Wong Banjar

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Banjar
Populasi total
4.8 yuta
Pedunung wigati ing
Indonesia (sènsus 2000) 3,500,000 [1]
        Kalimantan Kidul 2,271,586
        Kalimantan Tengah 435,758
        Kalimantan Wétan 340,381
        Riau 179,380
        Sumatra Lor 111,886
Malaysia
Basa

Banjar, Indonésia lan Melayu.

Agama

Islam

Suku bangsa cedhak dhéwé

Melayu, Kutai, Jawa, Dayak (Dayak Bukit, Bakumpai, Ngaju, Ma'anyan, Lawangan)

Wong Banjar utawa Sukubangsa Banjar [2] iku suku bangsa sing manggon sapérangan gedhé wilayah Provinsi Kalimantan Kidul, lan wiwit abad kaping-17 wiwit manggon ing sebagéyan Kalimantan Tengah lan sebagéyan Kalimantan Wétan utamané kawasan dhataran lan bagéyan hilir saka Daerah ilèn Kali (DAS) ing wilayah kasebut.

Sistem paseduluran[sunting | sunting sumber]

Waring
Sanggah
Datu
Kai (simbah kakung) + Nini (simbah putri)
Abah (bapak) + Uma (ibu)
Kakak < ULUN > Ading
Anak
Cucu
Buyut
Intah/Muning

Kaya sistem paseduluran umume, masarakat Banjar ngenali istilah-istilah tartemtu minangka panyelukan sajroning kulawarga. Skema mau punjere saka ULUN minangka panyebute.

ULUN uga ana celukan kanggo sedulur saka bapak lan ibu. sedulur paling tuwa sinebut Julak, sedulur kaping pindho sinebut Gulu, sedulur candhake sinebut Tuha, sedulur tengah saka bapak lan ibu sinebut Angah, lan liyane sinebut Pakacil (paman muda/kecil) lan Makacil (bibi muda/kecil), dene paling enom sinebut Busu. Yen nyeluk sedulur saka kai lan nini padha wae, semana uga kanggo sedulur datu.

Saliyane istilah ing dhuwun, uga ana sebutan liyane, yaiku :
 · minantu (bojo saka anake ULUN)
 · pawarangan (bapak / ibu saka minantu)
 · mintuha (bapak / ibu saka bojone ULUN)
 · mintuha lambung (sedulur mintuha saka ULUN)
 · sabungkut (wong kang siji Datu karo ULUN)
 · mamarina (sebutan umum kanggo sedulure bapak/ibu saka ULUN)
 · kamanakan (anake kakang/adhi saka ULUN)
 · sapupu sakali (anake mamarina saka ULUN)
 · maruai (bojo wadon karo bojo wadone seduluran)
 · ipar (sedulur saka bojo saka ULUN)
 · panjulaknya (sedulur paling tuwa saka ULUN)
 · pambusunya (sedulur paling cilik saka ULUN)
 · badangsanak (sedulur kandhung)

Yen ngeluk wong kang seumuran, bisa gunakake ikam, lan uga bisa gunakake tembung aku kangge nuduhaken awake dhewe. Dhewe kangge ngurmati utawa nyeluk kang luwih tuwa, gunakaken tembung pian, lan tembung ulun kangge nuduhake awake dhewe.


Gegaman Tradisional[sunting | sunting sumber]

Adhedhasar asil wawancara langsung karo wong kang tau gunakake, gaman tradisional suku banjar kang padhatan digunakake saben dina ing antarane:

  • 1. Serapang

Serapang yaiku tombak mawa mata lima. Patang mata mekar kayata cakar elang kanthi bait pengait ing saben pucuke. Siji mata maneh ana ing tengahing bait, kang sinebut “besi lapar” kang dipercaya bisa ngrubuhake wong kang duweni elmu kebal.

  • 2. Tiruk

Tiruk yaiku tombak dawa lurus tanpa bait digunakake kanggo golek iwak gabus lan toman ing kali.

  • 3. Pangambangan

Pangambangan yaiku tombak lurus mawa mata siki kanthi bait ing sakloron sisine.

  • 4. Duha

Duha yaiku lading mata loro ingkang biyasa digunakake kangge bedhag babi.

Populasi suku Banjar[sunting | sunting sumber]

Suku Banjar minangka suku ka-8 paling akeh ing Indonésia Miturut sensus BPS taun 2000 populasi suku Banjar kira-kira semene:

Miturut situs "Joshua Project" cacahing suku Banjar ana

Populasi Suku Banjar ing Kalimantan Kidul[sunting | sunting sumber]

Miturut sènsus pedunung taun 2000 déning Badan Pusat Statistik (BPS), populasi suku Banjar ing Kalimantan Kidul ana 2.271.586 jiwa, sing kadistribusi ing sawetara kabupatèn lan kutha, yaiku :

Wong Banjar Hulu Sungai sing micara Basa Banjar Hulu ana ing 6 kabupatèn (Banua Enam) yaiku :

Tokoh-tokoh Banjar[sunting | sunting sumber]

Deleng uga[sunting | sunting sumber]

Literatur[sunting | sunting sumber]

  • Alfani Daud, Islam dan Masyarakat Banjar; Deskripsi dan Analisa Kebudayaan Banjar, (Jakarta: Rajawali Press, 1997).
  • J.J. Rass, Hikajat Bandjar:A Study in Malay Histiography, (The Hague : Martinus Nijhoff), 1968
  • Tjilik Riwut, Kalimantan Memanggil, Djakarta:Penerbit Endang, 1957.
  • Idwar Saleh, Sejarah bandjarmasin:Selajang Pandang Mengenai Bnagkitnja Keradjaan Bandjarmasin, Posisi, Funksi dan Artinja Dalam Sedjarah Indonésia Dalam Abad Ketudjuh Belas. Bandung: Balai Pendidikan Guru. 1958
  • Rumah Tradisional Banjar: Rumah Bubungan Tinggi, Departemen Pendididkan dan Kebudayaan, Museum Negeri Lambung Mangkurat, 1984
  • M. Gazali Usman, Kerajaan Banjar:Sejarah Perkembangan Politik, Ekonomi, Perdagangan dan Agama Islam, Banjarmasin: Lambung Mangkurat Press, 1994.
  • Jurnal Kebudayaan:KANDIL, Melintas Tradisi, Edisi 6, Tahun II, Agustus-Oktober, 2004 ISSN: 1693-3206
  • Arthum Artha, Naskah Kitab Undang Undang Sultan Adam 1825, Banjarmasin: Penerbit Murya Artha, 1988
  • Tim Haeda, Islam Banjar; Tentang Akar Kultural dan Revitalisasi Citra Masyarakat Religius, (Banjarmasin: Lekstur, 2009)


Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Indonesia's Population: Ethnicity and Religion in a Changing Political Landscape. Institute of Southeast Asian Studies. 2003. ISBN 9812302123.
  2. ^ Banjar of Indonesia

Pranala jaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Wong_Banjar&oldid=888630"