Monumèn Pojok

Monumèn Pojok (Carakan: ꦩꦺꦴꦤꦸꦩꦺꦤ꧀ꦥꦺꦴꦗꦺꦴꦏ꧀) ya iku situs cagar budaya kang mapan ana ing sangarépe Kantor Kapanewon Minggir luwih cèthané ana ing Padhukuhan Pojok, Kalurahan Sendhangagung, Kapanewon Minggir, Kabupaten Sléman, Propinsi Dhaérah Istiméwa Ngayogyakarta.

Tugu/monumén sing madeg mantep ing ngarep Kapanewon Minggir dadi salah sijiné kebanggaan masyarakat Sendhangagung sing saiki wis lekas dilalekaké. Kathah para mudha kang ora mangertos cariyos lan sejarahe madeg tugu menika. Weruh lokasi monumen kasebut strategis banget amarga ana ing Jalan Kebonagung sing tansah katon lan ngarepe kantor Kapanewon Minggir. Nanging, lokasi sing strategis ora dadi pangeling-eling perjalanan sejarah ing wilayah Kebonagung. Fungsi tugu minangka pangeling-eling babagan sejarah sing wis kedadeyan sing arep dicritakake marang generasi sabanjure. Kanthi ndeleng tugu, wong bakal kelingan kedadeyan sejarah, nanging ora karo Monumen Pojok, akeh sing ndeleng bangunan kasebut minangka bangunan biasa sing ora ana makna apa-apa.

Anané monumén kasebut magepokan karo kedadean perang kamardikan 1949 ing Kèbonagung. Masyarakat ing tlatah Kebonagung uga mélu mbela kamardikan Indonesia sing arép dirébut maneh dening Walanda lan sékutuné. Wujud perjuwangan ménika dipuntindakake kanthi partisipasi rakyat ingkang nggabung mbentuk Tentara Rakyat. Pérang kasebut dumadi ing tlatah Kebonagung, tepate ing Dusun Pojok. Kanggo mengeti semangat kepahlawanan masyarakat Sendangagung ing perang mbela kamardikan sing dumadi ing Dusun Pojok, dibangun monumen utawa tugu kang diarani Monumen Pojok.

Kahanan

Masyarakat ing tlatah Kebonagung uga mélu mbela kamardikan Indonesia sing arép dirébut maneh dening Walanda lan sékutuné. Wujud perjuwangan ménika dipuntindakake kanthi partisipasi rakyat ingkang nggabung mbentuk Tentara Rakyat. Nalika kuwi pérang diwiwiti kanthi ditemokaké markas Tentara Pelajar ing Sendangarum. Rumangsa ora aman, Tentara Mahasiswa sing pusaté ing Sendangarum mundur ngulon tumuju Sendangagung. Tentara Pelajar gabung karo Tentara Rakyat lan Tentara Nasional Indonesia. Gabungan Tentara Pelajar, Tentara Rakyat, lan Tentara Nasional nyébabaké perang maneh tanggal 2 April 1949. Pérang kasébut dumadi ing wilayah Kebonagung, ing Dusun Pojok.

Banjur bebarengan karo pasukan Tentara Pélajar karo TNI ngadhepi Walanda, perang pecah maneh ing wilayah Sendangagung sing pusate ing Kebonagung. Péjuang ing pérang sing isih urip yaiku:

1. Suhadi
2. Harjosumarto
3. Siswosumarto

Ing pérang iki, sawétara pejuang séda ing perang héroik iki. Para pejuang sing gugur diabadi kanthi ditulis ing monumén. Kusuma bangsa kang séda ing paprangan yaiku:

1. Masinem
2. Buas
3. Niyen
4. Suroyo
5. Sosemito
6. Suropawiro
7. Mertokariyo
8. Jokariyo
9. Udiwiyono
10. Noryodikromo

Wujud

Tugu kasebut awujud persegi panjang sing ngadeg ing ndhuwur undhak-undhakan sing uga bentuke persegi dowo. Ing ngarep, ana undhak-undhakan kanggo munggah. Relief awujud bedhil disilangke karo pring runcing. Ing tengah antarane silangan bedhil lan pring runcing iku ana helem baja lan lintang nang ndhuwuré.

Tugu sing madeg mantep ing ngarep Kapanéwon Minggir dadi salah sijine kebanggaan masyarakat Sendhangagung sing saiki wis lékas dilalékaké. Kathah para mudha ingkang boten mangertos cariyos saha sejarahipun madegipun tugu utawa Monumén punika. Weruh lokasi monumen kasebut strategis banget amarga ana ing Jalan Kebonagung sing tansah katon lan ngarepé Kantor Kapanéwon Minggir. Nanging lokasi sing strategis ora dadi pangeling-eling lumakuné sejarah ing wilayah Kebonagung. Gunané tugu utawa monumén minangka pangeling-eling babagan sejarah sing wis kedadeyan sing arep dicritakake marang generasi sabanjure. Kanthi ndeleng tugu, wong bakal kelingan kedadeyan sejarah.

Kurangé pangopènan monumen mau bisa ditegesi minangka rasa ora mèlu pamaréntah dhaérah mliginé pamaréntah kapanéwon lan désa, marang sajarah bangsa lan perané rakyat kanggo merjuangaké kamardikan sing bisa dirasakaké déning generasi saiki. Apa maneh para pejuang, apa mesem ndeleng generasi saiki urip kanthi makmur, ngrampungake kamardikan sing diperjuangake, utawa kuciwa amarga ora peduli lan njaga eksistensi Monumén.