Protozoa

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Protozoa

Protozoa, asalé saka tembung Basa Yunani Kuna, yaiku tembung protos sing tegesé sepisanan lan tembung zoon sing tegesé kewan.[1] Dadi protozoa iku kéwan kang sepisanan.[1] Organisme iki wujudé cilik nanging prasaja, nduwèni struktur sing luwih majemuk saka sèl tunggal kéwan multisèlulèr, sanadyan mung sèl tunggal nanging protozoa kalebu organisme sampurna.[1] Protozoa iku heterotrophic eukaryote sèl tunggal, sing mangan baktèri lan protista liyané. Protozoa diklasifikasèkaké jroning kingdom Protista, yaiku salah sawijiné klompok protista sing mèmper kéwan.[2] Protozoa nglakokaké réprodhuksi kanthi cara sèksual (generatif) lan bisa uga réprodhuksi asèksual (vegetatif).[2] Papan uripé yaiku ing panggonan teles utawa ana banyuné. Yèn kahanan lingkungan papan uripé ora kepénak, protozoa nggawé mèmbran kandel lan kuat sing diarani kista.[2] Èlmuwan sepisanan sing nyinauni protozoa yaiku Anton van Leeuwenhoek.[2] Sawatara jinis protozoa sing arupa baktèri bisa njalari lelara.[2] Jinisé antara liya Amoeba, Paramecium lan sapanunggalané.[2]

Bentuk Awak[sunting | sunting sumber]

Ukuran awak protozoa kira-kira 10-50 μm, nanging ana kang bisa nganti 1 mm lan gampang didelok ing ngisoré mikroskop.[3] Protozoa obah ing sekitaré kanthi cambuk kaya buntut kang diarani flagella.[3] Luwih saka 30.000 jinis protozoa wis ditemokaké. Protozoa ana ing kabèh lingkungan kang ana banyuné lan ing lemah.[3] Awak protozoa prasaja banget, yaiku kawangun saka siji sèl tunggal (unisel).[3] Nanging, protozoa kalebu sistem kang sarwa bisa. Kabèh tugasawak bisa dilakokaké dèning sèl siji tanpa ngalami tumpang tindhih.[3] Ukuran awaké antarané 3-1000 mikron.[3] Bentuk awaké werna-werna, ana kang kaya bal, bunder ndawa utawa kaya sandal, uga ana kang bentuké molah-malih.[3]

Ciri-ciri[sunting | sunting sumber]

Ciliata

Protozoa iku mikroorganisme mèmper kéwan kang kalebu ing salah sawijiné filum saka Krajan Protista. Kabèh kagiyatan uripé dilakoni nganggo sèl sing cacahé siji iku dhéwé, yaiku nganggo organèl-organèl sèl, antara liya mémbran plasma, sitoplasma, lan mitokondria.

Ciri-ciri umum[sunting | sunting sumber]

Ciri Fisiologi[sunting | sunting sumber]

Padatan protozoa mbutuhaké suhu optimum kanggo urip yaiku antarané 16-25°C lan suhu paling dhuwur 36-40°C.[5] Déné pH (derajat keasaman optimum) kanggo prosès metabolisme yaiku antarané pH 6-8.[5] Protozoa nduwé klorofil lan asifat fotoautotrof.[5] Nanging, ana sawetara protozoa kang ora nduwé klorofil.[5] Protozoa jenis iki éntuk panganan lumantar membran sitoplasma.[5] Ana protozoa kang mangan kanthi cara ngelek panganan kang arupa partikel-partikel padhet liwat bolongan lambéné.[5] Panganané arupa baktèri, ganggang, uga ana protozoa jenis liyané.[5]

Ciri-ciri protozoa minangka kéwan yaiku obahé sing aktif nganggo silia utawa flagèn, nduwèni sel saka zat lipoprotein, lan wangun awaké ana sing bisa molah-malih. Déné ciri minangka tetanduran yaiku ana rong jinis protozoa sing uripé kanthi cara nggawé panganan dhéwé utawa diarani autotrof.

Kanggo nggenepi kabutuhan nutrisine, protozoa nduwèni sifat sing cacahé ana papat,[6] yaiku :

  1. Saprofitik, nyerep panganan saka kasil prosès bosoké zat organik sing ana ing sakupengé.[6]
  2. Saprozoik, njupuk panganan saka organisme mati sing wis bosok.[6]
  3. Holozoik, mangan mikroorganisme liya, kayata baktèri, alga, lan jamur.[6]
  4. Holofitik, mbentuk panganan dhéwé utawa bisa fotosintèsis (sifat tetanduran).[6]

Ciri Morfologi[sunting | sunting sumber]

Bentuk protozoa manéka werna, ana kang bentuké lonjong, kaya bal, dawa, lan polimorfemik (nduwé akèh bentuk morfologi).[5] Déné ukuran awak protozoa yaiku diameteré 1 milimikron.[5] Sèl protoza kawungkusdèning membran sitoplasma lan saben sèlé duwé siji utawa sawatara inti sèl (nukleus).[5] Padatan protozoa bisa mbentuk sista utawa seludang kang digawé kanthi cara vegetatif/trofozoit saéngga bisa ngayomi dhèwèké saka bebaya kang asalé saka alam ing sakupengé, kayata kegaringen, kentèkan panganan, lan kekecuten weteng ing jero inangé.[5] Kanggo nahanaké jenisé, Protozoa manak kanthi cara aseksual/vegetatif lan seksual/generatif.[5]

Habitat[sunting | sunting sumber]

Flagellata

Protozoa kalebu organisme kosmopolitan, yaiku organisme sing bisa ditemokaké ing papan endi waé, kayata ing lemah, banyu, utawa alam bébas.[5] Sawatara gènus saka kéwan iki bisa tahan urip ing lingkungan sing kurang mbathèni kanthi cara mbentuk tèmbok pangayom sing diarani kista.[5] Protozoa padatan urip bébas ing papan sing lembab kayata ing segara, lingkungan banyu tawar, utawa dharatan.[5] Ana uga protozoa sing urip ing jaringan organisme liya saéngga kalebu organisme akuatik.[5] Ana spèsiès kang sifaté parasitik, urip ing organisme inang. Inang protozoa nduwèni sifat parasit, bisa arupa organisme prasaja kayata algae nganti organisme vertebrata kang genep, kayata manungsa.[5] Ana spèsiès kang urip ing jero lemah utawa ing permukaan tetanduran. Kabèh protozoa merlokaké kelembaban kang dhuwur ing habitat apa waé.[5] Jinis protozoa segara iku bagéyan saka zooplankton, déné protozoa segara jinis liyané urip ing dhasar segara.[5] Spèsiès kang urip ing banyu tawar kayata ing danau, kali, utawa kolam.[5] Ana uga protozoa kang ora duwé sifat parasit yaiku urip ing jero usus utawa ing jero rumèn kéwan ruminansia.[5] Sawatara protozoa uga bisa mbebayani kanggo manungsa amarga protozoa bisa njalari lelara.[5] Protozoa urip kanthi cara solitèr utawa mbentuk koloni.[5] Ing jero ékosistem banyu, protozoa uga kalebu jinis zooplankton.[5]

Cara Réprodhuksi[sunting | sunting sumber]

Protozoa bisa nglakokaké réprodhuksi kanthi cara asèksual (vegetatif) lan sèksual (generatif).[7]

  • Réprodhuksi asèksual (vègetatif)

Réprodhuksi asèksual kapérang dadi loro, yaiku :

  1. pembelahan mitosis (binèr), yaiku pembelahan sing diwiwiti karo pembelahan inti lan ditutaké pembelahan sitoplasma, banjur ngasilaké sel loro anyar. Pembelahan binèr kadadéyan ing Amoeba, Paramaecium, lan Euglena.[7]
  2. spora, yaiku réprodhuksi asèksual ing klas Sporozoa (Apicomplexa)kanthi cara mbentuk spora liwat prosès sporulasi ing jero awak lemut Anophèlès. Spora sing dikasilaké diarani sporozoid.[7]
  • Réprodhuksi sèksual (generatif)

Réprodhuksi kanthi cara sèksual ing protozoa uga kapérang dadi loro, yaiku:

  1. Konjugasi, yaiku leburé inti sèl ing organisme sing durung cetha alat kelaminè. Ing Paramaécium, mikronukleus sing wis diijolaké bakal nglebur karo makronukleus, prosès iki diarani singami.[7]
  2. Peleburan gamèt Sporozoa (Apicomplexa) sing wis ngasilaké gamèt jantan lan gamèt betina, Leburé gamèt iki kadadèn ing jero awak lemut.[7]

Klasifikasi[sunting | sunting sumber]

Miturut alat obahé protozoa kapérang dadi 4, yaiku:

Tembung rhizopoda asalé saka tembung rhizo sing tegesé oyod lan podos sing tegesé sikil, alat obahé arupa pseudopoda (sikil semu). Habitat rhizopoda ing banyu tawar, banyu segara, lan ing papan sing teles, lan sebagéyan manèh nduwèni sifat parasit ing jero awak kéwan utawa manungsa. Rhizopoda asring diarani Sarcodina. Sikil semu kawangun amarga anané ili sitoplasma minangka jalaran saka malihé sitoplasma saka fase padhet(sol) tumuju fase kenthel(gèl).[8]

Mastigophora kalebu makhluk sing urip kanthi cara heterotrof. Mastigophora sing njupuk molekul orgabik saka lingkungané utawa mangsané kanthi cara fagositosis. Mastigophora obah nganggo wulu cambuk utawa flagela. Padatan urip minangka sèl solitèr, nanging ana sawatara jinis sing urip kanthi cara koloni. Mastigophora ana sing urip bébas lan ana uga sing mbentuk simbiosis karo makhluk urip liyané. Tuladhané, Trichonympha campanula sing urip ing usus rayap lan ngéwangi rayap ngurai molekul selulosa kayu. Tuladha liya sing mbebayani yaiku Trypanosoma sing nyebabaké penyakit turu ing Afrika lan ditularaké dening cokotan laler tse-tse. Trichomonas vaginalis, nyebabaké penyakit kelamin (trichomoniasis) ing wong wadon lan penyakit saluran kelamin ing wong lanang.[8]

Ciri saka filum Ciliophora katon saka silia sing digunakaké kanggo golèk lan ngumpulaké sarta kanggo obah. Akèh anggota saka filum iki urip solitèr utawa urip dhéwé ing banyu tawar. Saliyané kuwi, filum Ciliophora urip bébas lan jarang sing parasit ing jero organisme liya. Bentuk awak saka Ciliophora tetep amarga ngandhut pelikel sing kasusun saka protein. Pelikel kuwi yaiku selaput atos sing nyebabaké bentuk awaké tetep. Tuladha spèsiès saka filum iki yaiku Paramaecium caudatum [8]

  • Sporozoa, yaiku protozoa sing ora duwé alat obah

Sporozoa uga diarani Apicomplexa. Kabèh anggota saka filum iki asifat pasasit ing jero organisme liya. Sawatara saka sporozoa nyebabaké penyakit sing wigati kanggo manungsa. Sporozoa iki siji-sijiné Protozoa sing ora nduwèni alat obah. Tuladha Sporozoa sing kawentar yaiku Plasmodium. Plasmodium bisa nyebabaké penyakit malaria. Penyakit iki ditularaké liwat cokotan lemut Anopheles wadon. Tuladha liya yaiku P. falciparum sing nyebabaké penyakit Malaria tropicana kanthi wektu sporulasi (prosès mbentuk spora asèksual) saben 24 jam. Tuladha Sporozoa liyané yaiku P. vivax, nyebabaké penyakit malaria tertiana kanthi wektu sporulasi saben 48 jam.[8]

Cathetan suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c Pengertian Protozoa
  2. ^ a b c d e f Protozoa
  3. ^ a b c d e f g Amoeba
  4. ^ a b c d e f g Mengenal Protozoa
  5. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Protista Mirip Hewan (Protozoa)
  6. ^ a b c d e Karmana, Oman.2007.Cerdas Belajar Biologi.Bandung : Grafindo
  7. ^ a b c d e Reproduksi Protozoa
  8. ^ a b c d Ciri-ciri dan Klasifikasi Protista Mirip Hewan Protozoa(diundhuh 18 Sepetember 2012)

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Protozoa&oldid=825307"