Temu ireng
Temu ireng (Curcuma aeruginosa) asalé saka Burma, Kamboja, Indocina, lan nyebar nganti tekan Jawa.[1] Tanduran iki bisa urip ing plataran lan ing tegalan, temu ireng uga akèh ditemokake ing alas jati, ing suket-suket, utawa ing sawah, lan ing dataran rendah kang dhuwuré 400-750 mèter sandhuwuré banyu segara.[1] Temu ireng nduwèni sifat kimiawi lan efek farmakologis : rasané pahit, lan sifaté anget.[2] Temu ireng iki kagolong analgetik (ngurangi lara), lan mbuyarake getih kang mbeku.[2]
Temu ireng iku salah siji tanduran semak.[3] Tanduran iki isa ditandur kanthi cara umbi.[4] Jeneng liyané : temu erang (Melayu); koneng hideung (Sunda); temu ireng (Jawa); temo ereng (Madura); tamu leteng (Makassar); temu lotong (Bugis).[5]
Bab lan Paragraf |
Carané nandur temu ireng [sunting]
Pilih umbi kang wis tuwa lan nduwéni tunas.[4] Umbi iki isa langsung ditandur ing plataran, tegalan lan sapanunggalané. [4] Bagean kang digunakake kanggo obat-obatan iku rimpang utawa umbiné.[6] Carané rimpang diumbah, banjur dikethoki, banjur diangin-anginké supaya kandhungan lenga asiriné ora ilang.[6]
Bentuk Fisik [sunting]
Wité semu, dhuwuré 50 cm warnané ijo .[7] Godhonge siji, tangkaine dawa, 2-9 helai.[1] Helai godhonge wujude bunder, ndawa.[7][1] Werna kulit njaba kuning lan mengkilap, pucuke jambon.[7] Balung godhonge nyirip, warnane ijo tuwa.[1] Godhongé ora ana wuluné, ukurané 90 x 30 cm, warnane ijo.[8]
Kasiat Temu Ireng [sunting]
Temu ireng akèh kasiaté kayata: [9]
- nyuburaké kandungan
- cacingan
- ambéien
- lara haid
- penyakit kulit kayata korèng, kudis, borok
- sariawan
- Ngobati watuk lan asma, carane:temu ireng (25 g) diumbah, banjur dikethoki tipis-tipis.[6] Digodhog nganggo banyu rong gelas suwéné 20 menit.[6] Sawisé iku, banjur diumbarké adhem, disaring. Kanggo wong kang lara asma diombé esuk lan soré.[6]
- Nambah nafsu mangan, carane: temu ireng saukuran jempol, dikumbah resik, diiris tipis-tipis.[6] digodhog nganggo rong gelas banyu putih nganti asat sisa sagelas.[6] Diadhemke, banjur disaring. Diombe sedina kaping pindho, esuk lan sore sadurunge madhang.[6]
- Nétralké racun ing jero awak, carane: 25 gram temu ireng, 30 gram takokak digodhog karo 600 cc banyu nganti sisa 200 cc banjur disaring lan diombé nalika isih anget.[8]
- Temu ireng uga asring digunakaké kanggo ibu-ibu kang nglairaké kanggo nambah stamina.[10]
- Saliyané iku uga isa dienggo ngresiki sabubaré nglairaké, kanthi cara : temu ireng(rong driji) diumbah resik, banjur dioncèki.[6] Bubar dioncèki diuleg nganti lembut, tambahaké setengah cingkir banyu panas, banjur diudhek nganti rata.[6] Yèn wis adhem disaring banjur diombé.[6] Dilakoni telung dina sabubaré nglaéraké.[6]
|
||||||||
Cathetan Suku [sunting]
- ^ a b c d e (id)iptek tanaman obat (diakses tanggal 24 Februari 2011)]
- ^ a b (id)[Wijayakusuma, Hembing.2006. Atasi Asam urat dan Rematik Ala Hembing. Jakarta: Puspa Swara]
- ^ (id)temu ireng (diakses tanggal 24 Februari 2011)
- ^ a b c (id) Muhlisah, Fauziah. 2001. Taman Obat Keluarga. Jakarta: Panebar Swadaya. Hal 89-91. ISBN 979-489-308-0
- ^ (id)tanaman obat (diakses tanggal 24 Februari 2011)
- ^ a b c d e f g h i j k l (id)Temu hitam sebagai obat herbal) (diakses tanggal 27 Februari 2011)
- ^ a b c [Muhlisah, Fauziah.2001. Tanaman Obat Keluarga. Jakarta: Penebar Swadaya.
- ^ a b (id)tanaman herbal (diakses tanggal 28 Februari 2011)]
- ^ (id)temu hitam (diakses tanggal 27 Februari 2011)]
- ^ (id)temu ireng (diakses tanggal 24 Februari 2011)