Menyang kontèn

Jagad Ageng

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa

Jagad Ageng (utawi alam semesta / makrokosmos) inggih menika sadaya wujud ruang, wekdal, materi, saha énergi ingkang gumelar. Jagad ageng nyakup samubarang ingkang saged dipunukur utawi dipunlacak déning ilmu kawruh, wiwit saking partikel subatomik ingkang alit piyambak ngantos galaksi ingkang ageng sanget. Miturut pangamatan astronomi modhéren, umur jagad ageng dipunprakirakaken udakawis 13,8 milyar taun.[1][2]

Konsep lan Falsafah Jawa

[besut | besut sumber]

Wonten ing kabudayan saha pamanggih tiyang Jawa, pangertosan babagan alam semesta dipunpérang dados kalih babagan utami. Falsafah menika gadhah gegayutan ingkang raket kaliyan laku spiritual lan kaseimbangan alam:

  • Jagad Alit (Mikrokosmos): Nggambaraken kawontenan ing salebeting manungsa piyambak, kalebet jiwa, raga, pamikiran, sarta budi pakarti.
  • Jagad Ageng (Makrokosmos): Nggambaraken alam semesta ingkang wiyar, gumelaripun bumi, langit, lintang, lan sadaya titahing Gusti.
  • Tujuan Spiritual: Kaseimbangan antawisipun jagad alit lan jagad ageng dipunanggep minangka kunci wujudipun harmoni gesang utawi kawontenan Manunggaling Kawula Gusti.[3]

Struktur

[besut | besut sumber]

Jagad ageng menika boten suwung, nanging kebak déning manéka warna benda langit ingkang kasusun kanthi tata aturan gravitasi kosmik. Komponèn utaminipun inggih menika:[4]

  • Galaksi: Kumpulan milyaran lintang, gas, lan lebu kosmik. Bumi kita dumunung wonten ing Galaksi Bimasakti (Milky Way).
  • Lintang: Benda langit wujud plasma panas ingkang saged mancaraken cahya piyambak, kados déné Srengéngé.
  • Tata Surya: Sistem ingkang kasusun saking srengéngé minangka punjeripun, lajeng dipunkubengi déning planit, komet, lan asteroid.
  • Materi Peteng (Dark Matter): Materi misterius ingkang boten saged dipuntingali nanging paring pangaribawa gravitasi ingkang ageng sanget dhateng wujudipun galaksi.[5][6]

Évolusi

[besut | besut sumber]

Pangertosan ngéngingi asal-usul jagad ageng dipunjelasaken mawi pinten-pinten téori ilmiah. Téori ingkang paling dipunakeni déning para panyelidik inggih menika:[7]

  • Téori Ledhakan Ageng (Big Bang): Jagad ageng kawiwitan saking satunggal titik ingkang panas lan padhet sanget, lajeng njeblug lan mekar ngantos sepriki.
  • Ékspansi Kosmik: Alam semesta punika tetep mekar; jarak antawisipun galaksi tansah tambah tebih saking wekdal dhateng wekdal.
  • Pungkasaning Jagad: Para ahli gadhah pamanggih bilih jagad saged mungkasi kanthi kaanan adhem (Big Freeze) utawi mengkerut malih dados satunggal titik (Big Crunch).[8][9]

Rujukan

[besut | besut sumber]
  1. ↑ "Jurnal Ilmu Pengetahuan Alam". jipa.sesspub.org. Dibukak ing 2026-08-29.
  2. ↑ developer, mediaindonesia com. "Teleskop James Webb Berhasil Petakan Skeletal Semesta dan Rahasia Kematian Galaksi". mediaindonesia.com (ing basa Indonesia). Dibukak ing 2026-08-29.
  3. ↑ Farrasah, Naila Zulfa; Setiawan, Hardi; Satra, Alihan (2026-06-08). "Konsep Alam Semesta dalam Perspektif Al-Qur'an dan Hadis (Kajian Tematik)". Jurnal Kajian Islam dan Sosial Keagamaan (ing basa Inggris). 3 (4): 1184–1187. ISSN 3026-2003.
  4. ↑ Wiguna, Ringgana Wandy; Team, Ruangguru Tech (2025-10-01). "Alam Semesta (Jagat Raya): Pengertian, Teori, dan Anggotanya". Belajar Gratis di Rumah Kapan Pun! | Blog Ruangguru (ing basa Inggris Amérika Sarékat). Dibukak ing 2026-08-29.
  5. ↑ Internet Archive (2005). Medieval science, technology, and medicine : an encyclopedia. New York : Routledge. ISBN 978-0-415-96930-7.
  6. ↑ Ellis, G. F. R.; Kirchner, U.; Stoeger, W. R. (2004-01-01). "Multiverses and physical cosmology". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 347 (3): 921–936. doi:10.1111/j.1365-2966.2004.07261.x. ISSN 0035-8711.
  7. ↑ Pultarova, Tereza; universe, Daisy Dobrijevic Dark matter makes up a large portion of the; know, but we've never seen it Here's what we; Be, What It Might; Everything, Why It Could Change (2022-01-28). "What is Dark Matter?". Space (ing basa Inggris). Dibukak ing 2026-08-29.
  8. ↑ Carroll, Bradley W.; Ostlie, Dale A. (2014). An Introduction to Modern Astrophysics (ing basa Inggris). Pearson. ISBN 978-1-292-02293-2.
  9. ↑ "Nobel Prize in Physics 2001". NobelPrize.org (ing basa Inggris Amérika Sarékat). Dibukak ing 2026-08-29.