Tohjaya

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Tohjaya

Apanji Tohjaya inggih punika raja Kerajaan Tumapel (utawi Krajan Singhasari) ingkang jumeneng nata antawis taun 1249 - 1250 miturut Pararaton. Ananging miturut Kakawin Nagarakretagama piyambakipun boten nate dados raja ing kerajaan punika.[1]

Kisah Wonten ing Pararaton[sunting | sunting sumber]

Tohjaya inggih punika putranipun Ken Arok ingkang lair saking selir (Ken Umang). Sabibaripun Ken Arok séda, anak tirinipun ingkang kagungan nama Anusapati dados raja ing Tumapel. Tohjaya mangertosi bilih ingkang numpes bapanipun inggih punika Anusapati piyambak. Saéngga, piyambakipun nyusun rencana kanggé balas dendam.[1]

Ewadene anusapati nambahi panjaga kangge nglindhungi piyambakipun, ananging Tohjaya migunakaken kelemahanipun. Sawijining dinten Tohjaya ngajak Anusapati ngadhu jago. Anusapati nurut tanpa curiga amargi punika minangkan remenanipun. Nalika Anusapati tembe asik mirsani ayamipun, Tohjaya langsung numpes kanthi migunakaken Keris Mpu Gandring. Prastawa punika kadadean nalika taun 1249.[2]

Tohjaya lajeng njabat dados raja ing Tumapel. Amargi hasutan saking pembantunipun ingkang nama Pranaraja, piyambakipun gadhah kepinginan saperlu numpes keponakanipun, inggih punika Ranggawuni (putra Anusapati, saha Mahisa Cempaka (putra Mahisa Wonga Teleng) ingkang dipunanggep mbebayani tumrap kadudukanipun dados raja. Ingkang dipundhawuhi inggiih punika Lembu Ampal.[2]

Ananging Lembu Ampal malah nyengkuyung kekalih pangeran ingkang badhe dipuntumpes. Piyambakipun malahan saged nyungsun dhukungan saking angkatan perang Tumapel saperlu nyengkuyung Ranggawuni kaliyan Mahisa Cempaka. Saengga kadadean pemberontakan tumrap Tohjaya wonten ing istana Tumapel. Tohjaya katusuk tombak ananging saged lolos. Amargi punika, Tohjaya seda ing desa Katang Lumbang (sakmenika Lumbang, Pasuruan). Prastawa punika kadadean taun 1250.[2]

Bukti Sajarah[sunting | sunting sumber]

Cariyos gesanging Tohjaya namung wonten ing Pararaton, ananging wonten ing naskah punika dipunserat atusan taun sesampunipun jaman Kerajaan Tumapel saengga kabeneranipun taksih prelu dipun tliti. Nagarakretagama ingkang dipunserat nalika pertengahan jaman Majapahit (1365) dene boten nyebataken nama Tohjaya. Miturut Nagarakretagama, sasampuninpun Anusapati seda ingkang dados raja salejengipun inggih punika Wisnuwardhana utawi Ranggawuni.[3]


Nama Tohjaya dipuntemokaken wonten ing Prasasti Mula Malurung ingkang dipundamel nalika jaman Kertanegara, saking parentah bapakipun ingkang nama Maharaja Seminingrat (nama asli Wisnuwardhana versi prasasti) taun 1255. Prasasti punika sampun nedahaken blihi Tohjaya minangka tokoh sejarah ingkang saestu wonten (nyata), boten naming tokoh fiktif ciptaan Pararaton.[4]

Ananging wonten ing prasasti punika kaserat bilih Tohjaya sanes raja Tumapel utawi Singhasari, ananging raja Kadiri ingkang nggantosi rayinipun, ingkang nama Guningbhaya. Wontenipun Guningbhaya dados raja sabibaripun ngantosi kakangipun ingkang nama Bhatara Parameswara. Tigang raja Kadiri kasebut minangka pakdhe saking Seminingrat.[4] Kejawi punika kaserat ugi bilih pendiri Kerajaan Tumapel inggih punika Bathara Siwa ingkangbseda wonten ing ngginggil tahta kencana, inggih punika eyang saking Seminingrat.[4]

Kapustakaan[sunting | sunting sumber]

  • R.M. Mangkudimedja. 1979. Serat Pararaton Jilid 2. Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
  • Slamet Muljana. 2005. Menuju Puncak Kemegahan (terbitan ulang 1965). Yogyakarta: LKIS
  • Slamet Muljana. 1979. Nagarakretagama dan Tafsir Sejarahnya. Jakarta: Bhratara

Delengen Uga[sunting | sunting sumber]

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b [1]
  2. ^ a b c [2]
  3. ^ [3]
  4. ^ a b c [4]



Gelar kabangsawanan
Didhisiki déning:
Guningbhaya
Raja Kadiri
? - 1250
Diganti déning:
Kertanagara
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Tohjaya&oldid=868212"