Keraton Kasepuhan Cirebon

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Keraton Kasepuhan Cirebon bagéyan ngajeng
Lambang Keraton Kasepuhan (1920-1933)

Keraton Kasepuhan Cirebon inggih menika salah satunggaling keraton ingkang paling kerumat ugi paling manggrong ing Kitha Cirebon.[1] Saben bentuk arsitèktur ing keraton menika paling misuwur amargi nggadhahi nilai sujarah.[1] Latar ngajeng keraton dipunkupengi témbok bata abrit kaliyan wonten pendhapa ing salebetipun.[1] Keraton Cirebon ugi nggadhahi museum ingkang cekap jangkep kaliyan isinipun pirantos-pirantos pusaka sarta lukisan kagunganipun keraton.[1] Piranti-prianti menika kadosta pirantos perang, meriem, kaliyan kereta kencana ingkang dipunginakaken nalika perang.[2] Kréta menika dipunwastani Kereta Singa Barong, ingkang asesirah gajah ingkang tlalénipun nyepeng trisula (prabawanipun Hindhu), suwiwinipun garuda (prabawa Islam), ugi naga (parabawa China).[2] Nanging, wiwit taun 1942, kréta menika boten dipunginakaken malih kaliyan namung dipunwedalaken kanggé dipunjamas saben tanggal 1 Syawal.[2] Déné ing muséum bagéyan kidul wonten priasan, piring, ugi pirantos keraton ingkang dipunginakaken nalika jamanipun Sunan Gunung Jati.[2]

Sujarah[sunting | sunting sumber]

Keraton Kasepuhan madeg taun 1529 dening Pangeran Mas Mochammad Arifin II, inggih menika buyut saking Sunan Gunung Jati.[3] Pangeran Mas Mochammad Arifin II menika nggantosaken Sunan Gunung jati ing taun 1506.[3] Rumiyin Keraton Kasepuhan Cirebon nggadhahi nama Keraton Pakungwati, déné Pangeran Mas Mochammad Arifin II nggadhahi gelar Panembahan Pakungwati I.[4] Nama Pakungwati menika asalipun saking asma Ratu Dewi Pakungwati binti Pangeran Cakrabuana ingkang dhaup kaliyan Sunan Gunung Jati.[4] Putri menika ayu ugi becik budinipun sarta saged dados garwa ingkang setya.[4] Ratu Dewi Pakungwati ugi prigel ing babagan ajaran agami Islam, saged dados pamomongipun nagara, ugi saged ngayomi sarta nresnani rakyatipun.[4] Ing pungkasanipun, ing taun 1549 Ratu Dewi Pakungwati séda ing Mesjid Agung Sang Cipta Rasa ing yuswa ingkang sampun sepuh.[4] Mesjid Agung Sang Cipta Rasa menika dipunbangun taun 1498 M dèning Wali Sanga kanthi dipunpandhégani Sunan Gunung Jati.[5] Pambangunanipun dipunbiyantu arsitèk ingkang asmanipun Raden Sepat saking Majapahit uga dipunbiyantu 200 tiyang (tukang) saking Demak.[5] Saking pangorbananipun menika panjenenganipun dipunmulyakaken dening nasab Sunan Gunung Jati dados nama keraton inggih menika Keraton Pakung wati, ingkang samenika dados Keraton Kasepuhan Cirebon.[4]

Bangunan Keraton[sunting | sunting sumber]

Arsitèktur Keraton Kasepuhan Cirebon inggih menika campuran unsur-unsur budaya Islam, Hindhu, Buddha, Kristen, ugi Konfusius (China).[6] Menika minangka bukti kurmat dhumateng para leluhur.[6] Nalika ngedegaken Keraton Kasepuhan Cirebon ing taun 1529, Sunan Gunungjati tetep migunakaken unsur tradhisi Hindhu-Buddha saking Kerajaan Padjajaran. Salah satunggalipun inggih menika wontenipun sapasang patung macan awerna pethak ing plataran Kamandhungan.[6] Bebrayan Sunda ngyakini, macan menika wujud reinkarnasi saking Prabu Siliwangi ingkang dados raja pungkasan ing Padjajaran.[6]

Corak kabudayan Hindhu-Buddha ugi kentingal cetha ing kompleks bangunan sitihinggil (basa Jawa, siti=lemah, hinggil=inggil (tinggi)) ingkang acorak Candhi Bentar.[6] Arsitekturipun khas zaman Majapahit ugi ketingal ing gapuranipun, inggih menika gapura asi ing sisih ler kaliyan gapura banteng ing sisih kidul.[6] Ing sangandhapipun gapura banteng menika wonten candra sengkala ingkang kaserat kuta bata tibata banteng ingkang menawi dipunwaos saking wingking nedahaken taun 1451 Saka utawi 1529 Masèhi.[6] Dipunkintenaken sitihinggil menika ingkang sepisan dipunbangun sadèrèngipun mbangun bangunan ingkang sanèsipun.[6]

Ing kabèh bagéyan témbok bangunan migunakaken material bata abrit ingkang dipuntèmpèli manéka werni keramik China jamanipun Dinasti Ming (1364-1644 M) kaliyan keramik Delf saking Belanda.[6] Ing ngajeng sitihinggil wonten méja watu granit, bebungah saking [[Sir Stamford Raffles, sesulih Kerajaan Inggris ingkang naté dados gubernur Jenderal Jawa (1811-1816).[6] Ing salebetipun sithinggil wonten 5 bangunan ingkang bahan utamanipun kayu jati mèmper pendhapa tanpa témbok. Saben bangunan menika nggadhahi aran sarta kagunan ingkang bènten.[6] Bangunan utama ingkang mapanipun malang mawi gunggungipun saka (cagak) 20 dipunwastani malang semirang ingkang nedahaken 20 sifatipun Allah SWT. Déné saka guru (cagak utama) gunggungipun enem, ingkang nedahaken rukun iman.[6] Ing panggénan menika sultan mirsani gladhèn kaprajuritan utawi mirsani lampahipun paukuman.[6]

Bangunan ing sisih kiwanipun dipunwastani Pandhawa Lima mawi gangsal saka ingkang nedahaken rukun Islam.[6] bangunan menika dospa panggénan para panglima perang.[6] Bangunan ing sisih tengen bangunan utama dipunwastani Semar Tinandu mawi kalih saka ingkang nedahaken kalih ukara syahadat.[6] Bangunan menika dados panggénan para penasihat sultan ingkang dipunwastani penghulu.[6] Ing sisih wingkingipun bangunan utama wonten Mande Pengiring, inggih menika panggénan ngempalipun para pengiring sultan.[6] Satunggal bangunan malih wonten ing sisihipun, inggih menika Mande Karasemen.[6] Bangunan menika panggénan kanggé para niyaga.[6] Ngantos samenika, bangunan menika taksih dipunginakaken minangka panggénan ngumpetaken gamelan sekatèn nalika Idul Fitri kaliyan Idul Adha.[6]

Pranala Jawi[sunting | sunting sumber]

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d (id)Keraton Kasepuhan Cirebon](dipunundhuh 3 Desember 2012)
  2. ^ a b c d (id)Jejak Keraton Kasepuhan Cirebon(dipunundhuh 3 Desember 2012)
  3. ^ a b (id)Warisan Keraton di Cirebon(dipunundhuh 6 Desember 2012)
  4. ^ a b c d e f (id)Keraton Kasepuhan(dipunundhuh 6 Desember 2012)
  5. ^ a b (id)http://www.cirebonkota.go.id/index.php/pariwisata/tempat-wisata/ Pariwisata di Kota Cirebon](dipunundhuh 6 Desember 2012)
  6. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u (id)Kasepuhan Cirebon(dipunundhuh 3 Desember 2012)