Gréja Katulik Santo Yoseph Medari
Gréja Katulik Santo Yosèph Medari (carakan: ꦒꦿꦺꦗꦏꦠꦸꦭꦶꦏ꧀ꦱꦤ꧀ꦠꦺꦴꦪꦺꦴꦱꦺꦦ꧀ꦩꦼꦢꦫꦶ) iku wangunan gréja katulik lan minangka salah sawijining cagar budaya ing Kabupatèn Sléman.
Kagiyatan
[besut | besut sumber]Kagiyatan agama Katulik wontèn Medari kawiwitan saking kamar bola(h), yaiku aula ing salah satunggaling pabrik gula Medari, ingkang dipuntèpang kaliyan Gedhong Societteit Medari, satunggaling bangunan peninggalan kolonial. Pahargyan Ékaristi kapisan dipunwontenakèng wulan Juni 1922, sasampunipun parembugan antarané Romo Hénry van Driessche, SJ, kaliyan direktur pabrik, Tuan Skiper, ingkang kagungan ati kang rèmen dhumateng kawicaksanan sosial lan spiritualitas Katulik. Wiwit taun 1923, Romo F. Strater, SJ, ndhirikakèng Medari Standaardschool wontèn ing gedhong mènikà, kaliyan R.M. Mertodeksono dados kepala sekolah kapisan. Sekolah punika dados dhasar pangembangan pendidikan Katulik ing laladan Medari, lan mbukak aksès sinau kanggé para siswa saking kulawarga tani lan buruh pabrik. Wontèn wolu murid kapisan saking antawisipun laladan. Ing pungkasan taun 1924, jumlah umat Katulik nglangkungi 50 tiyang, lan ing taun 1925, jumlahipun dugi 239. Mila, aula kamar bola(h) dados mboten cèkap, amargi kathahipun umat ingkang nglumpuk kanggé misa mingguan. Tuan Skiper lajeng maringakèng plataran wontèn lèring lapangan Murangan kanggé yasa standaardschool énggal, ingkang sapunika dados SMP Kanisius Sleman, lan bangunan punika dipunagem ugi kanggé kagiyatan keagamaan. Wulan Maret 1927, kaliyan swadaya umat Katulik Medari, dipunbangun gréja permanèn wontèn sisi wètanipun Zending Ziekenhuis (rumah sakit misi Protestan Walanda), ingkang karesmiakèng tanggal 23 Oktober 1927 déning Mgr. A. Van Velsen, SJ. Sanadyan gréja punika dipunbangun ing wilayah Murangan, naminipun tetep Gréja Medari, kados pantesipun pangurmatan dhumateng asal mula komunitas. Gréja punika dados pusat spiritual lan sosial tumrap umat Katulik ing Medari lan sakiteripun. Nalika masa penjajahan Jepang mlebet ing Indonésia ing taun 1942, gréja punika kapaksa katutup déning tentara Jepang, saha dipunanggé dados gudang logistik militer ngantos taun 1945. Kahanan punika nambah tantangan spiritual kang kedah dipunadhèpi umat Katulik Medari nalika jaman perang, ananging sesambetan iman saged kasimpen ngantos masa merdéka. Sasampunipun status stasi ngantos taun 1957, komunitas umat Medari tansaya kiyat, lan ing tanggal 29 Februari 1960, Romo Ingen Hausz, SJ, dipuninggahakèng dados romo paroki pertami, lan gréja punika dados Paroki Santo Yoseph Medari. Gréja punika didekasikakèng dhumateng Santo Yoseph, pelindung para pekerja, minangka simbol patunggilan antarané kawula Katulik lan budaya kerja ing laladan pabrik. Ing taun 1958, Romo Ingen Hausz, SJ, miyarakèng gréja kanthi mertahanakèng desain asli kolonial, saha yasa Toko Pancasila ingkang sapunika dipunanggé kanggé sekretariat paroki. Menara salib dipuntambahakèng minangka simbol kasat mata saking identitas Katulik ing kawasan punika. Ing sawetawis taun 1965, Romo B.J. Pujoraharjo, Pr., ngebahi desain gréja numuti wantos-wantos Konsili Vatikan II. Altar dipungantos, lan dipunyasa gedhong pepanggihan kanggé para umat, ingkang sapunika dados panti paroki. Pangembangan punika nandhèsakèng konsèp gréja kados komunitas urip, botèn namung papan ibadah. Renovasi sanès kelampahan ing taun 1980, nalika Romo Y. Harjoyo, Pr., saha Romo J. Suyadi, Pr., ngginakakèng asbes pethak kanggé gantos plafon saking bahan deling. Renovasi punika ugi nambah kenyamanan sakdèrèngipun gréja dipunresiki lan dipunwarni manèh. Gréja Katulik Santo Yoseph Medari nggabungakèng unsur arsitektur Éropa lan jawi, kalebet dinding bata kokoh kanthi séla kali tumrap sirkulasi udara tropis, saha atap limasan tradisional. Majeng lèr-kilèn, denahipun awujud persegi panjang kanthi area paduan suwanten ingkang dipunpindhahakèng ing taun 1990-an. Interior gréja nggadhahi kolom kajèng penyangga atap, lawang lan cendéla saking kayu saha kaca és, kalebet cendéla bentuk salib wontèn inggiling lawang utama. Detail interior punika nyawijèkakèng kaèndahan visual, fungsi tropis, lan simbol spiritual kang nginggil. Cendéla bentuk salib ndadosakèng cahya surya mlebet kanthi pola estetik, ndadosakèng suasana batin kang meditatif. Ukiran-ukiran kayu lokal ugi ndadosakèng harmonisasi antàr budaya Jawa lan liturgi Katulik. Komplèks gréja ugi nyakup pastoran, kantor sekretariat, lan bangunan sekolah saking PAUD, TK, ngantos SMP. Komplèk punika dados pusat kagiyatan pendhidhikan lan pastoral, ingkang tansaya rame ing dintèn minggu lan mangsa Adven–Natal. Ing taun 2020, dipunrancang renovasi anyar kanggé nyamikakèng pertambahan jemaat, kalebet perluasan sakristi lan panggènan parkir. Saiki, Paroki Santo Yoseph Medari dados salah satunggaling paroki aktif ing Keuskupan Agung Semarang, kanthi paguyuban OMK, Legio Maria, lan Bina Iman Anak. Kagiyatan punika nyengkuyung umat saking sadaya yuswa ngrembaka ing iman lan sosial. Saking kamar bola(h) sederhana dugi gréja megah, Medari minangka saksi gesang iman Katulik ing Yogyakarta.[1]