Tetanduran wiji tunggal

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Monokotil
Temporal range: Kreta - sekarang
Bunga Hemerocallis
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Monocots
Ordo

lihat teks

Tetanduran wiji tunggal (utawa monokotil, utawa liliopsida) iku salah siji saka rong klompok gedhé tetanduran ngembang sing sacara klasik diajaraké; klompok sing liyané yaiku tetanduran wiji loro utawa dikotil. Ciri sing paling khas yaiku wijiné ora mecah amarga mung nduwèni siji godhong lembaga. Klompok iki diakoni minangka takson (minangka kelas sarta subkelas) jroning manéka sistem klasifikasi tetanduran lan antuk manéka jeneng, kaya Monocotyledoneae, Liliopsida, lan Liliidae. Miturut analisis filogeni, klompok iki diweruhi duwé sipfat monofiletik utawa holofiletik. Sistem klasifikasi APG II ngakoni monokotil minangka klad sing diarani monocots.

Klompok tetanduran iki nyakup manéka warna tetanduran paling migunani jroning kauripan manungsa. Minangka sumber pangan, sumber energi nabati, sumber bahan baku industri, perumahan, dekorasi, sandhangan, media panulisan, zat pewarna, lan sapanunggalané. Ana watara 50 èwu nganti 60 èwu jenis sing wis dikenal; mituurut IUCN ana 59.300 jinis. Orchidaceae (suku anggrèk-anggrèkan) iku suku sing ndarbèni anggota paling akèh jroning tetanduran ngembang, kanthi 20 èwu jinis. Anggota suku pari-parian (Poaceae utawa Graminae) dikenal minangka suku kanthi aréal tanduran sing paling amba ing donya minangka sumber bahan pangan. Suku-suku liyané sing ora kalah wigati yakuwi suku pinang-pinangan (Arecaceae utawa Palmae), suku bawang-bawangan (Alliaceae), suku temu-temuan (Zingiberaceae), lan suku pisang-pisangan (Musaceae). Akèh uga ing antarané sing dibudidayakna minangka tanduran pethètan.


Klasifikasi/taksonomi[sunting | sunting sumber]

Miturut manéka warna sistem klasifikasi:

Saben sistem iku ndarbèni panglompokan internal dhéwé-dhéwé. Monokotil dikenal stabil banget ing sajabaning klompoké (jelas prabédané karo klompok liya) nanging ora stabil banget jroning panglompokan ing jeroné (kajaba kanggo klompok tinamtu, kaya Arecaceae, Poaceae, lan Orchidaceae). Saben sistem tansah béda saka sistem liyané.

Sistem APG II[sunting | sunting sumber]

Ing ngisor iki klasifikasi menurut Sistem APG II (2003):

Jroning perkembangané, sistem klasifikasi APG II (2003) wis direvisi. Petrosaviaceae sing dinyatakaké durung bisa diklompokaké saiki dipapanaké jroning bangsa Petrosaviales, klad monocots.[1] Sabanjuré, Hydatellaceae, sing jroning sistem iku dilebokaké jroning Poales, saiki dianggep luwih cedhak kakerabatané karo Nymphaeaceae lan mlebu dadi anggota Nymphaeales.[2] Iki kaping sepisanan sawijining anggota tuwuhan monokotil dipindahaké dadi anggota tuwuhan dikotil.

Referensi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b Wiwit taun 2007 dilebokaké jroning bangsa Petrosaviales. Pirsani Cantino, Philip D.; James A. Doyle, Sean W. Graham, Walter S. Judd, Richard G. Olmstead, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, & Michael J. Donoghue (2007). "Towards a phylogenetic nomenclature of Tracheophyta". Taxon 56 (3): E1–E44.
  2. ^ Saarela, Jeffery M., Hardeep S. Rai, James A. Doyle, Peter K. Endress, Sarah Mathews, Adam D. Marchant, Barbara G. Briggs & Sean W. Graham. 2007. Hydatellaceae identified as a new branch near the base of the angiosperm phylogenetic tree. Nature 446:312-315.