Kertanagara

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Kertanegara

Sri Maharaja Kertanagara (wafat taun 1292), inggih punika minangka raja pungkasan ingkang marentah krajan Singhasari. Masa pamaréntahan Kertanagara kawéntar minangka masa kejayaanipun Singhasari, saha piyambakipun dipunsebut minangka panguwaos Jawa ingkang kapisan ingkang kepingin manunggalaken wilayah Nuswantara. Mantunipun Raden Wijaya, lajeng mbangun kerajaan Majapahit antawis taun 1293 minangka panerus dinasti Singhasari.

Silsilah[sunting | sunting sumber]

Kertanagara inggih puika putanipun Wisnuwardhana raja Singhasari taun 1248-1268.[1] Ibunipun inggih punika Waning Hyun ingkang kagunang gelar Jayawardhani. Waning Hyun inggih punika putri saking Mahisa Wunga Teleng (putra Ken Arok pandhiri Singhasari).[2]

Garwa Kertanagara inggih punika Sri Bajradewi. Saking palakrami punika kagungan putri-puti, ingkang dipunsandhinhaken antawisipun Raden Wijaya putra Lembu Tal, saha Ardharaja putra Jayakatwang. Nama sekawan putri Kertanagara ingkang dipunpalakrami dening Raden Wijaya miturut Nagarakretagama inggih punika Tribhuwaneswari, Narendraduhita, Jayendradewi, saha Gayatri.

Agama[sunting | sunting sumber]

Patung Joko Dholog

Babagan agama, Kertanagara nepangaken penyatuan agama Hindu aliran Siwa kaliyan agama Buddha aliran Tantrayana. Amargi punika wonten ing Pararaton Kertanegara asring dipunsebut Bhatara Siwa Buda. Miturut Nagarakretagama, Kertanagara sampun nguwaosi sedaya ajaran agama Hindu saha [[Buddha]. Punika sebabipun Kertanagara dipuncariyosaken ugi wonten ing naskah-naskah kidung minangka tiyang ingkang bebas saking sedaya dosa. Dene, salah satunggaling ritual agamanipun inggih punika mabok- mabokan.

Gelar keagamaan Kertanagara wonten ing Nagarakretagama inggih punika Sri Jnanabajreswara, dene wonten ing prasasti Tumpang piyambakipun kagungan gelar Sri Jnaneswarabajra. Kertanagara dipunwujudaken wonten ing sawijining patung Jina Mahakshobhya (Buddha) ingkang sakmenika dumunung ing Taman Apsari, Surabaya. Patung ingkang minangka simbol penyatuan Syiwa-Buddha punika saderengipun wonten ing situs Kandang Gajak, Trowulan, ingkang nalika taun 1817 dipunpindahaken ing Surabaya dening Residen Baron A.M. Th. de Salis. Dening masyarakat, patung kasebut dipunkenal kanthi nama Joko Dolog.

Pemberontakan[sunting | sunting sumber]

Wonten ing Pararaton dipuncariyosaken, Kertanagara mecat para pejabat ingkang wantun nentang cita-cuitanipun. Antawisipun Mpu raganata dipun andhapaken saking jabatan rakryan patih dados ramadhyaksa. Penggantosipun ingkang nama Kebo Anengah saha Panji Angragani. Déné arya Wiraraja dipunpindhan saking jabatan rakryan demung dados bupati Sumenep. Miturut Pararaton saha Kidung Panji Wijayakrama perombakan susunan kabinet kasebut ngundang raos boten remen saking Kalana Bhayangkara ingkang mbrontak nalika taun 1270 (wonten ing Nagarakretagama piyambakipun dipunsebut kanthi nama Cayaraja). Kejawi punika Nagarakretagama ugi nyebataken wontenipun pemberontakan Mahisa Rangkah taun 1280. Dipunsebutaken menawi Mahisa Rangkah inggih punika tokoh ingkang boten dipunsukani dening masyarakat Singhasari.[3] Kekalih pemberontakan kasebut saged dipuntumpes. Ananging pemberontak ingkang paling mbebayani inggih punika Jayakatwang bupati Gelang-Gelang ingkang ngasoraken Kertanagara nalika taun 1292.[4]

Kapustakan[sunting | sunting sumber]

  • Poesponegoro & Notosusanto (ed.). 1990. Sejarah Nasional Indonesia Jilid II. Jakarta: Balai Pustaka.
  • Slamet Muljana. 2005. Menuju Puncak Kemegahan (terbitan ulang 1965). Yogyakarta: LKIS
  • Slamet Muljana. 1979. Nagarakretagama dan Tafsir Sejarahnya. Jakarta: Bhratara

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ [1]
  2. ^ [2](dipunundhuh tanggal 24 November 2012)
  3. ^ [3]dipunundhuh tanggal 24 November 2012)
  4. ^ [4](dipunundhuh tanggal 24 November 2012)
Gelar kabangsawanan
Didhisiki déning:
Wisnuwardhana
Raja Singhasari
1268—1292
Diganti déning:
-
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kertanagara&oldid=835516"