Kutha Ngayogyakarta

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Kutha Ngayogyakarta
Jawa > D.I. Yogyakarta
Lambang Kotamadya Yogyakarta.
Peta pulau Jawa dengan Kotamadya Yogyakarta ditandai.

Motto: Mangayu Hayuning Bawono


Dina dadi 7 Oktober 1756
Wali kutha Drs. H. Haryadi Suyuti
Wewengkon 32,8 km²
Kecamatan 14
Pedunung
 -Kapadhetan
511.744 jiwa (2004)
15.601,2/km²
Suku bangsa Suku Jawa lan mèh kabèh suku ing Indonesia.
Basa Indonesia, Jawa
Agama Islam, Kristen, Buddha, Hindu
Flora resmi Klapa gadhing
(Cocos nuciferal vv. gading)
Fauna resmi Manuk derkuku
(Streptoplia chinensis tigrina)
Zona wektu WIB
Kodhe télépon 0274

Situs web resmi: www.jogja.go.id/

Kutha Yogyakarta utawa kutha Ngayogyakarta utawa Ngayogyakarta Hadiningrat utawa cekaké kutha Yogya iku ibu kutha provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta. Kutha iki naté dadi ibu kutha Indonesia ing jaman revolusi. Saliyané kuwi kutha iki minangka ibu kutha Daerah Istimewa Yogyakarta, sing dipimpin déning Sri Sultan Hamengkubuwono X lan Pangeran Pakualam. Yogyakarta dikenal minangka kutha pelajar, amarga amèh 20% pedunung produktifé arupa pelajar lan ana 137 perguruan tinggi. Perguruan tinggi sing diduwèni pamaréntah antara liya Universitas Negeri Yogyakarta, Institut Seni Indonesia Yogyakarta lan Universitas Islam Negeri Sunan Kalijaga.

Bagéan saka kutha Yogyakarta, yaiku Kotagedhé, tau dadi pusat Kasultanan Mataram antara 1575-1640. Kraton (Istana) Sultan sing isih duwé fungsi jroning makna sing sakbeneré yakuwi kraton Kasultanan Yogyakarta, sing dadi pecahan saka Mataram.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Madegé Kutha Yogyakarta diwiwiti kanthi anané Prejanjèn Gianti ing tanggal 13 Februari 1755 sing ditandatangani Kompeni Walanda yakuwi déning Gubernur Nicholas Hartingh makili Gubernur Jendral Jacob Mossel. Isi Prejanjèn Gianti kuwi mau: Negara Mataram dipérang dadi loro : Setengah isih dadi Hak Krajan Surakarta, setengah liyané dadi Hak Pangèran Mangkubumi. Jroning prejanjèn kasebut uga Pengèran Mangkubumi diakoni dadi Raja ing setengah dhaérah Pedalaman krajan Jawa kanthi Gelar Sultan Hamengku Buwono Senopati Ing Alega Abdul Rachman Sayidin Panatagama Khalifatullah.

Déné dhaérah-dhaérah sing dadi kakuasaané yakuwi Mataram (Yogyakarta), Pojong, Sukowati, Bagelen, Kedhu, Bumigedhé lan ditambah dhaérah mancanegara yaiku; Madiun, Magetan, Cirebon, separo Pacitan, Kartasura, Kalangbret, Tulungagung, Majakerta, Bajanegara, Ngawen, Sela, Kuwu, Wanasari, Grobogan.

Sawisé rampung Prejanjèn Pembagéyan Dhaérah iku, Pengeran Mangkubumi sing kagungan gelar Sultan Hamengku Buwono I sigra netepaké yèn dhaérah Mataram sing ana ing sajroning kakuwasané iku diwènèhi jeneng Ngayogyakarta Hadiningrat lan ibukuthané ing Ngayogyakarta (Yogyakarta). Katetepan iki diumumaké ing tanggal 13 Maret 1755.

Panggonan sing dipilih dadi ibukutha lan pusat pamaréntahan iki yakuwi alas sing disebut Beringin, sing wis ana désa ciliké yakuwi Pachetokan, lan ana sawijining pesanggrahan sing jenengé Garjitowati, sing digawé déning Susuhunan Paku Buwono II lan jenengé banjur diowahi dadi Ayodya. Sawisé panetapan kasebut diumumaké, Sultan Hamengku Buwono sigra mrintahaké marang rakyat supaya mbabad alas mau kanggo diadegaké sawijining Kraton.

Sadurungé Kraton iku dadi, Sultan Hamengku Buwono I ngersakaké manggon ing pasanggrahan Ambarketawang dhaérah Gamping, sing pinuju digawé uga. Manggon sacara resmi ing papan mau yakuwi tanggal 9 Oktober 1755. Saka papan iki panjenengané tansah ngawasi lan ngatur pembangunan kraton sing pinuju digarap.

Setaun sabanjuré Sultan Hamengku Buwono I ngersakaké mlebu Istana ayar kanggo ngresmèkaké. Kanthi mangkono wis madeg Kutha Yogyakarta utawa kanthi jeneng utuh yakuwi Negari Ngayogyakarta Hadiningrat. Pesanggrahan Ambarketawang ditinggal déning Sultan Hamengku Buwono lan pindhah menyang Kraton sing anyar. Peresmiané lumangsung ing tanggal 7 Oktober 1756[1]

Geografis[sunting | sunting sumber]

Kutha Yogyakarta dumunung ing satêngahing Provinsi DIY, kanthi watês wilayah:

Wilayah Kutha Yogyakarta gumêlar ing antarane 110o 24I 19II nganti 110o 28I 53II Bujur Wétan lan 7o 15I 24II nganti 7o 49I 26II Lintang Kidul kanthi dhuwuring èlevasi rata-rata 114 m sadhuwuré lumahing segara. [2]

Pamaréntahan[sunting | sunting sumber]

Kutha Yogyakarta katata jroning 14 kecamatan, --- kelurahan lan --- désa. Kecamatan-Kecamatan ing kutha Yogyakarta yaiku:

Walikutha Yogyakarta[sunting | sunting sumber]

No Walikutha Mangsa tugas
1 M. Enoch Mei 1947 - Juli 1947
2 Mr. Soedarisman Poerwokoesoemo Juli 1947 - Januari 1966
3 Soedjono A. Y. Januari 1966 - November 1975
4 H. Ahmad November 1975 - Mei 1981
5 Soegiarto 1981-1986
6 Djatmiko D 1981(?)/6-1991
7&8 R. Widagdo 1991-2001
9 Herry Zudianto 2001-2006
10 Herry Zudianto 2006-2011
11 Haryadi Suyuti 2011-2016 (sedang menjabat)

Kutha kembar[sunting | sunting sumber]

Referensi[sunting | sunting sumber]

Mangga Kapurih Ugi Mriksani[sunting | sunting sumber]

Pranala Jaba[sunting | sunting sumber]

Bali menyang: Daerah Istimewa Yogyakarta