Panggih temanten
Panggih temanten utawa upacara panggih yaiku salah sawijining reroncen adat Jawa ing adicara mantu utawa salaki rabi. Tembung "panggih" tegese ketemu. Upacara iki minangka titi wanci ketemune penganten lanang lan penganten wadon sawise kekarone sah kaiket ing upacara ijab kabul utawa pemberkatan agama.
Upacara panggih nduweni makna filosofis kang jero, nggambarake lakuning urip bebrayan, tanggung jawab, sarta rasa asih ing antarane bojo lanang lan wadon ing madyaning bale wisma.
Urut-urutaning Upacara
[besut | besut sumber]Upacara panggih lumrahe dipandhegani dening pambiwara utawa juru rias (dhukun manten). Reroncening adicara ing panggih temanten gagrag Surakarta lan Ngayogyakarta umume dumadi saka sawatara tata cara, yaiku:
- Balangan Suruh (Gantal): Penganten sakloron padha balang-balangan godhong suruh sing dilinthing lan ditaleni bolah putih (gantal). Penganten wadon mbalang ing bageyan dhadha (gondhang kasih), dene sing lanang mbalang ing bageyan dhengkul (gondhang tutur). Iki nggambarake tetemoning sih tresna lan nundhung sakabehing godha.
- Ngidak Endhog (Wiji Dadi): Penganten lanang ngidak endhog pitik mentah nganti pecah, banjur penganten wadon mijiki sukune (sikile) penganten lanang nganggo banyu kembang setaman. Iki dadi lambang bektine bojo wadon marang sing lanang lan pangarep-arep supaya enggal pinaringan turun utawa wiji dadi.
- Sinduran: Bapake penganten wadon nyampirake kain sindur (werna abang lan putih) ing pundhake penganten sakloron, dene ibune ngiring ing mburine. Penganten banjur dituntun tumuju ing kursi pelaminan. Iki nggambarake bapa kang nuntun anake tumuju kabagyan.
- Timbangan utawa Pangkon: Penganten sakloron lungguh ing pangkone bapake penganten wadon ing pelaminan. Ibune bakal takon, "Abot endi pakne?", banjur bapake wangsulan, "Padha abote". Iki minangka pralambang yen rasa tresnane wong tuwa marang anak lan mantu iku padha (ora mbedak-mbedakake).
- Kacar-kucur utawa Tampa Kaya: Penganten lanang ngucurake dhuwit receh, wiji-wijian, lan beras kuning ing pangkone penganten wadon sing diwadhahi kacu/sindhur. Lambang tanggung jawabe wong lanang sing kudu menehi nafkah, lan wong wadon sing kudu pinter ngatur rejeki kulawarga.
- Dahar Klimah utawa Dahar Kembul: Penganten sakloron dulang-dulangan sekul kuning utawa sega putih. Iki minangka lambang urip rukun, manunggal, lan ngrasakake susah seneng bebarengan.
- Sungkeman: Penganten sakloron sungkem ing ngarsane wong tuwa kekarone kanggo nyuwun donga pangestu anggone mbangun urip anyar.