Mesin uwab

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Diagram khas mesin uwab silinder siji

Mesin uwab utawa mesin setum iku mesin sing migunakaké tenaga panas saka uwab banyu panas (keluk utawa kukus) sing diowahi dadi energi mékanis. Mesin uwab dipigunakaké jroning pompa, lokomotif lan kapal. Mesin uwab iki, utamané modèlé James Watt, dadi salah siji piranti sing wigati sing miwiti Révolusi Industri.[1][2]

Jeneng mesin uwab[sunting | sunting sumber]

Mesin uwab dijupuk saka basa Indonésia mesin uap. Nanging ing basa Jawa dhéwé diarani mesin thok utawa mesin setum.

Cara lakuné mesin uwab[sunting | sunting sumber]

Diagram mesin uwab

Mesin uwab iku dilakokaké sarana kekuwatan melaré kukus sing panas banget.[3] Pinangkané kukus iku saka ing wadhah wesi (ketel) sing sapérangané isi banyu.[3] Dadi panggonan ing dhuwuré banyu isi kukus banyu sing panasé upama nganti 150o C., kakuwatan melaré 5 bar.[3]

Gambar cedhak iki yaiku gambaré mesin uwab, bumbungan Z sing mawa klep n nggandhèng kètèl karo silinder A.[3] Lumebuné kukus menyang cilinder gèk ana ing ngisoré, gèk ana ing ndhuwuré lantakan C giliran, ndadèkaké munggah mudhuné lantakan mau.[4] Bisané mangkono iku jalaran tutup léra-léré X sing ana ing kothakan kukus K tansah mlaku léra-léré nutupi dalan kukus d lan e gentènan.[4]

Yèn rodha XX diubengaké, tutup léra-léré munggah nutupi e, temahan kukus lumebu menyang ing silinder metu d anjog ing sangisoring lantakan.[4] Godhagan ing sadhuwuré lantakan gandhèngé karo hawa ing njaba sarana dalan kukus e, godhagan g sarta urung-urung r. Jalaran saka iku lantakan ketetel déning kakuwatan 1 bar.[4] Nanging sarèhning kekuwatané kukus andedel mandhuwur ana 5 bar, dadi lantakan mau kadedel mandhuwur déning kekuwatan 4 bar (413,2 kg saben dM2).[4] Nalika lantakan mandhuwur, tutup léra-léré mudhun, e menga, dadi sambung karo kothakan kukus, sarta godhagan ing sangisoring lantakan gandhèng karo g.[4] Jalaran saka iku lantakan mudhun manèh, sabanjuré kukus sing ana ing kono metu liwat d, g sarta r ).[4] Nanging sarèhning nalikané lantakan iku mudhun, tutup léra-léré munggah manèh, mulané lantakan iya banjur kadedel munggah manèh. Mangkono saterusé genti-gentèn, ora lèrèn-lèrèn.[5]

Garaning lantakan (Z) gandhèngé karo garan P mawa- athik-athikan, mangkono uga gandhèngé P karo Q.[5] Jalaran saka iku yèn lantakan munggah mudhun, Q mubeng, mangkono uga incer (ngas) y sing gandhèng karo Q mau. Iya ubenging ince iki sing digawé nglakokaé piranti liya-liyané.[5]

Yèn lantakan C iku ana ing sadhuwur-duwuré, utawa ana ing saèndhèk-èndhèké, Z, P lan Q banjur jejeg dadi sagaris; lantakan banjur mandheg jègrèg, ora bisa mudhun utawa munggah, sarta dalan kukus d lan e karo-karoné kekutupan tutup léra-léré.[5] Kanggo nyingkiri menyang kadadéan mangkéné iki, banjur ana réka masang rodha gedhé J ana ing incer IY sing diarani rodha panerus.[5] Yèn mesin wus dilakokaké, ubenging rodha iku mitulungi ubenging incer IY, ndadèkaké obahé tutup léra-léré, sarta lantakan C; temahan kukus bisa lumebu menyang ing sangisoré lan ing sadhuwuré lantakan.[5] Dadi rodha panerus iku gawéné dianggo njaga supaya lakuné mesin bisa terus ora grag-greg.[5]

Munggah mudhuné tutup léra-léré iku diatur déning wesi bunder gèpèng r sing diarani èksèntrik lan sing dunungé ana ing incer.[5] Nanging sarèhning ing puseré excentrik iku ora nunggal karo puseré incer, dadi ubengé banjur jumbal-jumbul sarta gelangan wengkuné èksèntrik iya munggah mudhun.[5] Mangkono manèh sarèhning gelangan iku gandhèng karo s s, lan s s karo t, sarta t gandhèng karo tutup léra-léré, dadi tutup léra-léré iya banjur milu munggah mudhun.[5] A iku incer, B èksèntrik lan C gelangan wengkuné èksèntrik.[5] Ing gambar no. 1 dunungé èksèntrik lan garan s ing sadhuwur-dhuwuré, ing gambar no. 3 ing saèndhèk-èndhèké.[5]

Klèp
Klèp n mesin uwab

Klèp n iku kanggo njaga kukus sing menyang kothakan kukus lan silinder.[6] Klèp n gandhèngé karo regulator utawa pangurus V déning kawat b.[6] Jalaran saka pitulungané rodha cilik loro (3 lan 4) sing nganggo unton-unton, pangurus iku milu mubeng, angger inceré mubeng.[6] Sangsaya sesret ubenging incer, ubenging pangurus sangsaya nggranjret.[6]

Nanging yèn ubenging pangurus iku kesesreten, gagang sing ana bolahé wesi megar, temahan h ketarik mandhuwur, sarta kawat b kedudut mandhuwur, ndadèkaké rada tumutupé klèp n[6]. Jalaran saka iku kukus sing menyang ing kothakan kukus lan sing sabanjuré lumebu menyang ing cilinder ora pati akèh, ndadèkaké rada aloning lakuning mesin[6]. Yèn kadadéan mangkéné, bolahé pangurus mudhun, klèp n dadi menga amba, lakuné mesin dadi mundhak rikat.[6]

Turbine[sunting | sunting sumber]

Turbine

Ana manèh piranti sing dilakokaké sarana kekuwatané kukus arané turbine.[6]

Turbine iku wujudé saèmper rodha, pinggiré pating clengkuwek kekothakan.[6] Pinggir sing akekothakan iku disentor déning kukus sing mrononé metu ing bumbungan sawatara kèhé, sing sumèlèhé miring.[6] Sarèhning kekuwatan melaré kukus sing mrono mau rosa banget, ubenging rodhané iya sesret banget.[6]

Rodha iki mawa incer dawa sing puseré nunggal karo rodha mau.[6] Dadi yèn rodhané mubeng, inceré iya milu mubeng.[6] Iya ubenging incer iki sing digawé nglakokaké piranti liyané.[6]

Réferènsi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ http://kids.britannica.com/comptons/article-202608/Industrial-Revolution
  2. ^ http://inventors.about.com/library/inventors/blsteamengine.htm
  3. ^ a b c d Slijpers lan Samsoedin (1925:110)
  4. ^ a b c d e f g Slijpers lan Samsoedin (1925:111)
  5. ^ a b c d e f g h i j k l Slijpers lan Samsoedin (1925:112)
  6. ^ a b c d e f g h i j k l m n Slijpers lan Samsoedin (1925:113)

Daptar pustaka[sunting | sunting sumber]

  • Chr. F. W. Slijper lan M. Samsoedin, 1925, Ngèlmoe Alam, Groningen - Den Haag - Weltevreden: Wolters.

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Mesin uwab ing Wikimedia Commons.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Mesin_uwab&oldid=830034"