Voltaire

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
François-Marie Arouet
Atelier de Nicolas de Largillière, portrait de Voltaire, détail (musée Carnavalet) -002.jpg
Jeneng samaran Voltaire
Lair 21 November, 1694
Paris, Prancis
Séda 30 Mei 1778 (umur 83)
Paris, Prancis
Pagawéan Panulis esai
Kabangsan Prancis
Pangaruh marang John Locke, Isaac Newton
Kapangaruh déning Victor Hugo, Thomas Paine, Marquis de Sade, Friedrich Nietzsche

Voltaire iku sejatiné jeneng sesinglon saka Francois Marie Arouet kang lair ing Paris taun 1694. Dhèwèké ora mung pujangga, ananging uga pangripta naskah drama, esai, crita cekak, mumpuni ing babagan sajarah uga filsuf. Voltaire iku minangka salah sawijining tokoh pamikir liberal.

Volataire lair saka kaluwarga menengah, bapakné kerja dadi ahli hukum. Nalika enom, dhèwèké sinau ing pawiyatan Jesuit Louis-le-Grand ing Paris, banjur nyinau èlmu hukum ananging mung sedhéla. Volatire kawentar dadi bocah kang pinter lan humoris migunakaké ukara-ukara satire. Ing ngisor ancient regime utawa pamaréntahan lawas, solah bawa lan pacelathon kaya ngono iku ngundang bebaya. Amarga saka pocapané iku akiré Voltaire dilebokaké ing pakunjaran Bastille nganti mèh setaun lawasé.

Sajroné ing pakunjaran, dhèwèke nulis geguritan kang ngemu surasa kepahlawanan Henriade kang sabanjuré olèh pangurmatan kang gedhé. Taun 1718, ora let suwé metu saka pakunjaran, drama Oedipe antuk suksès kang gedhé. Ing umur patlikur taun Voltaire dadi wong kang kawentar lan dadi pujangga sepanjang masa saka Prancis. Sanajan pinter ananging Voltaire ora semanak semedulur lan gumedhé. Amarga iku Voltaire ora disenengi déning golongan aristkrat Prancis. Pungkasané Voltaire dilebokaké pakunjaran Bastille manèh taun 1726. Dhèwèké dibebasaké kanthi sarat kudu lunga saka Prancis, bajur manggon ing Inggris sajroné loro setengah taun.

Ing Inggris, Voltaire sinau sastra saka pujangga lan tokoh Inggris kang misuwur kaya John Locke, Francis Bacon, Isaac Newton lan William Shakespeare. Voltaire uga kepéncut marang sistem pamaréntahan Inggris kang mènèhi kabebasan marang pujangga.

Nalika bali ing Prancis, Voltaire nulis buku kanthi judhul Lettres Philosophiques kang lazim disebut Letters on the English, terbit taun 1734. Ing buku iku, Voltaire nggambaraké kahanan kang nengsemaké ing Inggris, khususé kahanan pulitik, awit saka iku Voltaire kudu lunga sepisan manèh saka Paris. Voltaire ngentèkaké wektu limalas taun ing kutha Cirey, tlatah kang ana ing loré Paris. Taun 1750 lunga menyang Jerman. Taun 1753, dhèwèke lunga saka Jerman lan maggon ing salah sawijining perkebunan sacedhaké Jenewa. Taun 1758, Voltaire pindhah menyang perkebunan kang ana ing wewatesan Prancis-Swiss, yaiku Freney. Ing kana, Voltaire manggon rongpuluh taun lawasé. Sasuwéné iku uga dhèwèké terus makarya lan ngasilaké tulisan-tulisan kang misuwur.

Ngancik umur 83 taun, yaiku taun 1778 Voltaire bali menyang Prancis. Ing Prancis rakyat padha ngagung-agungaké dhèwèké. Tanggal 30 Mei 1778 Voltaire nilar donya ing Paris. Amarga anti gréja, Voltaire ora entuk upacara panguburan saka gréja, ananging telulas taun chandhaké, tokoh révolusionèr Prancis mindhah kuburané menyang Pantheon Paris.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Voltaire ing Wikimedia Commons.

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Voltaire&oldid=829270"