhah pandunung sing kerep saka utawa menyang laladan Surabaya. Nanging, carabasa iki lumrah kanggo babrayan Jawa Wetan. Sakliyané, cakupan laladan carabasa Surabayan ditaksir tekan laladan:

  • laladan Kidul :Perak, Jombang. laladan Perak Utara isih migunakaké carabasa Surabaya sing akeh, déné Perak Kidul migunakaké carabasa Kulonan. Nanging, carabasa Surabaya isih akeh digunakake ing laladan iki, malah nganti daerah carabasa kutha Kediri uga gampang ditemokake. Malang. Akeh-akehing pandunung kabupaten lan kutha ing Malang migunakake basa Surabaya sajrone urip saben dina, nanging wong Malang duwe carabasa pengucapan dhewe sing disebut basa watasi.
  • laladan Lor : Madura, Sawetara wong Madura bisa kanthi aktif nggunakake carabasa kasebut. Nanging ing sawatara laladan (utamané ing sisih tengah pulo Madura), wis dicampur karo tetembungan basa Madura.
  • laladan Kulon : Kabeh laladan Gresik, Lamongan, kalebu Tuban lan bagean Bojonegoro.
  • laladan Wétan : Ana ing laladan Pasuruan, Lumajang, Banyuwangi, nanging kathah kosa kata campur kaliyan tetembungan basa Madura. Malah carabasa Jawa ing laladan iki uga duwe sawatara tetembungan. Kanggo carabasa Banyuwangen (basa Using) dianggep minangka carabasa kapisah.

Nalika ing bidang parisarana babrayan (Ind: media massa), akeh parisarana panggonan nggunakake carabasa Surabaya minangka basa paripakon (Ind: instruksi).

Wong Surabaya kerep nggunakake partikel "rek" minangka titikan. Partikel iki wiwit saka tembung "arek", sing ing carabasa Surabaya ngganteni tembung "bocah" (anak) ing basa Jawa baku. Partikel liya yaiku "seh" (e diwaca kaya e ing tembung sate), sing ing basa Indonesia setara karo partikel "sih".

Pibéda[besut | besut sumber]

Bedane antarane basa Jawa baku lan basa Jawa Surabaya katon beda banget ing pirang-pirang kalimat lan ungkapan kaya ing ngisor iki:

  • Basa Jawa Surabaya : Yå'åpå kabare rek?
  • Basa Jawa baku : Piye kabare cah?
  • Basa Indonesia : Apa kabar kawan?
  • Basa Jawa Surabaya : Rek, koen gak mangan ta?
  • Basa Jawa baku : Cah, kowe ra pådhå maem tå?
  • Basa Indonesia : Kalian tidak makan?
  • Basa Jawa Surabaya : Ton(nama orang), celuknå Ida(nama orang) po'o
  • Basa Jawa baku : Ton, celuken Ida
  • Basa Indonesia : Ton, panggilkan Ida dong.