Joglo Muhadi

Omah Joglo Kelor Muhadi (carakan: ꦗꦺꦴꦒ꧀ꦭꦺꦴꦩꦸꦲꦢꦶ) punika sawijing yasan warisan budaya ingkang dumunung wonten ing Dusun Kelor, Kalurahan Bangunkerto, Kapanewon Turi, Kabupaten Sleman, Daerah Istimewa Yogyakarta. Omah punika kalebet salah satunggaling cagar budaya adhedhasar Keputusan Bupati Sleman Nomer 070/Kep.KDH/A/2010.^[1] Wiwit mawi yasan, punika dipunanggep kagungan sejarah panjang lan reginipun ageng dhumateng masyarakat lokal.

Sajarah

Yasan punika kaping pisan dipundhiri nalika taun 1835 déning Kromowijoyo. Panjenenganipun mujudaken yasan kanthi gaya arsitektur tradhisional Jawa kang wujud joglo lawakan. Ing pawiyatan mangsa, griya punika dipunwarisaken tumuju anak turune ngantos generasi kaping sekawan. Salah satunggal ing ahli waris ingkang nyekapi periksa lan ngginaakaken griya punika sapunika inggih punika Ibu Murni Muhadi.

Omah Joglo Kelor Muhadi boten namung dados yasan padunungan, nanging ugi nate dados papan strategis nalika jaman perang kamardikan. Miturut cathetan sejarah lokal, yasan punika naté dipun-ginakaken minangka markas Tentara Pelajar, papan panglumpukan pasukan, lan papan nyusun strategi. Kajawi punika, griya punika ugi nate dados latar pangibadah komunitas warga sakitar nalika darurat perang.

Arsitektur

Yasan Omah Joglo Kelor Muhadi nggambarake ciri khas arsitektur tradisional Jawa Tengah. Wujud joglo lawakan ing griya punika ngemu makna simbolis ing saben unsur arsitekturalé. Pilar-pilar kayu jati asli sing ngedegake griya punika dipunrawat kanthi becik, nggambarake kekokohan lan ketahanan budaya lokal. Bagian pendhapa minangka ruang utama ngemot filosofi keterbukaan lan kerukunan, dene pawon lan gandhok nggambarake tata ruang tradisional Jawa. Saben bagian griya kagungan fungsi tinamtu kang nyambung kaliyan tatanan sosial masyarakat Jawa jaman biyèn.

Tembok griya punika dipundandani nganggo teknik tradhisional tanpa semen, ngginakaken adonan tanah lan jerami. Ukiran-ukiran kayu ing gebyog ugi ngemu motif klasik kados parang, lung-lungan, lan truntum. Iki minangka lambang saka pengabdian lan kebijaksanaan pemilik griya. Ing pérangan omah ugi kapendhet sumur lawas ingkang dipunanggèp sakral lan kagayut kaliyan mitos lokal.

Fungsi Sosial lan Budaya

Omah Joglo punika boten namung dipun-ginakaken minangka yasan padunungan, nanging ugi dados papan pasamuan warga, pelestarian budaya, lan sinau bareng. Kegiatan kados ta latihan tari tradisional Jawa, tembang macapat, batik, lan olah kriya asring dipunadani ing griya punika. Ugi dipun-ginakaken minangka papan acara adat desa, kados kenduri, slametan, lan wiwitan. Griya punika dados inspirasi tumrap generasi enom ngèlmu kabudayan Jawa kang adiluhung.

Ugi wonten upaya digitalisasi lan pendokumentasian griya punika minangka warisan budaya kang saged sinau déning para siswa lan mahasiswa. Kalih punika, sawetara pelaku seni lokal remen damel pagelaran cilik ing papan punika.

Status Cagar Budaya

Adhedhasar Keputusan Bupati Sleman Nomer 070/Kep.KDH/A/2010, Omah Joglo Kelor Muhadi dipuntetepaken minangka Cagar Budaya Kabupaten Sleman.^[2] Penetapan punika dipunlandhesi amargi yasan punika nyekapi nilai sejarah, arsitektural, lan budaya ingkang wigati, saha isih lestari dumugi sapunika. Pamrentah lokal ugi nyengkuyung pelestarian lan promosi griya punika minangka péranganing potensi wisata budaya ing wewengkon Sleman.

Program konservasi ugi dipunlaksanani kanthi koordinasi antarane ahli warisan budaya, komunitas lokal, lan instansi pamrentahan. Omah punika dipuntata supados saged tetep lestari, kalebet kanthi ngendhaleni pembangunan modhèren ing sakiteré.

Aksesibilitas

Omah Joglo Kelor Muhadi mapan wonten ing Dusun Kelor, Kalurahan Bangunkerto, Kapanewon Turi, Kabupaten Sleman. Papan punika saged dipunakses kanthi kendaraan pribadi saking arah pusat kutha Yogyakarta arah Kaliurang, lajeng mlebet dhateng Turi lan nyusur dalan dhusun. Lintasani punika sampun katingal mapan saha trep kanggé para pengunjung. Kawasan griya ugi dipunkondisiken supados ramah tumrap pengunjung kalebu papan parkir lan papan istirahat.

Potensi Pariwisata

Kagolong dados destinasi wisata edukatif, Omah Joglo Kelor Muhadi nawakaké pengalaman unik tumrap para wisatawan. Para tamu saged sinau langsung bab sejarah, arsitektur, lan budaya Jawa tradisional. Lokasi punika ugi dipunkembangaké dados bagéan saking jalur wisata budaya ing Sleman kanthi promosi digital lan kerja bareng kalihan pelaku wisata lokal.

Wiwit dibukak tumrap publik, griya punika narik kawigaten fotografer, panaliti budaya, lan pecinta sejarah. Wiwit saking wisatawan domestik ngantos manca nagara, kathah ingkang kersa ngraosaken hawa klasik lan sinau langsung bab kabudayan lokal. Griya punika saged dipunparingi ancas wisata budaya, edukasi, lan pangembangan ekonomi warga lokal lumantar produk kriya lan kuliner khas.

Pranala njaba

Rujukan

↑ https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/101/rumah-joglo-kelor-muhadi – Jogja Cagar Budaya, dipunsinaoni tanggal 17 Juni 2025.
↑ https://budaya.slemankab.go.id%5B%5D – Direktori Budaya Sleman, dipunsinaoni tanggal 17 Juni 2025.

Kategori

[jogjacagar-1] ttps://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/101/rumah-joglo-kelor-muhadi – Jogja Cagar Budaya, dipunsinaoni tanggal 17 Juni 2025.

[slemanbudaya-2] ttps://budaya.slemankab.go.id%5B%5D – Direktori Budaya Sleman, dipunsinaoni tanggal 17 Juni 2025.

[1]

[2]