Jusuf Ronodipuro
Saka Wikipédia, Ènsiklopédhi Bébas ing basa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika mawi basa Jawi
Muhammad Jusuf Ronodipuro utawa Joesoef Ronodipoero (Salatiga, Jawa Tengah, 30 September 1919 – Jakarta Kidul, 27 Januari 2008) iku misuwur minangka salah sawijining perintis RRI. Saliyané iku dhèwèké uga naté dadi Duta Besar Indonesia. Ronodipuro tau dadi Duta Besar ing Uruguay, Argentina, lan Chili. Jusuf Ronodipuro gegarwa karo Siti Fatima Rassat nganti séda lan pinaringan telung putra: Dharmawan, Irawan lan Fatmi. Panjenengané séda ing RSAD Gatot Soebroto déning komplikasi stroke lan kanker paru-paru: Ronodipuro misuwur olèhé ngrokok sing nganthi kaya sepur. Banjur panjenengané disarèkaké ing Taman Makam Pahlawan Kalibata, Jakarta Kidul ing tanggal 28 Januari 2008. Nalikané séda ora olèh kawigatèn akèh amerga mbarengi sédané lan panyaréyan Pak Harto.
Ronodipuro iku dianggep sawijining pahlawan Indonesia. Panjenengané sing biyen bisa kelakon nggiyaraké Proklamasi Kamardikan 1945 lumantar radio menyang bangsa-bangsa saindhenging jagad. Ronodipuro uga sing ngrintis anané Radio Republik Indonesia (RRI) nganti saiki iki. Menawa Dina Radio dipéngeti saben tanggal 11 September, iku amarga dina iku tanggaleYusuf Ronodipuro sakanca sejawaté miwiti ngedegake RRI ing tanggal 11 September 1945.
Bab lan Paragraf |
[sunting] Latar wuri
Ronodipuro miyos ing Salatiga, Jawa Tengah tanggal 30 September 1919.
[sunting] Jaman pendhudhukan Jepang
Ing taun 1942, Hindia-Walanda dibedhah déning Tentara Dai Nippon lan Tentara KNIL nungkul kasoran. Wiwit iku Hindia-Walanda dibroki Jepang lan Walanda ditendhang metu. Yusuf Ronodipuro dhéwé wiwit taun 1943 dadi wartawan radio militèr Jepang ing Jakarta, sing diarani Hoso Kyoku. Radio kuwi pemimpiné wong Jepang, yaiku Letkol Tomo Bachi, wakilé wong Indonesia anama Utoyo Ramlan. Déné pemimpin redaksiné Bahtar Loebis, kangmasé sastrawan dan wartawan Mochtar Loebis. Mochtar Loebis dhéwé nalika semana dipercaya mligi kanggo siaran mancanegara.
Tekané dina kamardikané bangsa Indonesia wis trontong-trontong. Jepang dibom atom déning Amérika Sarékat, sepisanan Hiroshima ing tanggal 6 Agustus 1945, banjur kasusul tanggal 9 Agustus 1945 Nagasaki uga dibesmi. Jepang banjur nungkul marang Sekutu, nanging pawarta wigati iki durung tekan ing Indonesia, jalaran nalika semana arang-arang sing ngrungokaké radio.
Ronodipuro dhéwé senadyan nyambut gawé nèng radio Jepang, ya durung ngerti pawarta kuwi. Ujug-ujug siaran luar negeriné Hoso Kyoku ditutup embuh kena apa. Mochtar Loebis sing dipercaya nangani bab pawarta manca kuwi banjur mbisiki jaré Jepang wis nungkul marang Sekutu. Merga jejibahané dadi wartawan, PakYusuf banjur menyang Menteng 31, papan ngumpule para pejuwang mudha.
Nèng kono wis ana rapat wigati sing dipimpin Sukarni. Kabèh wis ngerti yèn Jepang nungkul, mbokmenawa saka Adam Malik sing dadi wartawan Domei. Pas Yusuf teka kabèh padha seneng. Sukarni kandha, jaré kaum mudha arep ngrebut Radio Jepang. Yusuf sing ngerti Hoso Kyoku diajak rembugan kepriyé carané ngrebut. Kamangka wektu kuwi Radio Jepang dijaga rapet banget déning Kempetai, pulisi militèr Jepang sing kejem banget.
[sunting] Proklamasi Kamardikan Républik Indonésia
Jemuwah ésuk jam 10.00 tanggal 17 Agustus 1945, Proklamasi Kamardikan klakon diwacakaké déning Bung Karno ing Dalan Pegangsaan Timur 56. Ronodipuro dhéwé kala semana ora ngerti, sebab wong-wong ing Hoso Kyoku wiwit dina Rebo sadurungé wis ora entuk mlebu utawa metu manèh. Kabèh ana njero. Dumadakan ana wong teka, jenengé Syahrudin, nggolèki Yusuf karo menehaké kitir salembar. Layang cekak aos kuwi saka Adam Malik isiné tèks proklamasi.
Ronodipuro isih bingung, kepriyé carané teka Syahrudin bisa mlebu gedhong radio sing saiki ing Dalan Medan Merdeka Barat 4-5, kamangka wong Kempetai jaga kupeng. Bareng arep nyiaraké, Yusuf Ronodipuro bingung manèh, amarga panggonan siaran kabèh dijaga Kempetai. Tujuné kélingan yèn studio siaran luar negeri wis ora kanggo. Nanging, piyé carané wong pemancare ora ana. Yusuf banjur takon bagéyan teknis, ya nemu akal jempolan. Kabel sing kanggo menyang pemancar dalam negeri dicopoti, disambung karo pemancar luar negeri. Nanging ing studio katoné ya kaya siaran biyasa, amarga swarané ya isih kaya adat sabené. Kamangka wis ora dipancaraké.
Bareng wis tumata, jam 19.00, Yusuf Ronodipuro sing umuré ngancik 26 taun, banjur nyiaraké Proklamasi liwat siaran luar negeri. Kira-kira nganti 20 menit, lan ambal-ambalan, uga diterjemahaké menyang basa Inggris. Kuwi tegesé radio-radio BBC London, Radio Amerika, Singapura, lan sapituruté bisa nangkep kabèh, dadi wusana sadonya ngerti Indonesia wis Proklamasi Kamardikané.
Usaha Ronodipuro kuwi wekasané dikonangi déning Tentara Dai Nippon. Mbokmenawa siarané ketangkep radio ing Jepang. Mula, Kempetai dadi nesu banget. Angger kapapag wong Indonesia ing Hoso Kyoku, kabèh dipala. Ronodipuro ditendhang, diidak-idak, lan mèh dibabat samurai. Sikilé diidak nganti dhengkulé dheglok lakuné.
Sawisé iku Ronodipuro ngedegaké Radio Suara Indonesia Merdeka mawa barang-barang bekas. Tanggal 25 Agustus Bung Karno diaturi supaya pidato. Iki pidatoné Bung Karno kang sepisanan sasuwéné dadi Présidèn. Bung Hatta pidato tanggal 29 Agustus.
Nalika semana ing daérah-daérah radio Jepang isih akèh sing siaran. Ing daérah pancèn ora dijaga rapet kaya Jakarta. Sing njaga mung siji loro, iku merga Kempetainé wis kaya ora nduwé daya sawisé Jepang nungkul. Mula Yusuf Ronodipuro matur marang Abdurahman Saleh, supaya radio-radio daérah mau beciké ngadani sesambungan siaran kanggo perjuwangan. Gagasané ditampa lan ing 10 September pimpinan radio-radio daérah, saka Sala, Yogyakarta, Bandung, Semarang, lan liya-liyané bisa kumpul rembugan. Kabèh nyarujuki, njaluk marang pamaréntah Jepang supaya masrahaké radio-radioné ing Indonésia. Jepang ora gelem, amerga miturut rencana arep diserahaké marang Sekutu.
Tanggal 11 September rapat manèh, nyarujuki madege Radio Republik Indonesia, lan uga sepisan maneh njaluk marang pemerintah Jepang supaya masrahaké radio-radio ing daérah. Merga tetep ora gelem, kepeksa banjur dirudapeksa, radio-radio direbut. Wong Jepangé dhéwé wis padha wedi, dadi wis kaya ora ana alangan. Yusuf Ronodipuro dhéwé banjur kapatah minangka Kepala RRI, déné Abdurahman Saleh mélu ngadegaké Angkatan Udara RI. Mula asmané saiki dilestarèkaké dadi jeneng lapangan terbang ing Malang.
Sekutu sing menang Perang Donya II kuwi banjur teka. Nalika semana sawisé Rapat Akbar Ikada, kaum mudha ngrebut kantor-kantoré wong Jepang dadi darbéné Republik, klebu Hoso Kyoku. Nalika Walanda ndomplèng Sekutu arep ngrebut bali Indonesia lumantar Agresi I ing taun 1946, RRI dikuwasani Walanda, lan Yusuf Ronodipuro banjur dicekel lan dipenjara ing 21 Juli 1947.
[sunting] Kedaulatan Indonesia ing taun 1949
Sawisé Walanda ngakoni kedaulatan Indonésia ing taun 1949, Yusuf Ronodipuro lenggah manèh dadi Kepala RRI Serikat. Sabanjuré Yusuf Ronodipuro dipercaya ngayahi manéka warna jejibahan utawa tanggung jawab ing negara manca, klebu dadi duta besar utawa utusan menyang PBB.
[sunting] Sumber
- (jv) Winarto. 2005. "M. Yusuf Ronodipuro Bapak RRI. Dipala Jepang Nganti Dheglok Marga Nggiyarake Proklamasi" ing Damar Jati 2005:4 kaca 26-27, 36.
[sunting] Pranala jaba
Pranala jaba lan sumber-sumber liyané:
- (id) SCTV
- (id) Antara: Yusuf Ronodipuro tilar donya
- (id) Detik.com
- (id) Kompas
- (id) Media Indonesia
