Insang
 |
Artikel punika pinuju ngalami éwah-éwahan ageng ngantos 28 Pebruari 2013 Kanggé nyegah konflik panyuntingan, nyuwun tulung supados boten nyunting artikel punika nalika pesen punika taksih wonten. Kaca punika pungkasan dipunsunting déning Legobot (Kontrib • Log) 96 dinten 792 menit kapungkur. |
|
|
Artikel pelatihan Papat Limpad 2012 punika perlu dipunrapèkaken supados miturut dhumateng standhar Wikipédia |
| Insang | |
|---|---|
 |
|
| Insang Iwak Tuna |
Insang inggih menika alat ambegan ulam (iwak) (Pisces).[1] Kajawi kanggé alat ambegan, insang ugi anggadhahi mupangat kanggé alat ekskresi sarem, nyaring panganan, alat ijol ion, kaliyan osmoregulator.[1] Sawetawis jinis ulam anggadhahi labirin ingkang saged miyaraken insang manginggil kaliyan mbentuk lempitan-lempitan, saéngga rongga-rongganipun boten tumata.[1] Labirin menika kaginanipun nyimpen sèrepan oksigen, saèngga ulam tahan ing kahanan ingkang kirang oksigen.[1] Ulam ingkang balungipun sejati (Osteichthyes), insangipun dijangkepi tutup insang ingkang dipunwastani operkulum.[2] Déné ulam ingkang balungipun rawan (Chondrichthyes), insangipun boten gadhah tutup insang.[2]
Bab lan Paragraf |
Bagéyan Insang[sunting]
Bentuk insang menika awujud lembaran-lambaran tipis werninipun abrit enèm kaliyan kahananipun mesthi anyep.[1] Bagéyan paling jawi saking insang gegayutan sanget kaliyan toya, déné bagéyan paling lebet gegayutan kaliyan kapiler-kapiler getih.[1] Saben lembaran kawangun saking sepasang filamen, saben filamen ngandhut kathah lapisan tipis ingkang dipunwastani lamela.[1] Ing Filamen wonten pembuluh getih ingkang anggadhahi kathah kapiler, saéngga saged kadadosan difusi oksigen ingkang mlebet kaliyan karbon dioksida ingkang medal sakaing badan ulam.[1]
Insang Ulam Balung Sejati[sunting]
Salah satunggaling tuldhanipun ulam ingkang nggadhahi balung sejati inggih menika iwak mas.[2] Insang ulam mas kasimpen ing salebeting rongga insang ingkang dipunayomi dèning tutup insang (operkulum).[2] Insang kawangin saking lengkung insang ingkang kasusun saking balung rawan awerna pethak, rigi-rigi insang ingkang migunani kanggé nyaring toya ambegan lumantar insang, ugi filamen utawi lembaran insang.[2] Filamen insang menika kasusun saking jaringan empuk, wangunipun kados jungkat lan werninipun abrit enèm amargi nggadhahi kathah kapiler getih kaliyan minangka cabang saking arteri insang.[2] Ing panggènan menika kadadosan ijolan gas oksigen kaliyan karbondioksida.[2] Oksigen dipunpendhet saking gas oksigen ingkang larut ing toya lumantar insang kanthi cara difusi.[2] Saking insang, oksigen dibeta getih lumantar pembuluh getih tumuju sedaya jaringan badan.[2] Saking jaringan badan, karbondioksida diangkut getih menyang jantung.[2] Saking jantung tumuju unsang kanggé nindakaken ijolan gas.[2] Prosès menika kadadosan terus kaliyan dipunbolan-balèni.[2] Mekanisme ambegan ulam dipuntindakaken lumantar menkanisme inspirasi kaliyan ekspirasi.[2] Ing fase inspirasi, oksigen kaliyan toya mlebet ing insang banjur oksigen dipuntalèni dèning kapiler getih kanggé dibeta tumuju jaringan-jaringan ingkang mbetahaken.[2] Kosok wangsulipun ing fase ekspirasi, karbondioksida ingkang dibeta dèning getih saking jaringan badhe wangsul malih ing insang. Saking insang dipunwedalaken saking badan lumantar operkulum.[2]
Insang Ulam Balung Rawan[sunting]
Insang ulam ingkang balungipun rawan boten gadhah tutup insang (operkulum), kadosta hiu.[2] Mlabet kaliyan medalipun hawa saking rongga tutug, amargi wonten éwah-éwahan tekanan ing rongga tutug ingkang dipuntuwuhaken dèning éwah-éwahan volume rongga tutug ingkang dipunjalari wontenipun obah minggah mandhapipun rongga.[2] Menawi dhasa tutug éwah mandhap, volume rongga nambah saéngga tekanan rongga langkung alit tinimbang tekanan toya ing sakupengipun.[2] Toya mili tumuju rongga tutug lumantar celah tutug ingkang ing pungkasanipun kadadosan prosès inspirasi.[2] Menawi dhasar tutug minggah, volume rongga tutug alit, tekananipun minggah, celah tutug nutup, saéngga toya mili tumuju njawi lumantar celah insang kaliyan kadadosan prosès ekspirasi karbondioksida.[2] Ing wekdal menika kadadosan ijolan gas oksigen kaliyan karbon dioksida.[2]
