Kecipir

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Kecipir
Ilustrasi kecipir saka Blanco
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
divisio: Magnoliophyta
kelas: Magnoliopsida
ordo: Fabales
kulawarga: Fabaceae
Subkulawarga: Faboideae
Genus: Psophocarpus
Species: P. tetragonolobus
Jeneng binomial
Psophocarpus tetragonolobus
(L.) D.C.
Kecipir

Kecipir (Psophocarpus tetragonolabus (L.)) iku kalebu salah sawiji tetanduran dikotil kang wigati lan paling gedhé. Akèh tetanduran budidaya wigati kalebu sajroning suku polong-polongan, kanthi werna-werna kagunan: wiji, woh (polong), kembang, kulit kayu, wit, godhong, umbi, nganti oyoté kang biasa dipigunakaké manungsa. Paédahe yaiku bahan panganan, ombènan, bumbu masak, zat pewarna, pupuk ijo, pakan kéwan, bahan pangobatan, nganti racun diasilaké déning anggota-anggotané. Kecipir kang duwéni jeneng latinné Fabacéaé lan kondhang kanthi jeneng Leguminosae lan Papilionaceae.

Jeneng[sunting | sunting sumber]

Tanduran Kecipir

Kecipir wis rada suwi dikenal ing Indonesia, amarga saben Kecamatan duwéni jeneng kang mligi ing saubering wilayah Indonesia [1]. Ing dhaerah Indonèsia, Kecipir duwé jeneng dhéwé, saumpamané ing dhaérah :[1] [2].

Uga ing Negara manca, kaya ing Inggris diarani winged bean [3].

Sujarah[sunting | sunting sumber]

Sujarahé kecipir isih durung bisa diungkap, ana kang ngungkapaké yen asalé saka Madagaskar, la nana kang ngungkapaké saka Afrika Tropis.[1]. Kecipir kuwi wis tersebar ing Asia Tenggara, kurang luwih abad 17, amarga digawa karo pedagang Arab [1]. Awit saka kuwi, abad 17 Indonésia kenal kecipir [1]. Ing Papua Nugini, kecipir ditandur ing saben wilayah kanthi 2000 meter luwih saka dhasaré segara [1]. Ing kana, kecipir dadi panganan rakyat nanging isih ditandur ala kadaré, kayata ing tegalan lan buri omah [1].

Ciri-ciriné[sunting | sunting sumber]

  • Wiji berkotil loro [1].
  • Bentuké bunder ngiwa, mangklung mendhuwur lan séndéran ing turus utawa ngrambat ing wit kanthi 2-3 mèter [1].
  • Godhong, bentuk godhongé Trifoliat kaya kacang dawa (Psophocarus Tetragonolobus) [1]
  • Perkembangan tunggal ing subsuku Faboideae lan majemuk ing Caesalpikioideae lan Mimosoideae [1].
  • Umumé godhong majemuk pasangan [1].
  • Akaré, bentuk akaré rada datar lan rada kandhel [1]. Wonten ing salah sawijiné akar utamané, bentuk umbi sing kira-kira diamèter 2-4 cm [1]. Lan dawané 8-12 cm.[1].
  • Abot bijiné, kira-kira 30-40 gram saben 100 wutir [1].
  • Werna bijiné, ana sing werna putih, kuning ireng, lan sawo mateng utawa coklat nom [1].
  • Bijiné, kira-kira ana 5-20 wutir saben buah [1].
  • Dawa wohé utawa buahé, dawané 6-40 cm [1].
  • Wohé, bentuké segi papat, lan saben sisi bersayap rada gelombang [1].
  • Kuncup kembangé, werna biru utawa abang ungu, putih, bentuké nlalar dawa kanthi 2-10 gagang kemban [1].
  • Kembang, kembangé werna biru pucet [1].

Ngandhut[sunting | sunting sumber]

Bintil-bintil ireng kang ana, kuwi mbuktikaké yèn Rhizobium kuwi ana lan duwéni fungsi nampung zat “lemas” saka samirana utawa angin [1]. Godhong kecipir kang isih teles, kuwi ngandhut 5-15% zat protèin, lan bisa kurang 25, 6% [1]. Yèn dimasak, bisa ningkataké zat protèin kang dipangan [1]. Kadar protèin biji kecipir dhuwur banget, yaiku 33, 6% [1]. Kadar lemak ±17, 5% lan zat karbohidrat ± 30% [1]. Kadar mineral kang bentuké awujud zat kapur, pospor lan zat besi yèn dibandingaké karo zat liyané [1]. Kecipir ing kedudukan kang paling dhuwur, yèn umbi kecipir digodhok, rada suwi ananging kadar zat protèin, lemak, lan karbohidrat ngluwihi zat-zat kang liyané [1]. Amarga zat protèin kang palung dhuwur yaiku 13,6%, yèn umbi-umbian kuwi mung 1-2% [1]. Kecipir kuwi tergolong Leguminose, kang simbiosisé karo baktèri kang bisa nyerap zat lemas saka samirana utawa angin [1]. Sifat kang diduwéni tanduran iki, diarani “Rabuk Hijau” kaya “Crotalaria” (orok-orok) thephrosialan sapituruté [1]. Sifat Centrosema lan Calopogonium kang bisa nyuburaké tetanduran [1]. Yèn diumbaraké terlantar, kecipir kuwi duwéni paédah kang akéh banget [4]. Kandungan lemak kang paling endhék ana ing polong nom [1]. Yèn godhong kecipir umumé akéh vitamin, utamané vitamin A [4].

Paédah kecipir[sunting | sunting sumber]

Obat tradisionalé wong Jawa kaya kecipir kuwi kulina digunakaké kanggo :

Siapaké godhong kecipir, banjur godhog karo banyu resik kanthi umup[1]. Saring[1]. Sawisé adhem, tètèsaké ing mata lan kuping[1].

Tambahaké adas pulosari ing jeroné banyu godhogan kecipir kuwi mau karo adas pulosari, banjur alusna kanthi dadi pasta[1]. Kompresaké pasta kuwi ing bisul utawa wudun[1].

  • Anambah napsu mangan

Masarakat Jawa raket banget karo jamu(godhog)[1]. Lha, biji kecipir kuwi bisa kanggo salah sawijiné bahan, utamané kanggo anambah napsu mangan [1].

Mawa, kecipir kuwi uga duwéni paédah kang akèh banget, kayata :

Cara Nandur[sunting | sunting sumber]

Yèn arep nandur kecipir, olahan utawa garapan lemah kudu diperhatikaké (Ora merlukake olahan lemah kang intensif) amarga, namung diwènèhi bolongan, tanduran kecipir kuwi uwis bisa urip dhéwé[1]. Kang paling wigati yaku buangané banyu kuwi kudu éntuk perhatian [1]. Supaya bisa ngéntukaké umbi kang paling apik, kira-kira bedengané kuwi ambané 60 cm[1]. Jarak nandur yaiku 100x30 cm utawa 125x35 cm turus kanggo kecipir (bisa diganti karo pager, supaya ora ngentèkaké dhuwit akeh)[1]. Tiang-tiang pager bisa ditandur ing jarak minimal 3 m.[1] Kanggo nlalaraké, gunakaké pring kang uwis dibelah[1].

Kasil[sunting | sunting sumber]

Kanggo kasilé, ing umur 2-2,5 sasi, durung bisa dipanèn[1]. Yen umuré >3 sasi, rasané uwis ora énak kanggo dipangan, amarga kulité uwis dadi kayu [1]. Penyakit utawa hama kanggo kecipir, yaiku (Woronunella Psophocarpi Raciborki) [1].

Paédah kanggo NKRI[sunting | sunting sumber]

  • Kecipir kuwi gampang ditandur ing ngendi waé [1].
  • Kecipir bisa simbiosis karo baktèri “Rhizobium” kanthi apik, saénggo bisa ningkataké kadar zat lemas (Nitrogen) img jero lemah [1].
  • Kecipir kuwi bisa ngasilake godhong, who utawa buah, biji, lan umbi kang duweni kadar protein dhuwur [1].
  • Kadar minyak biji kecipir cukup dhuwur sejajar karo biji kedhelai [1].
  • Biji kecipir bisa dijupuk minyake, nglewati tahap Ekstraksi, hasil sampingane yaiku ampas kang bisa dienggo bahan pakan ternak (raja kaya), kang protein dhuwur banget [1].
  • Biji, umbi, lan godhong kecipir bisa dimanfaatake dadi pakan ternak (raja kaya), kang bisa ngasilake susu, daging, utawa telor [1].
  • Biji kecipir lan umbine amarga ngandhut protein, dadine bisa dimanfaatake kanggo basmi penyakit “Kwashiorkor”, yaiku penyakit busung lapar kanggo bocah-bocah utawa wong dhewasa [1].
  • Yen hasil biji lan umbi kecipir uwis akeh, dadine tanduran kuwi bisa ngembangake pabrik minyak nabati pakanan ternak [1].

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kecipir&oldid=829691"