Kaisar Jianwen

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Kaisar Jianwen

Kaisar Jianwen (Hanzi: 建文,1377-1402?) ya iku kaisar kaping 2 saka Dinasti Ming, jeneng asline ya iku Zhu Yunwen (朱允炆).[1][2] Dhèwèké ya iku putu saka Zhu Yuanzhang (Kaisar Hongwu) kang ngadegaké Dinasti Ming.[1] Bapake ya iku Zhu Biao anak pisanan saka Zhu Yuanzhang kang kudune marisi tahta, nanging dhèwèké mati sadurunge dadi kaisar.[1] Amarga saka perkara mau banjur hak waris tahta diwènèhake marang Jianwen.[1][2] Wiwitané Zhu Yuanzhang duwé rencana kanggo marisaké tahta marang Zhu Di amarga dhèwèké kesengsem karo bakaté, sawisé bisa mepaki geguritan (puisi) kang asilé luwih apik saka Zhu Yunwen.[2] Nanging ana sapérangan mentriné kang duwé prinsip anak sulung iku sing duwé hak kanggo marisi tahta ngrasa kabotan mulo Zhu Yuanzhang kanthi kapeksa banjur nyatakaké Zhu Yunwen dadi panerusé.[1][2] Sawisé Zhu Yuanzhang mangkat, Zhu Yunwen dadi kaisar kang gelare Jianwen. Ana ing jaman pamrentahane dhèwèké ngusahakake kanggo ngurangi kekuasaan para raja, kalebu uga pamane Zhu kang nalika iku duwé gelar Raja Yan.[2] KNalika dina pemakaman kakine, Jianwen mènèhi prentah kanggo para raja supaya aja padha teka ana ing Nanjing (kutha krajan Ming nalika jaman semana) kanggo nekani pemakaman.[2] Minangka anak kang baktine gedhé , Zhu ora gindahkan prentah iki lan tetap mangkat menyang Nanjing.[2] Ngerti perkara iki, Jianwen langsung mènèhi prentah marang pasukane ana ing Huai’an (saiki Jiangsu) kanggo ngadangi pamane lan mrentahake kanggo bali menah menyang daerahe.[2] Wiwit saka iku banjur kekarone dadi mungsuhan.[1][2] Zhu kanthi meneng-meneng nglatih pasukane lan ora suwé nyatakake perang marang Jianwen, keponakane.[2] Prastawa iki dikenal ana ing sajarah dadi Insiden Jingnan (靖难之变).[2] Sasi Juni 1402, wadyabala Zhu bisa nduduki Nanjing. Jianwen dhéwé dilaporake mati kobong bebarengan karo keluargane.[1][2]

Cathetan suku[besut | besut sumber]