Wangsa Isana

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Silsilah Wangsa Isana

Wangsa Isana inggih punika sawijining dinasti ingkang nguwaosi Kerajaan Medang periode Jawa Timur nalika abad ke-10 dumugi wiwitan abad ke-11.[1]


Asal-Usul[sunting | sunting sumber]

Tembung Isyana saking nama Sri Isyana Wikramadharmottunggadewa, inggih punika miangka gelar Mpu Sindok sasampunipun dados raja Medang (929947). Dinasti punika nganut agama Hindu aliran Siwa. [1]

Adhedhasar agama ingkang dipunanut, Mpu Sindok dipunprakirakaken minangka keturunan Sanjaya, pendiri Kerajaan Medang periode Jawa Tengah. Salah satunggaling pamanggih nyebataken bilih Mpu Sindok punika wayahipun Mpu Daksa ingkang marentah antawis taun 910–an. Mpu Daksa piyambak nepangaken panganggéan Sanjayawarsa (kalender Sanjaya) saperlu nedahaken bilih piyambakipun minangka keturunan asli saking Sanjaya. kanthi mekaten, Mpu Daksa saha Mpu Sindok saged dipunwastani minangka anggota saking Wangsa Sanjaya.[1]

Kerajaan Medang ing Jawa Tengah risak, lebur akibat jebluganing Gunung Merapi miturut teori van Bammelen. Mpu Sindok lajeng mindahaken ibu kota Medang saking Mataram pinuju Tamwlang. Ing sawetawis wekdal, lajeng dipunpindah malih dhumateng Watugaluh. Kekalih istana énggal punika dumunung ing tlatah Jombang.[2]


Mpu Sindok boten namung mindahaken istana Medang ing Jawa Timur, ananging piyambakipun ugi dipunanggep sampun mbiyangun dinasti énggal kanthi nama Wangsa Isana.[2]


Ananging ugi wonten pamanggih ingkang boten nampi kawontenanipun Wangsa Sanjaya saha Wangsa Isana, antawisipun Prof. Poerbatjaraka, Pusponegoro, sarta Notosutanto. Miturut versi punika, wonten ing Kerajaan Medang namung wonten setunggal dinasti kémawon, inggih punika Wangsa Syailendra, ingkang wiwitanipun kanthi agama Hindu. Lajeng medal Wangsa Syailendra kapérang amargi wonten ingkang agama Buddha. [3]


Kanthi mekaten, versi punika kagungan pamanggih bilih Mpu Sindok minangka anggota Wangsa Syailendra ingkang agama Hindu Siwa, saha ingkang mindahaken istana Kerajaan Medang ing Jawa Timur.[3]


Silsilah Kulawarga[sunting | sunting sumber]

Silsilah Wangsa Isana kapanggihaken ing prasasti Pucangan taun 1041 kanthi nama Airlangga, sawijining raja ingkang ngaku keturunan Mpu Sindok. Prasasti punika ingkang maringi pamanggih babagan medalipun sawijining dinasti énggal minangka kalajenganipun saking Wangsa Sanjaya.[4]

Cikal bakal Wangsa Isana tamtu kémawon, Mpu Sindok utawi Maharaja Isana. Piyambakipun kagungan putri ingkang nama Sri Isyanatunggawijaya ingkang palakrama kaliyan pangeran Baliingkang nama Sri Lokapala. Saking palakrama punika kagungan putra Makutawangsawardhana, ingkang salajengipun kagungan putri ingkang nama Mahendradatta, inggih punika ibu saking Airlangga.[5]

Rama saking Airlangga inggih punika Udayana Warmadewa raja Bali. Wonten ing prasasti, nama Mahendradatta utawi Gunapriya Dharmapatni dipunsebut langkung rumiyin tinimbang garwanipun. Bab punika nedahaken bilih kedudukan Mahendradatta langkung inggil tinimbang Udayana. Mbok menawi nalika iku Bali minangka nagara andhahanipun Jawa. Penaklukan Bali dipunprakirakaken kadadosan nalika jaman pamarentahan Dyah Balitung (antawis taun 890900–an) [5]

Prasasti Pucangan ugi nyebataken sawijining raja ingkang nama Dharmawangsa Teguh, mertua saha kerabat Airlangga. Para sejarawan langkung sarujuk bilih Dharmawangsa inggih punika putra Makutawangsawardhana. Pamanggih punika katambahan déning prasasti Sirah Keting ingkng nyebataken Dharmawangsa kanthi nama Sri Maharaja Isyana Dharmawangsa.[6]

Kanthi mekaten, Dharmawangsa saged kapesthikaken minangka keturunan Mpu Sindok, éwadéné prasasti Pucangan boten nyebataken kanthi pesthi.[6]

Kapustakaan[sunting | sunting sumber]

  • Marwati Poesponegoro & Nugroho Notosusanto. 1990. Sejarah Nasional Indonesia Jilid II. Jakarta: Balai Pustaka
  • Slamet Muljana. 1979. Nagarakretagama dan Tafsir Sejarahnya. Jakarta: Bhratara

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c [1]
  2. ^ a b [2]
  3. ^ a b [3]
  4. ^ [4]
  5. ^ a b [5]
  6. ^ a b [6]
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Wangsa_Isana&oldid=870306"