Abad Tengahan

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Salib Mathilde, crux gemmata digawe kanggo Mathilde, Abbess saka Essen (973-1011), sing kapacak berlutut ing ngarepé Virgin lan Child ing tanda pengéling-éling enamel. Gusti Yésus iku rada mengko. Mbokmenawa digawe ing Köln utawa Essen, salib nuduhake sapérangan teknik abad tengahan: matak reca figuratif, filigree, enamelling, permata polishing lan setelan, lan nganggo maneh saka cameo Klasik lan sesotya ukir.

Ing sajarah Éropah, Abad Tengahan utawa Jaman Tengahan ya iku jaman wiwit saka abad ka-5 nganti ka-15. Abad Tengahan dilekasi déning bubaré Kakaisaran Romawi Kulon lan nuli manunggal karo Jaman Rénaisans lan Jaman Tetemon. Abad Tengahan iku périodhe tengah saka telung pérangan périodhe tradisional ing sajarah Kulonan: purwakala klasik, périodhe abad tengahan, lan jaman modhèren. Périodhe tengahan dipérang manèh dadi Abad Tengahan Wiwitan, Dhuwur, lan Pungkasan.

Mudhuné populasi, counterurbanisation, invasi, lan gerakan saka bangsa, kang wis dipunwiwiti ing Late Antiquity, terus ana ing Abad Tengahan Wiwitan. Pindahé ukuran-gedhe saka Masa Migrasi, kalebu macem-macem Bangsa Jerman, mangun karajan anyar ing bekasé Kakaisaran Romawi Kulon. Ing abad kapitu, Afrika Lor lan Wétan Tengah—sapisan bagéan saka Kakaisaran Byzantium—teka ing aturan saka Kakhalifahan Umayyah, kakaisaran Islam, sawise panaklukan dening panerusé Muhammad. Senajan ana owah-owahan substansial ing struktur masyarakat lan politik, pisahé karo jaman klasik ora lengkap. Kakaisaran Bizantium isih-cukup gedhé slamet ing sisih wétan lan tetep daya utama. Kode hukum kakaisaran, Corpus Juris Civilis utawa "Kode Yustinianus", malih ing Italia Lor ing 1070 lan dadi digunakake admired mengko ing abad tengahan. Ing sisih kulon, akèh karajan nganggo institusi Romawi. Monasteri padha didegaké minangka kampanye kanggo ngristenké pagan Eropah. Bangsa Frank, ing Dinasti Carolingian, sedhela ngadegaké Kakaisaran Carolingian ing abad ka-8lan awal abad ka-9. Iku nyakup akeh saka Eropah Kulon nanging mengko runtuh amarga tekanan perang sipil internal digabungake karo invasi èksternal—Viking saka lor, Hungaria saka wétan, lan Saracen saka kidul.

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Masalah Lua ing package.lua larik 80: module 'Module:Portal/images/m' not found.

Wikipedia
Artikel punika, artikel dhasar ingkang kedah dipundarbèni sadaya basa.