Dhialèk Semarangan

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Jump to navigation Jump to search

Basa Jawa Semarang utawa Dhialèk Semarang iku ora béda karo dhialèk ing tlatah Jawa liyané. Semarang kalebu tlatah pasisir Jawa sisih lor. Mulo ora béda karo tlatah liyané ,Jogya, Sala, Boyolali lan Salatiga. Nanging anané tlatah Semarang kang heterogen saka ing pasisir (Pekalongan/Weleri,Kudus/Demak/Purwodadi) lan saka tlatah sisih kudul/pagunungan amujudaké dhialèk kang nganggo basa ngoko, ngoko andhap lan madya ing Semarang ana ing jaman saiki.

Tembung :

  • "Yo ora.." ana ing dhialèk Semarang dadi "Yo orak too ".
  • "orak too" wis dadi dhialèk sabendinané para wadya Semarang.
  • " iku uga " ana ing dhialèk Semarang dadi "iku barang" ("barang" kaucap kanthi sengau nganggo huruf h "bharhang..")

Para piyantun Semarang uga seneng anggoné nyekak basa, umpamané :

  • lampu abang ijo/trafik light, dadi "Bang-Jo"
  • limang rupiah , dadi "mang-pi".
  • kebon binatang , dadi "Bon-bin".
  • satus , dadi nyatus lan sapunggalané, nanging ora kabèh tembung bisa dicekak, sebab gumantung marang sepakat lan minat para wadya Semarang dhéwé tembung endi sing dicekak.

Dadi umpamané "Taman lele" ora keno kacekak "Tam-lel"

uga  Gedhung Batu ora keno dadi "Ge-bat" , umpamané.

Nanging ana uga ukara-ukara kang kacekak, umpamané;

  • "Kau lho pak mu Nadri" tegesé "Kae lho pak lik mu saka Wanadri.."
  • "Arep numpak Kijang kol" tegesé arep numpak omprèngan.

Jaman ndhisik kendharaan omprèngan biyasa nganggo mobil merk "Colt", mau "kol" mula sawisé diganti "Toyota Kijang" dadi Kijang-kol, Apa tumon dadi "mercy-kol"...

Anané para warga/budaya kang heterogen saka Jawa , Cina, Arab, Pakistan/India uga duwé asifat tinarbuka lan ramah ing Semarang mau,uga bakal nambahi kosakata lan dhialèktik basa Semarang ing tembé mburi.

Nanging basa Jawa kang dipigunaaké tetep nganggo basa Jawa kang baku, padha karo ing tlatah Sala. Tegesé, upama piyayi Kudus, Pekalongan, Boyalali tindak ana ing kutha Semarang anggoné wawan rembag bakal tinemu gampang lan komunikatif. Nanging sing rada béda anggoné piyayi Semarang nggunakaké tembung "mèh." Tumrapé wong Semarang antarané "mèh" karo "arep" ora ana bédané, loro-loroné nganggo tembung "mèh". Dadi yèn ing panggonan liya: "Aku arep lunga", ing Semarang: "Aku mèh lunga".

Iwak = lawuh - "lawuhé apa?", ing Semarang: "iwaké apa?"

"Metu" bisa diartiké "liwat" - "Mlebuné liwat ngendi?", ing Semarang "Mlebuné metu ngendi?"