Tari Sanghyang

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Tari Sanghyang, salah satunggaling jinis tari ing tlatah Bali

Tari Sanghyang inggih punika salah satunggaling jinis teater tradisi ing Bali ingkang dipunsuguhaken ing bentuk tari ingkang sipatipun religius lan mliginipun gadhah fungsi minangka tari penolak bala utawi wabah penyakit [1]. Dumugi Sakmenika, Tari Sanghyang boten dipunwontenaken namung dados hiburan utawi tontonan kémawon[2]. Tari Sanghyang minangka tari kerauhan (kesurupan) amargi klebetan hyang, roh, bidadari kahyangan, lan kéwan sanésipun ingkang kagungan kekiyatan ngrisak kadosta babi hutan, munyuk, utawi ingkang kagungan kekiyatan ghaib sanésipun.[2].

Tari punika minangka warisan budaya Pra-Hindu ingkang dipunmaksudaken minangka penolak bebaya, inggih punika kanthi mbikak komunikasi spiritual saking warga masyarakat kaliyan alam gaib. Tarian punika dipunbektakaken dening penari putri punapa dene putra kanthi iringan paduan suara kakung lan wanita ingkang nyekaraken tembang-tembang pemujaan. Ing daerah Sukawati-Gianyar, tari punika ugi dipuniringi kanthi Gamelan Palegongan. Ing salebeting tarian punika pesthi wonten tigang unsur wigati, inggih punika asep/geni, Gending Sanghyang lan medium (tiyang utawi boneka).[3]

Tigang Tahap Penyelenggaraan Tarian Sanghyang[sunting | sunting sumber]

1. Nusdus
Upacara penyucian kanthi medium asep/geni utawi latu.
2. Masolah
Penari ingkang sampun klebetan roh wiwit nari.
3. Ngalinggihang
Mbangsulaken kesadaran medium lan ngicali roh ingkang ngrasuk ing badan medium supados wangsul ing asalipun.

Jinis-jinis Sanghyang[sunting | sunting sumber]

Sanghyang Dedari[sunting | sunting sumber]

Sanghyang Dedari dipuntarikaken dening remaja utawi kenya ingkang taksih resik. Upacara dipunwiwiti ing pura, kanthi prosesi mlampah ing papan acara dipun adani. Penari jumeneng dipuniringi nyanyian lare-lare kakung, lajeng nari tarian ingkang meh sami kaliyan Legong, ananging wonten ing versi mistik. Ewadene mripatipun katutup, anggenipun nari gerakanipun sami sedaya, sinkron lan endah.[4]

Nalika nyanyian mandheg, para penari ingkang boten sadhar malumpat ing bantala. Sawijining pamangku nyadharaken para penari kanthi nglafalaken doa lan percikkan tirta suci. Sabibaripun sadhar, para penari ngraosaken sayah ananging boten mangertosi sampun gerak ingkang kathah anggenipun nari.[4]

Sanghyang Dedari berkembang saking tarian ingkang sipatipun keagamaan dados ritual nyuwun kasarasan lan kamakmuran desa.Tarian punika biasanipun dipuntindakaken saperlu ngusir roh jahat ingkang ngganggu karukunaning para manungsa kanthi wujud penyakit utawi seda. Tarian punika dipunpentasaken nalika dewa-dewa ingkang mandhap ing donya manungsa, dados dhiri penari ingkang krasukan. Tembung Sanghyang ateges dewata dene tembung Dedari punika ateges widadari.[4]

Sanghyang Deling[sunting | sunting sumber]

Tari Sanghyang Deling dipuntarikaken sepasang kenya ingkang dereng dewasa, tarian punika dipunleberi roh Dewa Wisnu uatwi Dewi Sri ingkang dados pralambang kasuburan. Kanthi srana pang tetuwuhan ingkang dipungantungi kalih boneka ingkang dipunsebut Deling terbat saking godhong lontar. Samsaya kenceng gerakipun deling dados pratandha kekalih penari kasebut sampun krasukan roh, ancasipun [[tari punika saperlu nyenyuwun keselamatan. Tarian punika asalipun saking Desa Kintamani Kabupaten Bangli.[3]


Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Tari Sanghyang ing Wikimedia Commons.
  1. ^ Margono dan dkk. Apresiasi Seni 2 Seni Rupa & Seni Teater. 2005. Jakarta. Penerbit: Yudhistira
  2. ^ a b Situs Babadbali (diakses pada tanggal 22 Desember 2012
  3. ^ a b [1]
  4. ^ a b c [2]
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Tari_Sanghyang&oldid=835819"