Arjuna Sasrabahu

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Arjuna Sasrabahu
Gambar perang antarané Parasurama lawan Kartawirya Arjuna sajeroning carita India.
Gambar perang antarané Parasurama lawan Kartawirya Arjuna sajeroning carita India.
Déwanagari: कार्तवीर्य अर्जुन
Éjaan Sanskerta: Kārtavīrya Arjuna
Jeneng liya: Sahasrarjuna;
Arjuna Sahasrabahu
Asal: Karajan Heheya

Arjuna Sasrabahu iku salah siji paraga ing carita wayang kang dadi raja Maespati. Arjuna Sasrabahu uga duwé jeneng liya, ya iku Arjunawijaya nalika isih enom. Ing carita pawayangan Arjuna Sasrabahu iku titisan saka Bathara Wisnu. Dhèwèké iku putra Prabu Kartawirya utawa kang diarani Sasrawirya. Garwane kang pisannan jenenge Dewi Citralangeni saka Tunjungpura, kang nomer loro jenenge Srinadi, putrine Begawan Jumanten saka Pertapaan Giriretna. Saliyané, dhèwèké uga duwé bojo kang caacahe atusan. Ana uga kang dadi selire iku Dewi Citrawati saka nagara Magada. Citrawati iku titisane Dewi Sri. Ana carita kang nyebutake yèn garwane Arjuna Sasrabahu cacahé 1000 kurang siji.[1]

Arjuna Sasrabahu duwé patih kang arane Patih Suwanda utawa Bambang Sumantri. Jeneng Arjuna Sasrabahu nalika isih enom ya iku Arjunawijaya. Jeneng liyané ya iku Wingsatibahu, kang tegesé duwé sewu bahu. Jeneng iku aran saka wong kang ngurmati kekuwatane Arjuna Sasrabahu.

Jeneng Arjuna Sasrabahu iku gelar nalika dhèwèké dadi raja ing Maespati. Dhèwèké éntuk jeneng iku saka anggoné nglakoni triwikrama, wujudé malih dadi brahala seu, awake gedhé, sirahe ana satus, tangane ana sewu lan kabèh nyekel senjata. Arjuna nglakoni triwikrama nalika perang tandhing lawan Bambang Sumantri. Bambang Sumantri iku duta kanggo sayembara sapa kang bisa ngalahake Bambang Sumantri bisa nikah karo Putri nagara Magada, aarane Dewi Citrawati. Bambang Sumantri iku patih kang sekti mandra guna. Dhèwèké wis ngalahake ewonan raja kang duwé niyat arep dhaup karo Dewi Citrawati. Bambang Sumantri uga duwé tekad bakal ngabdi marang raja kang bisa ngalahake kasektene.

Arjuna Wijaya iku satriya titsan Bathara Wisnu. Dhèwèké iku raja kang disembah déning para raja. Dhèwèké duwé kasekten kang tanpa tandhing. Sanajan sekti mandraguna dhèwèké kagolong raja kang ora seneng perang, lan ndiseke musyawarah kanggo ngrampungi perkara. Mula saka iku akèh raja kang ngurmati dhèwèké. Arjuna uga raja kang duwé rupa bagus, rupane mirib karo Bathara Kamajaya.

Nalika dhèwèké olèh wangsit saka Bathara Narada, yèn Dewi Citrawati, putri saka nagara Magada kang nalika iku dadi putri kang gawé rebutan para raja saka sewu nagara iku titisan Bathari Sri Widowati, dhèwèké bingung. Apa kudu ngalahake para raja-raja kanggo bisa ngéntukake Dewi Citrawati lan nyelametake nagara Magada. Dhèwèké kang sekti mandra guna bisa ngalahake kabèh raja, nanging iku ora dilakokake.

Saka akèhé raja kang péngin ngepek bojo Dewi Citrawati, Prabu Darmawisesa saka nagara Widarba, iku salah siji raja kang paling diwedeni. Prabu Darmawisesa lan 75 raja saka nagara liya lan para prajurite wis siyap arep nyerang Magada kanggo ngéntukake Dewi Citrawati.

Nalika Prabu arjuna bingung, Bambang Sumantri madhep kanggo ngabdi ing nagara Maespati. Banjur Prabu Arjuna nampa Bambang Sumantri anggoné ngabdi ing Maespati. Ing kono Bambang Sumantri didaekake duta kanggo nglamar lan mboyong Dewi Citrawati.

Syarat iku ditampa déning Bambang Sumantri. Bambang Sumantri kasil bisa ngalahake Prabu Darmawisesa lan para sekutune. Banjur Dewi Citrawati diboyong menyang Maespati.

Nanging sadurungé mlebu kutha Maespati, Bambang Sumantri ngajokake syarat marang Prabu Arjuna Wijaya supaya mapak Dewi Citrawati ing wates kutha minangka satriya, lan ngalahake Bambang Sumantri.

Perang gedhé antarané Arjuna lan Bambang Sumantri ing antarané gunung Salva lan Malawa, ing sajabane kutha Maespati. Para brahmana lan pujangga nggambarake yèn perang antarané Prabu Arjuna Wijaya lan Bambang Sumantri iku perang kang paling agung ing alam semesta. Perang iki luwih sangar tinimbang perang antarané Kumbakarna lan Prabu Sugriwa kang direwangi déning Anoman lan kethèk kang cacahé nganti yutanan, utawa perang antanare Prabu Rama Wijaya mungsuh Prabu Rahwana ing Alengka.Perang iku uga luwih sangar tinimbang perange Arjuna mungsuh Adipati Karna utawa perange Resi Bisma mungsuh Resi Seta, utawa perange Bima mungsuh Duryudana ing Perang Baratayuda.

Perang tandhing antarané Prabu Arjuna Wijaya mungsuh Bambang Sumantri uga katon agung lan éndah. Wong loro iku nganggo klambi perang kang gagah. Wong loro iku padha nyekel gandewa perang jangkepkaro busur kang sekti. Wujudé padha kabèh, mung béda warna slempang. Slempang gandewa prabu arjuna wernane abang, lan slempang gandewa Bambang Sumantri wernane kuning gadhing. Wong loro iku padha numpak kereta kang digeret jaran cacahé papat. Prabu Arjuna Wijaya numpak keretane Bathara Wisnu kang sengaja disengaja ditekake saka Kahyangan Untarasegara, kang digeret jaran ireng lan putih. Déné Bambang Sumantri numpak keretane Prabu Citragada, kang digeret jaran papat wulune warna abang lan putih ing sikile. Biyèn kereta iki duwéke Bathara Indra diwènèhake Prabu Citradarma, raja nagara Magada.

Kereta kang digunakaké déning wong loro iku padha sektine, padha apik lan endahe. Bedane mung ana ing panji utawa gendéra perange. Gendéra perange Prabu Arjuna Wijaya wernane kuning rada emas lan ana lambange manuk garuda, lan gendérane Bambang Sumantri wernane putih lan ana gambare ula naga kanthi mbukak cangkeme. Wong loro iku banjur adhep-adhepan, kaya déné Bathara Asmara lan Bathara Candra.

Perange Prabu Arjuna Wijaya musuh Bambang Sumantri akèh kang ndeleng. Perange wong loro iku ana ing panggon kang amba, ing antarané gunung Salva lan Malawa. Dideleng déning Dewi Citrawati, wong wadon titisane Bathari Sri Widowati lan 800 putri dhomas, ewonan dhayang, punjul sewu raja lan permaisurine, jangkep karo patih lan hulubalang karajan, lan warga Maespati, punjul sayuta prajurit saka sewu nagaralan dideleng déning para déwa lan kang dipimpin Bathara Narada lan Bathf ara Indra kang sengaja mudhun saka Kahyangan Jonggring Saloka lan Kahyangan Ekacakra.

Pungkasane perang iku gawé wong kabèh ngerti yèn Arjuna Sasrabahu iku jelmaane Bathara Wisnu. Dhèwèké banjur dikenal minangka raja kang sekti mandraguna. Para raja kang sadurungé padha wani lan dadi musuhe Arjuna Sasrabahu, wiwit iku gelem manut lan ngabdi marang Prabu Arjuna Sasrabahu.

Nalika Prabu Arjuna Sasrabahu dadi raja lan patihe Suwanda, Maespati dadi nagara kang adikuwasa lan bisa nguwasani 2/3 jagad. Sanajan kaya mangkono Prabu Arjuna Sasrabahu tetep mrentah supaya adil. Arjuna Sasrabahu iku raja kang seneng tentrem, lan duwé unen-unen Sugih tanpa banda, nglurug tanpa bala, menang tanpa angasorake.

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ Arjuna Sasrabahu (diakses tanggal 29 Maret 2011)