Orang-aring

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Urang-aring
Urang-aring, Eclipta alba
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Asterids
ordo: Asterales
kulawarga: Asteraceae
Genus: Eclipta
Species: E. alba
Jeneng binomial
Eclipta alba
(L.) Hassk.
Sinonim

Eclipta erecta
Eclipta prostrata
Verbesina alba
Verbesina prostrata

Orang-aring (Eclipta alba (L.) Hassk., sin. Eclipta prostrata L.) yaiku sawijining tanduran, akèh ditemokaké liar dadi gulma, anggota suku Asteraceae. Terna iki kawéntar olehé miguna kanggo nyuburaké rambut. Saliyané kuwi, orang-aring uga duwéni khasiat minangka tanduran obat. Orang-aring duwé jeneng liyané, kayata urang-aring (Indo.); te-lenteyan (Md.); daun tinta (Banda); daun sipat, keremak jantan (Mly.); lan false daisy (Ingg.).[1]

Pangenalan[sunting | sunting sumber]

Close up

Terna sakmusim, kanthi jejeg utawa dlosor, kerep nyawang-nyawang, nganti 0,8 m. Gagangé bulat pejal, semu ungu, kanthi rambut putih. Godhong adhep-adhepan, duduk, lanset ndawa nganti bundar ndog dawané, 2–12,5 × 0,5–3,5 cm, pangkal nyempit lan ujung lancip, pinggiré godhong bergerigi utawa rada rata, permukaan loro-loroné berambut. [2] Kembangé grombol ing bongkol kembang majemuk kang gagangé dawa, selanjutnya 2-3 bongkol bareng-bareng ngumpul ing ujung (terminal) utawa ing lempitan. Godhong pembalut jero 2 bunderan, dawané 5 mm, mbentuk mangkok. Kembang pinggir kanthi mahkota bentuk pita sempit, bergigi loro. Kembang cakram bentuk tabung, warna putih. Wohé atos (achene) dawané nganti kaya baji cendhak, 2 mm, bintil-bintil.[2]

Kagunan[sunting | sunting sumber]

Lukisan menurut Britton & Brown, 1913

Orang-aring ngasilké zat pewarna ireng. Cairan sariné bisa kanggo ngirengaké rambut lan kanggo gawé tato.[3]. Godhong orang-aring diremes-remes neng jero banyu, banjur digunakaké kanggo ngademke sirah aerta kanggo nyuburké lan garingaké rambut.[1] Cairan orang-aring diusapaké ing sirahé bayi supaya cepet thukul rambut sing ireng. Seduhan orang-aring ing minyak kelapa digunakaké kanggo minyak penyubur rambut. Minyak orang-aring iki wis kawentar ing Jawa hingga udakara taun ’70-an. Ana ing Ayurveda (ilmu pengobatan India), orang aring dipercaya kanggo kayata rasayana kang duwéni khasiat dawa umuré lan awet enom. Penelitian anya-anyar iki ngandhakaké yèn tanduran ini duwéni daya pengobatan tumprap gangguan ati (hepar) lan lambung. [4] Ing panggonan liya, orang-aring digunakaké kanggo obat luar kanggo penyakit kulit, eksim, "kutu air", malah kanggo ngatasi serangan kewan kang duwé wisa kayata entupé kalajengking utawa cokotan ula. Godhong orang-aring uga dimanfaatké kanggo lalap, utawa ing Bali, dicampurké karo jangan.[1]

Ekologi lan panyebaran[sunting | sunting sumber]

Bongkol-bongkol buah

Terna iki asal-usulé ora dimangerteni. Menyebar luas ing seluruh dunia, ing wewengkon tropika lan subtropika, ana ing akeh-akeh panggonan wis ngrembaka dadi gulma sing ngganggu tumrap jenis tanduran pertanian. [5] Ing India, Cina, Thailand, lan Brazil; ditemokak ing Indonesia.Orang-aring bisa adaptasi karo lingkungan sing ubah-ubah, utamané ing pangggonan kang drainase buruk, panggonan-panggonan teles neng sekitar kali, parit, utawa rawa, nanging kena srengéngé. Wiwit saka pantai gulma ini tahan urip ing lemah kang ngandhut zat garam nganti dhuwur 2000 m. Kemampuan kembangbiaké dhuwur: ngembang sepanjang tahun, orang-aring bisa ngasilké 17.000 biji per individu tanduran. [5]

Catatan kaki[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c (id)Flag of Austria Austria Tumbuhan Berguna Indonesia, jil. 3:1833. Terj. Yayasan Sarana Wana Jaya, Jakarta
  2. ^ a b (id)Flag of Austria Austria Flora, untuk sekolah di Indonesia. PT Pradnya Paramita, Jakarta. Hal. 423-424
  3. ^ (id)Flag of Austria Austria Eclipta alba (L.) Hassk. Internet Record from Proseabase. Lemmens, R.H.M.J. and Wulijarni-Soetjipto, N. (Editors). PROSEA (Plant Resources of South-East Asia) Foundation, Bogor, Indonesia
  4. ^ (en)Flag of Austria Austria Rasayana: Ayurvedic Herbs for Longevity and Rejuvenation. Taylor & Francis, London, p. 80–85
  5. ^ a b (id)Flag of Austria Austria (Eds.). 1987. Weeds of Rice in Indonesia. Balai Pustaka, Jakarta. p. 76-77 (illust.)

Pranala luar[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Orang-aring ing Wikimedia Commons.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Orang-aring&oldid=829978"