Sistem wilangan

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Jump to navigation Jump to search

Sistem wilangan numerik iku sawijining simbul utawa kumpulan saka simbul kang nggambaraké sawijining angka. Numerik béda karo angka. Simbul "11", "sewelas" lan "XI" iku numerik kang béda, nanging nggambaraké angka kang padha ya iku sewelas.

Artikel iki bakal njlèntrèhaké sawetara sistem numerik. Sacara garis besar ana loro sistem numerik, ya iku sistem numerik dhedhasar penambahan (english: addition) lan sistem numerik dhedhasar posisi (eng. position).

Sistem Numerik Adhedhasar Penambahan[besut | besut sumber]

Sistem numerik kang paling prasaja ya iku Sistem numerik unary. Sistem iki kerep dianggo ngayahi pamilihan nalika voting. Conto saka Sistem numerik Unary ya iku Tally mark. Kakurangan panggunaan sistem numerik Unary ya iku sistem iki mbutuhaké papan kang jembar.

Saliyané sistem numerik unary, conto liya saka sistem numerik dhedhasar penambahan ya iku angka Romawi.

I 1
V 5
X 10
L 50
C 100
D 500
M 1000

Angka Romawi ditulis nganggo simbul angka kang sumadiya banjur ditambah utawa dikurangaké.

Minangka conto ya iku 1970 disimbulaké ing angka romawi MCMLXX. Simbul M nggambaraké angka 1000. Simbul CM nggambaraké 900, bab iki amarga anané paugeran sajeroning panulisan angka romawi, kang ora ngidinaké pengulangan sawijining simbul punjul kaping telu. Dadi yèn 900 ditulis nganggo simbul DCCCC mula panulisan mau salah. Simbul C ing sisih kiwa utawa sadurungé M minangka angka pangurang saka angka samburiné, dadi CM = 1000-100 = 900. Simbul sabanjuré ya iku LXX kang nglambangaké angka 70.

Angka Romawi iki dipigunakaké ing Éropah nganti abad ka 15. Kakurangan saka sistem iki ya iku ora anané angka Nol.

Sistem Numerik Adhedhasar Posisi[besut | besut sumber]

Sajeroning sistem numerik iki, panulisan angka dhedhasar posisi lan basis. Posisi sawiji angka sajeroning sistem iki nemtokaké aji saka wilangan kang diwakili. Mula notasi kang dipigunakaké karan notasi posisional. Sistem numerik dhedhasar posisi kang misuwur lan dianggo paling akèh ya iku sistem wilangan dèsimal. Sistem dèsimal iki minangka sistem numerik dhedhasar posisi kang mawa basis 10. Simbul 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ya iku péranganing sistem dèsimal. Minangka conto 612, angka iki tegesé:

2 × 100 = 2 × 1 = 2
1 × 101 = 1 × 10 = 10
6 × 102 = 6 × 100 = 600

Basis eksponèn[besut | besut sumber]

Saliyané sistem desimal kang dipigunakaké sadina-dina, ana uga sistem liya, ya iku:

Kabèh sistem ing dhuwur migunakaké èksponèn. Tegesé saben angka ing posisi tinamtu, ajiné ya iku padha karo angka mau ditangkaraké (id. dikalikan) basisé dipangkataké posisiné.

Faktoradik[besut | besut sumber]

Faktoradik migunakaké panangkar (id. pengali) kang béda tumrap saben posisi wilangané. Panangkaré ya iku miturut karo faktorial posisiné.

Uga delengen[besut | besut sumber]