Pulitik étis

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Pulitik Etis)
Jujug: pandhu arah, pados

Pulitik Etis utawa Pulitik Bales Budi iku pamikiran kang nyatakaké yèn pamaréntah kolonial duwé tanggung jawab moral tumrap kasajahtran pribumi. Pamikiran iki minangka kritik marang pulitik tandur peksa.

Munculé kaum Etis kang di pelopori déning Pieter Brooshooft (wartawan Koran De Locomotief) lan C. van Deventer (pulitikus) nyatané bisa mbukak mata pamaréntah kolonial supaya luwih migatèkaké nasib para pribumi kang mrihatinaké banget.

Tanggal 17 September 1901, Ratu Wilhelmina kang nembé munggah tahta negasaké jroning pidato pambukaan Parlemen Walanda, yèn pamaréntah Walanda duwèni tanggung jawab moral lan utang budi (een eerschuld) marang bangsa pribumi ing Hindia Walanda. Ratu Wilhelmina banjur mujudaké sawijining kawicaksanan pulitik akang diarani pulitik etis, kang karangkum jroning program Trias Pulitika arupa:

  1. irigasi (pangairan), mbangun lan ndandani pangairan-pangairan lan bendungan kanggo tetanèn
  2. èmigrasi ya iku ngajak padunung kanggo transmigrasi
  3. èdukasi, ya iku ningkatanké pangajaran lan pendhidhikan (edukasi).

Akèh wong kang nggathukaké kawicaksanan anyar pulitik Walanda iki karo pamikiran lan tulisan-tulisan Van Deventer, saéngga Van Deventer banjur dikenal minangka wong kang nyetusaké pulitik etis iki.

Kawicaksanan pisanan lan kaloro disalah gunakan déning Pamaréntah Walanda kanthi mbangun irigasi kanggo perkebunan-perkebunan Walanda lan èmigrasi dilakokaké kanggo mindahaké padunung menyang laladan perkebunan Walanda lan didadèkaké pekerja rodi. Mung babagan èdukasi kang ana maknanébkanggo kamajuan bangsa Indonésia.

Pangaruh pulitik etis jroning babagan pengajaran lan pendhidhikan duwé peran wigati kanggo ngembangaké lan njembaraké jagad pendhidhikan lan pangajaran ing Hindia Walanda. Salah sawijining tokoh saka klompok etis kang duwé jasa jroning babagan iki ya iku Mr. J.H. Abendanon (1852-1925) kang dadi Mentri Kabudayan, Agama, lan Kerajinan jroning limang taun (1900-1905). Wiwit taun 1900 iki madeg sekolah-sekolah, kanggo para priyayi lan rakyat biasa kang mèh warata ing laladan-laladan.

Pranala njaba[sunting | besut sumber]


Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Pulitik_étis&oldid=1044726"