Dhalang

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Dhalang lagi nyabet

Dhalang ing donya pawayangan iku wong sing nggadhahi kaprigelan kusus mainaké wayang utawa sing pinter ndalang. Mbiyèn, ketrampilan iki diwarisaké turun-tumurun.

Dhalang nduweni fungsi dadi sutradara, penulis lakon, narator, pemain karakter, penyusun iringan, pesinden, penata panggung, penari lan liyane dadi nduwé kemampuan akèh kanggo mimpin pagelaran.

Ana uga istilah dhalang jemblung sing ora nganggo perangkat wayang kanggo sarana crita ing nganggo tuturan kayata nuturaké dongeng.

Istilah[sunting | sunting sumber]

Tembung dhalang asale saking Dahyang sing maknane mèmper karo tabib. Ing tlatah Jawa tembung iki uga duwe makna ngudal piwulang utawa ambeberaken elmu, aweh pencerahan kanggo pemirsane.

Dhalang Wayang Kulit uga kalebet pawongan ingkang anggadhahi kaprigelan pamijén (khusus) babagan andhalang. Dhalang bisa crita sedalu natas ingkang dipun sekuyung dening pengrawit, pesinden, ngginakaken gamelan, wayang, soundsystem, lan panggung.

Pakem crita ingkang kagelar estunipun kathah sanget ing antawisipun Ramayana lan Mahabarata saha crita asli Indonesia antawisipun Dewa Ruci, Sudamala lan sanesipun.

Ing sajroning pagelaran Dhalang uga anggadhahi-gadhahi kuwajiban (peran) ingkang kathah ing antawisipun dados aktor tunggal, pranata gendhing, sutradara, paraga (pemain), pranata sabet (gerak), pranata panggung, pranata keseniyan pagelaran, lan sanesipun.

Ing jaman kina Dhalang ugi sinebat Dhahyang ingkang ngemu werdi pawongan pinunjul ing babagan kebatosan utawi tembungipun sanes tabib, lan dados sesepuh ing bebrayan, sanak-dulur, tangga tepalih. Malah ing jaman kina Dhalang mboten namung Mayang, nangging ugi laku darma paring pitulungan dumateng sanggya ingkang mbetahaken, lan ugi dados panggenan mundut seserepan babagan ruwet rentenging kulawarga menapa dene bab bebrayan agung.

Ing babagan ruwet renteng kulawarga Dhalang asring dipun suwuni pamangih menggah kawetahanipun tiyang sesomahan. Bab bebrayan agung saget katitik saking tradisi Dhalang mupu anak. Liripun keyakinan bebrayan (masyarakat) rumiyin menawi wonten bayi lahir mangka ing desanipun wonten Dhalang ingkang nembe mayang, pramila bayi enggal kasusulaken dateng panggung lan dipun pangku Ki Dhalang saha kaparingan asma. Ing wanci dewasanipun lare menika dados anak angkatipun Dhalang, saha Dalang gadhah kuwajiban moral nderek anggulawenthan lare menika ngantos diwasa.

Sekolah dhalang[sunting | sunting sumber]

Uga pirsani[sunting | sunting sumber]


Cathetan suku[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Dhalang&oldid=867021"