Bayem

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Bayem
Amaranthus caudatus (Love-lies-bleeding, jenis Amaranthus liyané.)
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
divisio: Magnoliophyta
kelas: Magnoliopsida
ordo: Caryophyllales
kulawarga: Amaranthaceae
Subkulawarga: Amaranthoideae
Genus: Amaranthus
L.
Spesies

.

  • A. hybridus
  • A. tricolor
  • A. blitum
  • A. spinosus

Bayem (Amaranthus spp.) arupa tetanduran sing biasa ditandur kanggo dikonsumsi godhongé minangka janganan ijo. Bayem asalé saka Amérika tropik nanging saiki kasebar ing saindhenging donya. Bayem ditepungi minangka janganan sumber dat wesi sing wigati.

Pamerian botani[sunting | sunting sumber]

Terna sausum sing seneng iklim anget lan cahya kuwat. Bayem rélatif tahan marang cahya langsung amarga arupa tanduran C4. Watang ngandhut banyu lan kurang ngandhut kayu. Godhongé mawa gagang, wangun oval, lemes, awerna ijo, abang, utawa ijo semu putih. Kembang ana ing tukal sing rapet, bagéyan ngisor manggon ing kèlèk, bagéyan ndhuwur nglumpuk dadi karangan kembang ing pucuik gagang lan kèlèk pacawangan. Kembangé wangun bulir. Wijiné awerna ireng, cilik lan atos.

Panggunaan[sunting | sunting sumber]

Bayem minangka jangan mung umum ditepungi ing Asia Wétan lan Asia Kidul-Wétan, saéngga diarani ing basa Inggris minangka Chinese amaranth. Ing Indonésia lan Malaysia, bayem asring disalahartèkaké dadi "spinach" ing basa Inggris (mungel minangka akibat pamertalan jroning film kartun Popeye), kamangka jeneng iku ngacu menyang jenis godhong janganan liya - pirsani Bayem (Spinacia).

Ing tingkat konsumèn, ditepungi rong macem janganan bayem: bayem pethik lan bayem bubut. Bayem pethik godhongé amba lan tuwuh tegak gedhé (tekan rong meter) lan godhong enomé utamané dimaem minangka lalapan (cotnoné ing pecel, gado-gado), urap, sarta digorèng sawisé diglepungi. Godhong bayem bubut ukurané luwih cilik lan ditandur mung sedhéla (paling suwé 25 dina), luwih cocog digawé sup encer kaya jangan bening lan jangan bobor. Bayem pethik biasané asalé saka jenis A. hybridus (bayem kakap) lan bayem bubut utamané dijupuk saka A. tricolor. Jenis-jenis liyané sing uga dimupangataké yaiku A. spinosus (bayem eri) lan A. blitum (bayem kotok).

Kandhutan wesi jroning bayem rélatif luwih dhuwur tinimbang janganan godhong liyané (wesi arupa panyusun sitokrom, protein sing kalibat sajroning fotosintesis) saéngga migunani kanggo panandhang anemia.

Sapérangan kultivar A. tricolor duwé godhong werna abang utawa putih lan dipigunakaé minangka tetanduran hias, senadyan bisa uga dijangan. Jenis tetanduran hias liyané yaiku A. caudatus amarga tandhan kembangé awerna abang dawa nggantung kaya buntut. Ing papan asalé, bayem dimupangataké wijiné (bayem wiji) minangka sumber karbohidrat. Wiji iki saiki uga populèr minangka panganan dhièt amarga ora marakaké lemu.

Oyot tunggang bayem uga dimupangataké minangka obat.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Bayem&oldid=816533"