Mangkunagara IV
| Mangkunegara IV ꦩꦁꦏꦸꦤꦒꦫ꧇꧔꧇ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kangjeng Gusti Pangeran Adipati Arya | |||||
 Potret Mangkunegara IV, u. 1865 | |||||
| Adipati Mangkunegaran ke-4 | |||||
| Panjenengan | 1853–1881 | ||||
| Leluhur | Mangkunagara III | ||||
| Panerus | Mangkunagara V | ||||
| Lair | B.R.M. Sudira 3 Maret 1811 Pura Mangkunegaran, Surakarta, periode perang di Jawa | ||||
| Surud | 1881 (yuswa 69–70) Pura Mangkunegaran, Surakarta, Hindia Belanda | ||||
| Garini | R.Ay. Dunuk | ||||
| |||||
| Wangsa | Mataram | ||||
| Bapa | K.P.A. Adiwijaya I | ||||
| Ibu | RA Sekeli (Putri KGPAA Mangkunegara II) | ||||
Sri Paduka Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara IV (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧔꧇) utawi dipuncekak K.G.P.A.A. Mangkunagara IV punika miyos ing taun 1810 saha kaparingan asma Radèn Mas Sudira.[1] Ingkang rama asma K.P.H. Hadiwijaya déné ingkang ibu putri K.G.P.A.A. Mangkunagara II.[1] Dados manawi katingal saking garis pancer putri, R.M. Sudira punika wayahipun K.G.P.A.A. Mangkunagara II.[1] Mangkunagara IV séda taun 1872.[2]
Riwayat
[besut | besut sumber][3] Raden Mas Sudira miyos ing Ndalem Adiwijayan dinten Ahad Legi, 8 Sapar, taun Jimakir windu Sancaya 1738 putra kaping tiga utawi pitu kakung Kanjeng Pangeran Harya Hadiwijaya saking garwa putri dalem Mangkunagara II. Jabang bayi kapundhut ingkang Eyang, kagadhuhaken dhumateng ampeyan dalem Mbok Ajeng Dayaningsih.
Nalika yuswa 10 taun, kaparingaken dhumateng ingkang raka, Kanjeng Pangeran Riya (samangke jejuluk KGPAA Mangkunagara III), kaanggep dados putra pambajengipun piyambak. Wiwit taksih timur R.M. Sudira sampun katingal kapinteran saha kaprigelanipun.[butuh sitiran] Rikala dumugi yuswa 14 taun mlebet dados kadèt ing Légiun Mangkunagaran.[4] Wekdal samanten ingkang Jumeneng ing Pura Mangkunagaran Surakarta inggih punika Mangkunagara III, ingkang kaleres nak-dhèrèkipun R.M. Sudira, jalaran sami sami wayahipun Mangkunagara II.[butuh sitiran]
Sareng kaangkat dados Pangéran salin asma dados K.P.H. Gandakusuma, krama kaliyan R. Ay. Semi,[butuh sitiran] patutan 14 lajeng séda.[butuh sitiran] Boten antawis lami Mangkunagara III séda ing taun 1839, lan kagentosan déning K.P.H. Gandakusuma ingkang jumeneng dados Mangkunagara IV.[butuh sitiran] Antawis sataun jumeneng keprabon lajeng dhaup kaliyan R. Ay. Dunuk putri dalem Mangkunagara III.[butuh sitiran]
Sadangunipun ngantos keprabon panjenenganipun Mangkunagara IV yasa pabrik gendhis ing Calamadu lan Tasikmadu, mrakarsani ngadegipun stasiun Balapan saha rèl sepur Sala – Semarang, lan sasanèsipun.[5][6] Panjenenganipun nyerat buku ngantos kirang langkung 42, antawisipun Serat Wedhatama.[7] Mangkunagara IV séda taun 1872 lan kasarèkaken ing Astana Giri Layu.[2]
Priksani ugi
[besut | besut sumber]Réferènsi
[besut | besut sumber]- Yogatama, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Sêrat-sêrat Anggitan Mangkunagara IV (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 5, No.Rec. 1404
- Wedhatama, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Piwulang Warni-warni (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 30, No.Rec. 1399
- Wanagiri Prangwadanan, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Sêrat-sêrat Anggitan Mangkunagara IV (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 67, No.Rec. 1461
Pranala njaba
[besut | besut sumber]- openlibrary.org
- library.walisongo.ac.id Archived 2010-10-14 at the Wayback Machine.
- masbei.staff.fs.uns.ac.id Archived 2012-12-06 at the Wayback Machine.
Cathetan suku
[besut | besut sumber]- 1 2 3 Kangdjeng Goesti Pangeran Adipati Arja Mangkoenagara I-VII hing Soerakarta Hadiningrat: 6-7. Reksa Pustaka Mangkunagaran Surakarta M.N. 78.
- 1 2 Tanda kehormatan Mangkunagara IV disemayamkan di Girilayu, www.solopos.com, 16 Dhésèmber 2010. © Copyright 2009-2011 SOLOPOS. URL dipunaksês 25 Mèi 2011.
- ↑ Sastra. "Mangkunagara IV, Suma Atmaka, 1936, #475". Sastra Jawa (ing basa Jawa). Dibukak ing 2026-04-11.
- ↑ Kangjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Mangkunagara ingkang kaping IV: 4-7. 1936. Sala: Sadhu.
- ↑ Stasiun Solo Balapan Archived 2010-08-23 at the Wayback Machine., indonesianheritagerailway.com, 30 April 2010. Copyright © 2010 - Pusat Pelestarian Benda dan Wangunan, PT Kereta Api Indonesia (Persero). URL dipunaksês 25 Mèi 2011.
- ↑ Gritantin, Lucia Arter Lintang. 2010. Strategi Pulitik Ekonomi Mangkunagara IV Kasus Pabrik Gula Colo Madu 1853-1881 Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. Skripsi, Jurusan Sajarah, Program Studi S1 Ilmu Sajarah Fakultas Ilmu Sosial Universitas Negeri Malang. URL dipunaksês 25 Mèi 2011.
- ↑ M.C. Ricklefs, A History of Modern Indonesia Since c. 1300, 2nd ed., Stanford: Stanford University Press, 1994, 126.
| Dipunrumiyini déning: Mangkunagara III |
Raja Mangkunagaran 1853 - 1881 |
Dipunlajengaken déning: Mangkunagara V |